Ana içeriğe atla
Ankara --:-- · — bilgi@utuhukuk.com 0536 593 16 00
Ceza Hukuku

İnsanlığa Karşı Suçlar

UTU Hukuk ve Danışmanlık5 dk okumaGüncelleme:

İnsanlığa karşı suçlar, Türk Ceza Kanunu’nun özel hükümlerinde uluslararası suçlar başlığı altında düzenlenmiştir. Bu yazımızda suçun kanuni düzenlemesini, unsurlarını ve öngörülen yaptırımları ele alıyoruz.

İçindekiler
  1. TCK m. 77’deki yasal düzenleme
  2. İnsanlığa karşı suçun unsurları
  3. Yaptırımlar, zamanaşımı ve uygulanacak hukuk
  4. Sıkça sorulan sorular
  5. Görüşme talebi

TCK m. 77’deki Yasal Düzenleme

5237 sayılı sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 77’nci maddesinde;

“(1) Aşağıdaki fiillerin, siyasal, felsefî, ırkî veya dinî saiklerle toplumun bir kesimine karşı bir plân doğrultusunda sistemli olarak işlenmesi, insanlığa karşı suç oluşturur:

a) Kasten öldürme.

b) Kasten yaralama.

c) İşkence, eziyet veya köleleştirme.

d) Kişi hürriyetinden yoksun kılma.

e) Bilimsel deneylere tâbi kılma.

f) Cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı.

g) Zorla hamile bırakma.

h) Zorla fuhşa sevketme.

(2) Birinci fıkranın (a) bendindeki fiilin işlenmesi halinde, fail hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına; diğer bentlerde tanımlanan fiillerin işlenmesi halinde ise, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Ancak, birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında işlenen kasten öldürme ve kasten yaralama suçları açısından, belirlenen mağdur sayısınca gerçek içtima hükümleri uygulanır.

(3) Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

(4) Bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez.“

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 77

şeklinde düzenlenmiştir.

Nürnberg Uluslararası Askeri Mahkemesi’nde yer alan insanlığa karşı suçlar, aynı zamanda Uluslararası Ceza Mahkemesi Statüsünün yedinci maddesinde bu suçu oluşturan fiiller ve tanımlarına yer verilmiştir.

İnsanlığa Karşı Suçun Unsurları

Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabı olan özel hükümlerden uluslararası suçlar başlığı altında düzenlenen insanlığa karşı suçların unsurları ise şu şekildedir:

  • Siyasi, felsefi, ırki ve dini saik
  • Toplumun bir kesimine yönelme
  • Plan çizgisinde sistematik işleme
  • Birinci fıkradaki suçlardan birinin işlenmesi
  • Suç failini ya da faillerini suç işlemeye siyasi, felsefi, ırki ve dini saiklerle gerçekleştirilmesi gerekmektedir . Bu saikler içinde siyasi, dini ve ırksal ayrımcılıklar içermektedir.
  • Fiillerin toplumun bir kesimine yönelik olması gerekmektedir. Burada toplum tanımından maddenin birinci fıkrasında nitelendirilen topluluklardan bahsedilmektedir Eylemlerin ilgili gruplara kısmen yahut tamamen yöneltilmesi gerekmemektedir. Bu topluluklara mensup kişilere yöneltilmesi de yeterlidir. Toplulukların bir kısmına ya da tamamına karşı işlenen suçlarda bireyselliğin dışına çıkılarak topluma yöneltilmesi halinde TCK’nin 76’ncı maddesinin diğer koşullarının da bulunması durumunda soykırım suçu oluşabilir.
  • Eylemlerin bir plan çizgisinde sistematik olarak işlenmesi gerekmektedir. Ani gelişen daha önce herhangi bir plan – program söz konusu değilse bu suçun unsurları oluşmamaktadır.
  • Birinci fıkrada gösterilen suçlardan birinin işlenmesi gerekmektedir.

Yaptırımlar, Zamanaşımı ve Uygulanacak Hukuk

İnsanlığa karşı suçta kasten öldürme fiili işlenmişse ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilir. Ayrıca ikinci fıkranın son cümlesi gereğince fail her öldürme fiilinden dolayı ayrı ayrı olarak cezalandırılır. Aynı şekilde kasten yaralama suçlarında da her yaralama eylemi için ayrı ayrı ceza tayini gerekmektedir. Kasten öldürme dışındaki eylemlerin işlenmesi halinde verilecek olan ceza 8 yıldan az olamaz. TCK’nin 49’uncu maddesi gereğince hapis cezasının üst sınırı 20 yıldır.

Kasten öldürme

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası; her öldürme fiilinden dolayı ayrı ayrı ceza

Diğer fiiller

8 yıldan az olmamak üzere hapis cezası; kasten yaralamada her eylem için ayrı ceza

Şartların oluşması halinde TCK’nin 60’ıncı maddesindeki tüzel kişilere yönelik güvenlik tedbirlerine hükmedilebilir.

Zamanaşımı ve yabancı ülkede işlenme

İnsanlığa karşı suç nedeniyle dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecektir. TCK’nin 13’üncü maddesi uyarınca insanlığa karşı suçlar Türk vatandaşı veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk Kanunları uygulanacaktır.

İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar: Göçmen Kaçakçılığı Suçu · Örgüt Suçu · Soykırım Suçu

İnsanlığa Karşı Suçlar: Sıkça Sorulan Sorular

İnsanlığa karşı suçlar hangi fiilleri kapsar?

TCK m. 77’ye göre kasten öldürme, kasten yaralama, işkence, eziyet veya köleleştirme, kişi hürriyetinden yoksun kılma, bilimsel deneylere tâbi kılma, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı, zorla hamile bırakma ve zorla fuhşa sevk etme fiilleri kapsamdadır.

İnsanlığa karşı suçun oluşması için hangi unsurlar aranır?

Makaleye göre fiilin siyasi, felsefi, ırki veya dini saiklerle işlenmesi, toplumun bir kesimine yönelmesi, bir plan çizgisinde sistematik olarak işlenmesi ve birinci fıkrada sayılan suçlardan birinin işlenmesi gerekir.

Ani gelişen, plansız bir eylem insanlığa karşı suç oluşturur mu?

Makalede, eylemin plan çizgisinde sistematik olarak işlenmesi gerektiği; ani gelişen ve önceden plan–program bulunmayan durumlarda bu suçun unsurlarının oluşmadığı belirtilmektedir.

İnsanlığa karşı suçlarda hangi cezalar öngörülmüştür?

Kasten öldürme fiilinde ağırlaştırılmış müebbet hapis, diğer fiillerde sekiz yıldan az olmamak üzere hapis cezası öngörülür. Kasten öldürme ve kasten yaralamada belirlenen mağdur sayısınca gerçek içtima hükümleri uygulanır, yani her fiil için ayrı ceza tayin edilir.

İnsanlığa karşı suçlarda zamanaşımı işler mi?

Hayır. TCK m. 77/4’e göre bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez; makalede dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği belirtilmektedir.

Görüşme talebi

İnsanlığa karşı suçlar konusunda bir sorunuz mu var?

UTU Hukuk Danışmanlık olarak ceza hukuku alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz.

Formu doldurun, sizi arayalım. Dilerseniz doğrudan da ulaşabilirsiniz:

Ceza Hukuku alanındaki diğer yazılarımız

Tüm yazılar
WhatsApp'tan yazın