Genel haciz yoluyla takip
Fatura veya sözleşme gibi kaynağı ne olursa olsun, rehinle temin edilmemiş para alacakları için takip talebi, ödeme emri ve ödeme emrine itirazın sonuçlarının yönetimi.
İcra ve İflas Hukuku · Alacak
Çek, senet ve fatura alacaklarında takip yolunun seçimi, ödeme emrine itirazın sonuçları, haciz ve ihtiyati haciz ile zayi veya karşılıksız çek süreçleri; alacaklı tarafında.
Ankara alacak tahsilatı avukatı arayan alacaklının ilk sorusu, elindeki belgeyle hangi takip yolunun açık olduğudur. İcra ve iflas hukukunda takip, alacağın türüne ve alacaklının elindeki belgeye göre farklı yollarla yürütülür; rehinle temin edilmemiş bir para alacağı için, alacağın bir senede bağlanıp bağlanmadığına, kaynağına ve hukuki sebebine bakılmaksızın dava açmadan genel haciz yoluyla takip başlatılabilir.
Alacak bono, poliçe veya çek gibi bir kambiyo senedine bağlanmışsa alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna da başvurabilir. Bu yolda borçlunun imzaya ve borca itirazı beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; genel haciz yolunda ise ödeme emrine yedi gün içinde yapılan itiraz takibi durdurur. Takip yolları arasındaki fark; itiraz süreleri, itirazın etkisi ve tahsil hızı bakımından belirleyicidir. UTU Hukuk & Danışmanlık, Ankara merkezli olarak yürüttüğü alacak dosyalarını bu nedenle belge ve süre incelemesiyle başlatır.
Çekin çalınması veya kaybolması hâlinde hamil, mahkemeden muhatabın çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir; çekin kimin elinde olduğu biliniyorsa hak sahipliğinin ispatı (istirdat), bilinmiyorsa çekin iptali davası gündeme gelir.
Kapsam
UTU Hukuk, Ankara'da alacak tahsilatında şu başlıklarda dava takibi ve danışmanlık hizmeti verir: Genel haciz yoluyla takip, Çek, senet ve poliçe takibi, İtirazın kaldırılması ve iptali, İhtiyati haciz, Haciz ve malvarlığı araştırması, İstihkak iddiaları, Zayi ve karşılıksız çek. Alacak dosyası çoğu zaman tek bir talepten ibaret değildir. Aşağıdaki başlıklar alacaklı tarafında, aynı takip içinde ya da ona bağlı olarak gündeme gelir.
Fatura veya sözleşme gibi kaynağı ne olursa olsun, rehinle temin edilmemiş para alacakları için takip talebi, ödeme emri ve ödeme emrine itirazın sonuçlarının yönetimi.
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip; senedin aslının (çekte fotokopisinin) takip talebine eklenmesi, on günlük ödeme ve beş günlük itiraz sürelerinin izlenmesi.
İtiraz üzerine duran takibin sürdürülmesi: İİK m. 68 ve 68/a belgeleriyle icra mahkemesinden itirazın kaldırılması ya da genel mahkemede itirazın iptali davası, icra inkâr tazminatı talepleri.
Kural olarak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş olmasına rağmen ödenmemiş para alacağının, mahkeme kararıyla borçlunun malvarlığına geçici olarak el konularak güvence altına alınması.
Takip kesinleştikten sonra haciz talebi; taşınır, taşınmaz ve üçüncü kişilerdeki alacakların İİK m. 89 haciz ihbarnameleriyle haczi; tapu, trafik, banka ve SGK kayıtlarının taranması.
Haciz sırasında malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürüldüğünde, iddiaya itiraz ve icra mahkemesinde görülen istihkak davasında alacaklı vekilliği.
Kaybolan veya çalınan çek için ödeme yasağı, istirdat ve çekin iptali davaları; karşılıksız çekte hamilin şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesinde yürüyen süreç.
Merciler
İlamsız takip, icra dairesine verilen takip talebiyle başlar; genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir. Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz icra mahkemesine yapılır, istihkak davası da icra mahkemesinde görülür. Karşılıksız çek nedeniyle açılan davalara icra ceza mahkemesi, çekin iptali davasına asliye ticaret mahkemesi bakar.
Süreç
Her alacak dosyası aynı dört adımdan geçer. Aceleye getirilen bir aşama, sonraki aşamanın maliyetini artırır.
Alacağın kaynağı, tutarı, vadesi, borçluyla yapılan yazışmalar ve beklentiniz dinlenir; alacaklı olarak hangi seçeneklerin bulunduğu konuşulur. Menfaat çatışması kontrolü yapılır. Görüşme randevu ile ve gizlilik esasına göre yürütülür.
Fatura, sözleşme, çek, bono veya poliçe, ihtarnameler, ödeme kayıtları ve varsa takip veya dava dosyası incelenir. Belgenin kambiyo senedi niteliği taşıyıp taşımadığı ve imzanın borçlu tarafından ikrar edilip edilmediği, izlenecek yolu doğrudan etkiler.
Genel haciz yolu, kambiyo senetlerine özgü takip, ihtiyati haciz talebi ya da dava seçeneklerinden hangisinin izleneceği, işleyen sürelerle birlikte belirlenir ve takip talebi, başvuru veya dilekçe buna göre hazırlanır. Vekâlet ilişkisi ve ücret, iş başlamadan önce yazılı sözleşmeyle belirlenir.
Süreç yürütülürken her aşamada bilgilendirme yapılır. Haciz, satış, duruşma, tebligat ve süreler önceden bildirilir; istinaf ve temyiz aşamaları da aynı düzenle takip edilir.
Soru & Cevap
UTU Hukuk & Danışmanlık; çek, senet ve fatura alacaklarında icra takiplerinin açılması ve takibi, itirazın iptali ve kaldırılması davaları, ihtiyati haciz talepleri, haciz ve satış işlemleri ile istihkak davalarında alacaklı tarafında dava takibi ve danışmanlık yürütür.
Elinde bono, poliçe veya çek bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir; takip talebine senedin aslı, çekte ise fotokopisi eklenir. Alacaklı bu yola başvurmak zorunda değildir, genel haciz yoluyla da takip yapabilir. Kambiyo yolunda borçluya gönderilen ödeme emrinde borcun on gün içinde ödenmesi ihtar edilir.
Genel haciz yolunda borçlunun yedi gün içinde yaptığı itiraz takibi durdurur. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde, elinde İİK m. 68 veya 68/a’da sayılan belgelerden biri varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ya da bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz.
Kesin haciz için takibin kesinleşmesi ve alacaklının talebi gerekir; haciz için borçlunun mal beyanında bulunmasını beklemek gerekmez. Haciz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde istenmelidir; süresinde istenmezse dosya işlemden kaldırılır, ancak takip son bulmaz ve dosya yenilenebilir. Takibin sonucunu güvence altına almak için mahkemeden ihtiyati haciz kararı da istenebilir.
Haciz sırasında borçlu malı başkasının mülkü olarak gösterir ya da üçüncü kişi mülkiyet veya rehin hakkı iddia ederse, istihkak iddiası tutanağa geçirilir ve alacaklı ile borçluya itiraz için üç gün süre verilir; sessiz kalan taraf iddiayı kabul etmiş sayılır. Mal üçüncü kişinin elindeyse icra müdürü alacaklıya istihkak davası açması için yedi gün süre verir. Görevli mahkeme icra mahkemesidir.
Çeki iradesi dışında elinden çıkan hamil, mahkemeden muhatabın çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir; çekin kimde olduğu biliniyorsa istirdat, bilinmiyorsa çekin iptali davası açılır. Karşılıksız çekte karşılıksızdır işlemi hamilin talebine bağlıdır; suç şikâyete tabidir, şikâyet hakkı meşru hamile aittir ve davalara icra ceza mahkemesi bakar.
Devamı
Dosyalar çoğu zaman tek bir alanda kalmaz. Aşağıdaki alanlar bu konuyla en sık birlikte yürüyenlerdir.
Yayınlarımız
İcra takibi, alacağın türüne ve alacaklının elindeki belgeye göre farklı yollarla yürütülür. Alacaklının borcunu…
35 dk okumaBu yazımızda haciz türlerini (kesin, geçici ve ihtiyati haciz), haciz talebini ve haczin uygulanmasını, haczin…
36 dk okumaHaciz sırasında borçlu bir malın başkasına ait olduğunu söylerse veya üçüncü kişi mülkiyet ya da rehin iddia ederse…
6 dk okumaÇekin iptali davası, çekin çalınması, kaybolması, yanması veya okunamayacak derecede yıpranması gibi hâllerde…
22 dk okumaÇekin zayi olması; çalınma, kaybolma, yırtılma, kullanılamaz hale gelme gibi beşeri eylemler ile gerçekleşebileceği gibi…
21 dk okumaKarşılıksız çek düzenleme fiili, Çek Kanunu’nda yapılan değişikliklerle farklı dönemlerde farklı yaptırımlara…
28 dk okumaÖn görüşmede alacağın dayandığı belgeler, dosyanın aşaması, işleyen süreler ve seçenekler konuşulur. Görüşmeler randevu ile yapılır ve gizlilik esastır.