Seri Muhakeme Usulü

Seri Muhakeme Usulü Nasıl İşler?

Seri muhakeme usulü suç şüphesi olan şahsın kabulü devreye girecek hukuki bir müessesedir. Cumhuriyet savcısı tarafından gerçekleştirilecek teklifin şüpheli tarafından kabul edilmesi durumunda karşımıza çıkacak olan seri muhakeme usulü şüpheli açısından tam olarak bir irade açıklamasıdır. Şüphelinin rızası olmaması halinde uygulanabilecek bir müessese olmayıp herhangi bir makamın bu hususta bir takdir yetkisi de bulunmamaktadır.

Öncelikli olarak seri muhakeme usulü sırasıyla şu şekilde ilerlemektedir:

1. SoruşturmaŞüpheli hakkında kanunda sınırlı olarak sayılan suç hakkında soruşturma olması
2. DavetCumhuriyet savcısının belli başlı şartların yerine getirilmesinden sonra şüpheliyi davet etmesi
3. Teklifin kabulüDavetin kabulü ile teklifin müdafii huzurunda kabul edilmesi
4. TalepnameCumhuriyet savcısı tarafından teklife uygun olarak talepname hazırlanması
5. HükümSon olarak da talepnameye uygun olarak Asliye Ceza Mahkemesi tarafından hüküm kurulmasıdır.

Cumhuriyet savcısı tarafından hazırlanan talepname dava açma evrakı niteliğinde olup hukuki açıdan iddianame ile örtüşmektedir. Yukarıda izah ettiğimiz üzere teklifin, talepnamenin ve hükmün bire bir aynı şekilde olması seri muhakeme usulünün en önemli noktalarından biridir. En başta teklifi gören bir şüphelinin teklifi kabul etmesi halinde hakkında kurulacak hükmü tam olarak bu aşamada bilmektedir. Şüphelinin geniş bir hareket alanı olan seri muhakeme usulünden hüküm kurulana kadar herhangi bir sebep gösterilmeksizin cayılabilmektedir.

İddianamenin düzenlenmesine kadar seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheli ya da müdafii tarafından talep edilebilir. Bu durum karşımıza iki şekilde çıkmaktadır:

• Davete gitmemek ya da teklifi kabul etmemek
• Talepname hazırlandıktan sonra Asliye Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmada hüküm kurulana kadar seri muhakeme usulünden dönülebilir.

Genel Muhakeme ile Seri Muhakeme Usulü Arasındaki Farklar

Seri muhakeme usulünü genel muhakemeden ayıran başlıca özellikler şunlardır:

• Seri muhakeme usulü genel muhakemeye göre çok hızlıdır.
• Seri muhakemenin yürütülmesi halinde ileride ceza alabilecek tarafın sonuç cezadan indirim alabilecektir.
• Davete icap etmeyen şüpheli hakkında zorla getirilme kararı çıkarılmaz.

Seri Muhakeme Usulünün Şartları

Suç Tipine İlişkin Şartlar

CMK’nin 250’nci maddesinin birinci fıkrasında sınırlı şekilde sayılan suçlar bakımından seri muhakeme usulü uygulanabilecektir. Bu suçlar:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;

• Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),
• Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Gürültüye neden olma (madde 183),
• Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Mühür bozma (madde 203),
• Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
• Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
• Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268),

suçları.

• b) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 13 üncü maddesinin birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları ile 15 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar.
• c) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç.
• d) 13/12/1968 tarihli ve 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen suç.
• e) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen suçlardır.

Delil Durumuna İlişkin Şart

Soruşturma evresinde delillerin toplanmasından sonra eğer toplanan deliller CMK’nin 179/II uyarınca suçun işlendiğine ilişkin yeterli şüphe oluşturduğu anda seri muhakeme usulü uygulanmaya başlanır. Eğer şüpheli hakkında kamu davası açmaya yeterli bir şüphenin bulunmaması halinde şüpheli hakkında genel muhakeme usulü uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi gerekecektir.

Şüpheliye Ait Şartlar

• – Seri muhakeme usulü, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile sağır ve dilsizlik hâllerinde uygulanmaz.
• – Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.

İştirak Halinde İşlenmiş Suçlarda

Suçun iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz.

Teklif, Müdafi ve Savcının Belirlediği Yaptırım

Cumhuriyet Savcısı delilleri topladıktan sonra mevcut delillerle kamu davası açamayacak bir durumda ise erteleme ya da muhakeme usulü uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermesi gerekmektedir. Ancak deliller toplanıp “kamu davası açılabilir” denildiği anda seri muhakeme usulüne başvurulabilir.

Davetin şekli

CMK 250/III uyarınca teklifin şüpheliye adli tebligat ile yapılması gerektiği anlaşılsa da Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği’nin 9/I uyarınca “… Davet; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim araçlarından yararlanmak suretiyle de yapılabilir…” şeklindedir. Ancak ceza yargılamasının ve seri muhakemenin özü ve ruhu gereğince telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim araçları adli tebligatın sonuçlarını doğurmayacağı su götürmez bir gerçektir. Şüphelinin telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim araçları ile davet edilmesi halinde şüphelinin davete icabet etmemesi halinde şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul etmediği anlamı çıkarılması ceza yargılamasının amacıyla uyuşmamaktadır.

Müdafiin hazır bulunması

CMK’nin 250/III “Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır.” şeklindedir. Kanunun lafzında müdafinin teklif esnasında değil de sadece teklifin kabulü anında hazır bulunması anlamı çıkabilmektedir. Ancak yine seri muhakeme usulünün ruhu ve özüyle bağdaşan husus ise teklifin başından kabulüne kadar müdafinin hazır bulunması gerekmektedir.

Kararın niteliği ve usulün tamamlanamaması

Teklif kabul edilip mahkemece teklife uygun karar verildiğinde bu karar kesin hüküm niteliğindedir. Kısacası seri muhakeme usulü kabul edilip şüpheli hakkında hüküm kurulması halinde şüpheli hakkında daha önceden verilmiş olan hükmün açıklanmasının geri bırakılma, erteleme kararlarının olup olmadığının ve ne şekilde hüküm ifade edebileceğinin hesaplanması gerekmektedir.

Müzakere ve yaptırımın belirlenmesi

Müdafii teklif ile teklifin kabulü arasında teklifi yapan cumhuriyet savcısı ile şüpheli hakkında KYOK verilmesi gerektiği, suç tipinin seri muhakemeye uygun olmadığı, teşebbüsün ceza miktarı belirlenirken dikkate alınmadığı gibi hususlarda müzakere edebilir.

Cumhuriyet savcısı TCK’nin 61/I gereğince cezayı belirler. Şüpheli hakkında CMK’nin 231’inci maddesinin şartları gerçekleşmesi halinde talepnameye şüpheli hakkında HAGB kararı verilmesini önerebilir. Bunun yanında yine TCK’nin 50’nci maddesinde düzenlenen kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları veya TCK 51’inci maddesi uyarınca hapis cezasının ertelenmesini de talepnamesinde önerebilir.

Asliye Ceza Mahkemesi Hakiminin Görev ve Yetkileri

Genel muhakemedeki gibi hakim fiille bağlı olmasına rağmen fiilin hukuki nitelendirmesine bağlı değildir.

• Seri muhakeme usulünce açılan duruşma genel muhakeme hükümlerine göre farklılık arz etmektedir. Suçtan zarar görene davetiye çıkarılmaz, duruşmada hazır olamaz ve müdahillik talep edemez.
• Katılan sıfatına haiz olabilecek şahıslara hüküm tebliğ edilir ve itiraz hakkı bulunmaktadır.

CMK Madde 250 Metni: Seri muhakeme usulü

Seri muhakeme usulünü düzenleyen Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesinin yazıda aktarılan metni aşağıdadır.

Madde 250 – (Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.) (Başlığı ile Birlikte Yeniden Düzenleme:17/10/2019-7188/23 md.)

(1) Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;

• Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),
• Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Gürültüye neden olma (madde 183),
• Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
• Mühür bozma (madde 203),
• Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
• Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
• Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268),

suçları.

• b) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 13üncü maddesinin birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları ile 15 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar.
• c) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç.
• d) 13/12/1968 tarihli ve 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen suç.
• e) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen suç.

(2) Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi, seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir.

(3) Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır.

Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 250/3

(4) Cumhuriyet savcısı, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler.

(5) Dördüncü fıkra uyarınca sonuç olarak belirlenen hapis cezası Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesine göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya 51 inci maddesine göre ertelenebilir.

(6) Bu maddeye göre belirlenen yaptırımlar hakkında, Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde 231 inci madde kıyasen uygulanabilir.

(7) Bu madde kapsamında yaptırım uygulanması, güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.

(8) Cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak görevli mahkemeden talep eder. Talep yazısında;

• a) Şüphelinin kimliği ve müdafii,
• b) Mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisi,
• c) İsnat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri,
• d) İsnat olunan suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,
• e) Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,
• f) İsnat olunan suçu oluşturan olayların özeti,
• g) Üçüncü fıkrada belirtilen şartların gerçekleştiği,
• h) Belirlenen yaptırım ile beşinci ve altıncı fıkra uygulanmış ise bunlara ilişkin hususlar ve güvenlik tedbirleri, gösterilir.

(9) Mahkeme, şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra üçüncü fıkradaki şartların gerçekleştiği ve eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu kanaatine varırsa talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar; aksi takdirde talebi reddeder ve soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüpheli, bu usulden vazgeçmiş sayılır.

(10) Seri muhakeme usulünün herhangi bir sebeple tamamlanamaması veya soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi hâllerinde, şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgeler, takip eden soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamaz.

(11) Suçun iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz.

(12) Seri muhakeme usulü, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile sağır ve dilsizlik hâllerinde uygulanmaz.

(13) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.

(14) Dokuzuncu fıkra kapsamında Cumhuriyet savcısının talebi doğrultusunda mahkemece kurulan hükme itiraz edilebilir.

(15) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği

Kanunun 250. maddesinin on beşinci fıkrası uyarınca çıkarılan yönetmeliğin yazıda aktarılan metni aşağıdadır.

BİRİNCİ BÖLÜM · Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ceza muhakemesinde seri muhakeme usulünün uygulanmasına dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri, seri muhakeme usulünün uygulama alanını, usule ilişkin düzenlemeleri, usulün teklifini, yaptırımları belirleme usulünü, Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen talepnamede yer alacak hususları, mahkemece talepnamenin değerlendirilmesini, talep üzerine verilecek kararlar ile bu kararlara ilişkin itiraz usulünü ve uygulamaya dair diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

• a) Kanun: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununu,
• b) Mahkeme: Yetkili asliye ceza mahkemesini,
• c) Seri Muhakeme Usulü: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesinde düzenlenen muhakeme usulünü,
• ç) Talepname: Seri muhakeme usulünde Cumhuriyet savcısı tarafından mahkemeye sunulan talep yazısını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM · Seri Muhakeme Usulüne İlişkin Genel Hükümler

Temel ilkeler

MADDE 5 – (1) Önödeme ve uzlaştırma kapsamındaki suçlar seri muhakeme usulüne tabi değildir.

(2) Kanunun 250 nci maddesinin birinci fıkrasında sayılan suçlarda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilmesi üzerine kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde, seri muhakeme usulünün uygulanması zorunludur.

(3) Seri muhakeme usulü, şüphelinin müdafi huzurunda özgür iradesi ile bu usulün uygulanmasını kabul etmesi hâlinde gerçekleştirilir.

(4) Şüpheli mahkeme tarafından hüküm kuruluncaya kadar seri muhakeme usulünün uygulanmasına yönelik iradesinden vazgeçebilir.

(5) Şüpheli meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa veya engelli ise Kanunun 202 nci maddesi hükmü uygulanır.

(6) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.

(7) Seri muhakeme usulünün uygulanmasını teklif etmek amacıyla şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilemez ve yakalama emri düzenlenemez.

(8) Seri muhakeme usulünün herhangi bir sebeple tamamlanamaması veya mahkemece soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyanın Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi hâllerinde, şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgeler, takip eden soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamaz.

(9) Seri muhakeme usulü sonucunda yaptırım uygulanması, güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.

(10) Seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan suçlarda bu usul uygulanmaksızın düzenlenen iddianame Cumhuriyet başsavcılığına iade edilir.

(11) Şüpheli, iddianamenin düzenlenmesine kadar Cumhuriyet savcısına başvurarak hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını talep edebilir. Bu durumda Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulü uygulanır.

Seri muhakeme usulü kapsamındaki suçlar

MADDE 6 – (1) Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;

• 1) Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
• 2) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),
• 3) Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
• 4) Gürültüye neden olma (madde 183),
• 5) Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
• 6) Mühür bozma (madde 203),
• 7) Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
• 8) Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
• 9) Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268),

suçları.

• b) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 13 üncü maddesinin birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları ile 15 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar.
• c) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç.
• ç) 13/12/1968 tarihli ve 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen suç.
• d) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen suç.

Seri muhakeme usulünün uygulanmayacağı hâller

MADDE 7 – (1) Suç, seri muhakeme usulü kapsamında olsa bile Türk Ceza Kanununda yer alan; yaş küçüklüğü (madde 31), akıl hastalığı (madde 32) veya sağır ve dilsizlik (madde 33) hâllerinde bu usul uygulanmaz.

(2) Seri muhakeme usulü kapsamındaki suçun, iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi veya birinci fıkra kapsamındaki kişilerle birlikte işlenmesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM · Seri Muhakeme Usulünün Uygulanması

Delillerin toplanması

MADDE 8 – (1) Cumhuriyet savcısı seri muhakeme usulüne tâbi bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar. Soruşturma konusu suçun seri muhakeme usulüne tâbi olması Cumhuriyet savcısının maddi gerçeği araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(2) Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir.

(3) Yapılan soruşturma neticesinde kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma imkanının bulunmaması hâllerinde Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.

(4) Kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilmesi üzerine kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde, seri muhakeme usulü uygulanır.

Seri muhakeme usulüne davet

MADDE 9 – (1) Cumhuriyet savcısı şüpheliyi seri muhakeme usulünün uygulanmasını teklif etmek amacıyla en kısa sürede davet eder. Davet; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim araçlarından yararlanmak suretiyle de yapılabilir.

(2) Şüphelinin mazeretsiz olarak davete icabet etmemesi, resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmaması veya yurt dışında olması ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde Cumhuriyet savcısı tarafından bu durum tutanağa bağlanır ve soruşturmaya genel hükümlere göre devam edilir.

Seri muhakeme usulünün teklifi

MADDE 10 – (1) Cumhuriyet savcısı seri muhakeme usulünün uygulanmasını teklif etmeden önce şüpheliyi bu usul hakkında bilgilendirir. Bilgilendirme;

• a) İsnat edilen eylem, eylemin oluşturduğu suç ile bu suçun seri muhakeme usulü kapsamına girdiği,
• b) Kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu,
• c) Özgür iradesiyle ve müdafi huzurunda kabul ettiği takdirde bu usulün uygulanacağı ve belirlenecek temel cezanın yarı oranında indirileceği,
• ç) Cumhuriyet savcısı tarafından teklif edilen yaptırım hakkında talep doğrultusunda mahkemenin hüküm kuracağı, bu hükme karşı itiraz kanun yoluna başvurabileceği,
• d) Teklifin kabulünün ancak müdafi huzurunda gerçekleştirilebileceği, seçtiği bir müdafi yoksa istemi aranmaksızın kendisine bir müdafi görevlendirileceği,
• e) Mahkeme tarafından hüküm kuruluncaya kadar her aşamada seri muhakeme usulünden vazgeçebileceği,
• f) Mahkemece verilen hükmün adli siciline kaydedileceği,
• g) Bu usulün uygulanmasını kabul etmediği takdirde genel hükümlere göre hakkında iddianame düzenlenerek kamu davası açılacağı,
• ğ) Genel hükümlerin uygulanmasına geçilmesi halinde, seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgelerin, soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamayacağı,

hususlarını kapsar.

(2) Seri muhakeme usulünün uygulanması Cumhuriyet savcısı tarafından şüpheliye teklif edilir; şüpheliye uygulanacak yaptırımların neler olduğu açıklanır.

(3) Şüphelinin, teklifi müdafi huzurunda kabul etmesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanır. Talebi hâlinde teklifi değerlendirmesi için şüpheliye bir ayı aşmamak üzere makul bir süre verilir. Şüphelinin seçtiği bir müdafi bulunmaması halinde baro tarafından müdafi görevlendirilmesi istenilir.

(4) Şüphelinin mazereti olmaksızın belirlenen süre içinde gelmemesi veya bu usulün uygulanmasını kabul etmediğini bildirmesi durumunda soruşturmaya genel hükümlere göre devam edilir.

(5) Cumhuriyet savcısı, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle cezayı ve/veya güvenlik tedbirini belirler.

(6) Belirlenen yaptırımlar hakkında, Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde Kanunun 231 inci maddesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

(7) Beşinci fıkra uyarınca sonuç olarak belirlenen hapis cezası Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesine göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya 51 inci maddesine göre ertelenebilir.

(8) Şüphelinin teklifi kabul etmesi hâlinde buna ilişkin Ek-1’de yer alan örneğe uygun seri muhakeme usulü kabul tutanağı düzenlenir. Tutanakta; şüpheliye isnat edilen eylem, şüphelinin kabul beyanı, belirlenen sonuç ceza ve/veya güvenlik tedbiri ile uygulandığı takdirde hükmün açıklanmasının geri bırakılması, seçenek yaptırım veya hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hususlar yer alır. Kabul tutanağı Cumhuriyet savcısı ve şüpheli ile müdafi tarafından imzalanır.

(9) Şüphelinin teklifi müdafi huzurunda kabul etmesi halinde şüpheli, aynı gün mahkemeye yönlendirilir.

(10) Şüphelinin teklifi reddetmesi hâlinde Cumhuriyet savcısı tarafından buna ilişkin tutanak düzenlenerek soruşturma dosyasına eklenir.

(11) Soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı seri muhakeme usulüne ilişkin bilgilendirme ve teklifi SEGBİS veya istinabe yoluyla da yapabilir.

(12) Soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı seri muhakeme usulüne ilişkin işlemleri SEGBİS yöntemiyle yapması hâlinde Kanunun 38/A maddesine göre gerekli işlemleri yapar.

(13) Soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı istinabe evrakına hazırlamış olduğu seri muhakeme usulü kabul tutanağını da ekler. İstinabe evrakının gönderildiği yer Cumhuriyet başsavcılığı bu Yönetmelikte belirtilen usule uygun olarak derhal davet işlemlerini yapar ve davete icabet eden şüpheliyi bu usul hakkında bilgilendirir. Şüphelinin müdafi huzurunda teklifi kabul etmesi halinde istinabe evrakı ekinde yer alan seri muhakeme usulü kabul tutanağı Cumhuriyet savcısı, şüpheli ve müdafii tarafından imzalanır ve istinabe evrakı soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Müdafiin görevlendirilmesi

MADDE 11 – (1) Seri muhakeme usulünün uygulanmasına ilişkin teklifin kabulü esnasında şüphelinin müdafii de hazır bulunur.

(2) Şüpheliden kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Müdafii bulunmayan şüpheli için istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir.

(3) Seri muhakeme usulünün uygulanmasına ilişkin teklifin SEGBİS veya istinabe yoluyla yapıldığı hâllerde, şüphelinin seçtiği bir müdafii yoksa teklifin kabulünde hazır bulunması için müdafi görevlendirilmesi, istinabe evrakı gönderilen ya da SEGBİS ile dinleme talep edilen yer Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yapılır. Bu durumda soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı tarafından ayrıca bir müdafi görevlendirmesi yapılmaz.

(4) Soruşturma evresinde görev yapan müdafi, mahkemede de öncelikle görevlendirilir.

Talepname

MADDE 12 – (1) Cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını mahkemeden talep eder.

(2) Mahkemeye hitaben Ek-2’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen talepnamede;

• a) Şüphelinin kimliği ve müdafii,
• b) Mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisi,
• c) İsnat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri,
• ç) İsnat olunan suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,
• d) Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,
• e) İsnat olunan suçu oluşturan olayların özeti,
• f) Cumhuriyet savcısı tarafından bu usulün uygulanmasının şüpheliye teklif edildiği ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul ettiği,
• g) Belirlenen ceza ve/veya güvenlik tedbirleri ile uygulanmış ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasına seçenek yaptırımlar veya hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hususlar,

yer alır.

Talepnamenin incelenmesi

MADDE 13 – (1) Mahkeme, talepnamenin verildiği gün incelemesini derhal yapar, şüpheliyi müdafi huzurunda seri muhakeme usulü ile ilgili olarak dinler ve usulü sonuçlandırır. Şüphelinin seri muhakeme usulü hakkında dinlenmesi SEGBİS veya istinabe yoluyla da yapılabilir.

(2) Mahkeme tarafından eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

• a) 12 nci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
• b) Belirlenen yaptırımda maddi hata yapılan,
• c) Yaptırım hakkında Kanunun 231 inci veya Türk Ceza Kanununun 50 ve 51 inci maddelerinin uygulanmasında objektif koşulların gerçekleşmediği anlaşılan,
• ç) Teklif edilen cezanın mahiyetine uygun bir güvenlik tedbiri belirtilmeyen,

Talepnamenin eksikliklerin tamamlanması amacıyla Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.

(3) Cumhuriyet savcısı tarafından eksiklikler tamamlandıktan ve hatalı noktalar düzeltildikten sonra talepname yeniden düzenlenerek mahkemeye gönderilir.

(4) Mahkemece, isnat olunan suçun seri muhakeme usulü kapsamında olmadığı veya Kanunun 250 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen şartların gerçekleşmediği kanaatine varılması hâllerinde talep reddedilir. Bu durumda, dosya Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve soruşturma genel hükümlere göre sonuçlandırılır.

(5) Mazeretsiz olarak mahkemeye gelmemesi halinde, şüpheli bu usulün uygulanmasından vazgeçmiş sayılır.

Mahkemenin hüküm kurması

MADDE 14 – (1) Mahkeme, eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu, bu usulün şüpheliye Kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde teklif edildiği ve şüphelinin bu teklifi müdafii huzurunda özgür iradesiyle kabul ettiği kanaatine varırsa talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar.

(2) Hüküm; varsa mağdur, suçtan zarar gören veya genel hükümlere göre katılma hakkını hâiz olan kişilere tebliğ edilir.

İtiraz

MADDE 15 – (1) Mahkemece Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında Cumhuriyet savcısının talebi doğrultusunda kurulan hükme genel hükümler çerçevesinde itiraz edilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM · Çeşitli ve Son Hükümler

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Kanunun geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri uyarınca seri muhakeme usulü 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır. Bu tarih itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2020 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.