Ankara --:-- · —
bilgi@utuhukuk.com
0536 593 16 00
UTU Hukuk ve Danışmanlık5 dk okumaGüncelleme:
Boşanma davasında talep edilebilecek başlıca nafaka türleri tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakasıdır. Boşanma davası ile müşterek yaşantılarını sona erdirecek olan taraflar, tesis edilen yeni durum ile manevi açıdan olduğu kadar mali açıdan da değişkenlik yaşamaktadır. Siz değerli okuyuculara ulaştırmak üzere izah etmeye çalıştığımız söz konusu makalemiz ise boşanmanın yarattığı mali sonuçlar bakımından boşanma davası esnasında gündeme gelecek nafaka talepleri ve nafaka davalarıdır.
Türk Medeni Kanunu’nda nafakanın, boşanma hususunda daha az kusurlu olan tarafa, boşanmanın ardından yoksulluğa düşecek olması sebebiyle süresiz şekilde verileceği ifade edilmiştir. Kanun koyucu tarafından süresiz ifadesi kullanılmışsa da nafaka durum ve şartların değişmemesi koşuluyla süresiz verilmektedir. Nitekim nafaka alan tarafın yeni bir iş bulması, evlenmesi, ekonomik olarak iyileşmesi gibi durumlarda nafaka kaldırılabileceği gibi nafaka yükümlüsünün ekonomik olarak güç bir hale gelmesi durumunda da nafakada azaltıma gidilebilecektir. Diğer yandan enflasyon, paranın değer kaybı gibi nedenlerle nafaka arttırımı da talep edilebilecektir.
Yazıda ele alınan nafaka türleri
| Nafaka türü | Ne zaman? | Hâkim kendiliğinden hükmedebilir mi? |
|---|---|---|
| Tedbir nafakası | Boşanma davası kesinleşinceye kadar | Evet |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma davasının kesinleşmesiyle tesis ve tahsil edilebilir | Hayır |
| İştirak nafakası | Boşanma kararı ile; müşterek çocuğun bakımı ve eğitimi için | Evet, ergin olmayan çocuk lehine talep olmaksızın |
Boşanma davası esnasında talep edilebilecek ilk ve öncelikli nafaka tedbir nafakasıdır. Bu nafaka geçici bir nafaka olup yalnızca boşanma davası kesinleşinceye kadar hakim tarafından kendiliğinden tesis edilebileceği gibi taraflarca talep de edilebilecek ve bu süreçte ödenecektir. Boşanma davasının her aşamasında talep edilebilen işbu nafaka hakim tarafından ara karar kurularak tesis edilecektir. Tedbir nafakası talep eden tarafın kusur orana bakılmaksızın mali durum araştırması neticesinde ekonomik olarak güçsüzlüğe düşecek olan tarafa ödenmesine karar verilir.
Kusur oranı aranmaz
Bir diğer nafaka türü ise yoksulluk nafakasıdır. Yoksulluk nafakası ancak boşanma davasının kesinleşmesiyle tesis ve tahsil kabiliyetini haizdir. Bu nafaka türüne bir taraf adına hükmedilirken en önemli husus söz konusu talepkar tarafın kusursuz veyahut diğere tarafa nazaran daha az kusurlu olması gerekmektedir. Gerçek anlamda yoksulluğa düşmeyecek, kendi ekonomik gücü ile hayatını devam ettirebilecek taraf yoksulluk nafakası talep edemeyecektir.
Talep ve süre
Burada bir diğer önemli husus ise bu nafaka türünün hakim tarafından kendiliğinden tesis edilemeyecek olmasıdır. Yoksulluk nafakası boşanma davası esnasında talep edilebileceği gibi boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde de talep ve dava edilebilecektir.
Nitekim unutulmamalıdır ki yeniden evlenen, ekonomik olarak iyileşen taraf yoksulluk nafakası isteyemeyeceği gibi, lehine tesis edilen yoksulluk nafakası da değişen koşullara uygun olarak kaldırılabilecektir.
Son ve taraflar dışında müşterek çocukları ilgilendirdiğinden en önemli nafaka türü iştirak nafakasıdır. Boşanma davasında verilen boşanma kararı ile, müşterek çocuğun velayeti kendisine bırakılmayan tarafın, velayet bırakılan tarafa, müşterek çocuğun bakımı, eğitimi ve diğer giderleri için ödemesi gereken bir nafakadır. Bu nafakaya ergin olmayan çocuk lehine herhangi bir talep olmaksızın da hakim tarafından hükmedilebilecektir. Burada esas olan müşterek çocuğun bakımı olduğundan eşlerin kusur durumuna ilişkin tespit ve inceleme dahi yapılamamaktadır. İştirak nafakası kural olarak çocuğun 18 yaşını doldurması, evlenmesi ya da TMK madde 12’ye göre mahkeme kararı ile ergin kılınması sureti ile son bulacaktır.
Nafakanın sona ermesi
Nafakanın artırılması davasına ilişlin yazımıza https://utuhukuk.com/nafakanin-artirilmasi-davasi/ linki üzerinden ulaşabilirsiniz.
Nafaka öncelikli alacaklar grubunda yer aldığından İcra İflas Kanunu uyarınca nafaka borçlusu tarafından ödenmemesi durumunda nafaka alacaklısı tarafından başlatılacak bir icra takibinde haciz, sıra cetvelinde ilk sıraya yazılacak ve haciz konulan menkul veya gayrimenkulün satışıyla ilk tahsil edilecek kalem olacaktır.
Tazyik hapsi
Nitekim tarafımızca en önemlisi ve yaptırım gücü kuvvetli olanı ise nafaka borçlusunun nafaka bedelini ödememesi durumunda nafaka alacaklısının şikayeti üzerine ve diğer şartların da mevcut olması durumunda İcra İflas Kanunu’nun 344. maddesine göre 3 aya kadar tazyik hapsine mahkum edilecek olmasıdır.
Dilara TÜRKER DİZDAR
İlgili sayfa: Ankara Boşanma Avukatı — anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı
İlgili sayfa: Ankara Velayet Avukatı — velayet davası, velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişki
İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Makalede nafaka türleri olarak dava süresince ödenen tedbir nafakası, boşanmanın kesinleşmesiyle tahsil edilebilen yoksulluk nafakası ve müşterek çocuk için ödenen iştirak nafakası açıklanmaktadır.
Tedbir nafakası geçici bir nafaka olup boşanma davası kesinleşinceye kadar ödenir. Hâkim tarafından kendiliğinden ara kararla tesis edilebileceği gibi taraflarca davanın her aşamasında talep de edilebilir.
Evet. Makaleye göre yoksulluk nafakası boşanma davası sırasında talep edilebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde de talep ve dava edilebilir. Bu nafakaya hâkim kendiliğinden hükmedemez.
İştirak nafakası kural olarak çocuğun 18 yaşını doldurması, evlenmesi ya da TMK 12. madde uyarınca mahkeme kararıyla ergin kılınmasıyla sona erer.
Makalede, nafaka alacaklısının başlattığı icra takibinde nafaka alacağının sıra cetvelinde ilk sıraya yazılacağı ve alacaklının şikâyeti üzerine, diğer şartlar da varsa, borçlunun İİK 344. madde uyarınca 3 aya kadar tazyik hapsine mahkûm edilebileceği belirtilmektedir.
Görüşme talebi
UTU Hukuk Danışmanlık olarak aile hukuku alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
Formu doldurun, sizi arayalım. Dilerseniz doğrudan da ulaşabilirsiniz:
Aile Hukuku alanındaki diğer yazılarımız