Yeni İnfaz Paketinin Getirdikleri

Ceza İnfaz Kurumunda Geçirilecek Sürenin Kısaltılması

Ceza infaz kurumlarında geçirilmesi gereken süre kısaltılmaktadır.

Koşullu salıverilme oranı 2/3’ten 1/2’ye (%67’den %50’ye) indirilmektedir. Böylelikle, koşullu salıverilme oranı kural olarak 1/2 (%50) olarak uygulanacaktır.

Kasten öldürme suçu bakımından 2/3 ve terör suçları ile örgütlü suçlar bakımından 3/4’lük koşullu salıverilme oranında herhangi bir değişiklik yapılmamaktadır.

Mükerrirler ve buna bağlı olarak cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti suçları bakımından 3/4’lük koşullu salıverilme oranı 2/3’e (%75’den %67’ye) indirilmektedir.

Yazıya göre koşullu salıverilme oranları

Denetimli Serbestlikte Orantılı Süre

Denetimli serbestlik uygulamasındaki cezasızlık algısı ortadan kaldırılmaktadır.

Denetimli Serbestlik Süresinin Geçici Olarak Uzatılması

1 yıllık denetimli serbestlik süresi geçici olarak 3 yıla çıkarılmaktadır.

Geçici bir düzenlemeyle belirli bir tarihten önce işlenen terör, kasten öldürme ve özel hayatın gizliliğine ilişkin suçlar hariç tüm suçlar bakımından denetimli serbestlik süresi 1 yıldan 3 yıla çıkarılmaktadır.

Belirli bir tarihten önce işlenen suçlar bakımından, terör suçları, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve özel hayatın gizliliğine ilişkin suçlar hariç olmak üzere;

• a) Sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “iki yıl”lık sürenin, “dört yıl” olarak uygulanması,
• b) Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilmesi,

öngörülmektedir.

Yukarıda belirtilen hükümler, iyi halli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler hakkında da uygulanacaktır.

Özel İnfaz Usullerinin Kapsamının Genişletilmesi

Özel infaz usullerinin kapsamı genişletilmektedir.

Hafta sonu ve gece infazı

Hapis cezalarının hafta sonu ve geceleyin ceza infaz kurumunda kalmak suretiyle infaz edilebilmesine ilişkin 6 aylık sınır, kasıtlı suçlar bakımından 1 yıl 6 aya, ölüme neden olma hariç taksirli suçlar bakımından ise 3 yıla çıkarılmaktadır.

Konutta infaz

Kadınlar ve yaşlılar için öngörülen konutta infaz usulünün uygulanacağı hapis cezalarının sınırı artırılmaktadır. Çocuklar da buraya dahil edilmektedir.

Bu kapsamda konutta infazın sınırı;

• a) Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirmiş erkeklerde 6 aydan 1 yıla,
• b) 70 yaşını bitirmiş kişilerde 1 yıldan 2 yıla,
• c) 75 yaşını bitirmiş kişilerde 3 yıldan 4 yıla,

çıkarılmaktadır.

İyi Hal İncelemesinin Tüm Aşamalarda Yapılması

İyi hal incelemesi infazın tüm aşamalarında yapılacaktır.

Hükümlülerin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesine (iyi halin belirlenmesine) ilişkin esaslar yeniden belirlenmekte ve hükümlülerin iyi hal incelemesinin infazın tüm aşamalarında yapılması sağlanmaktadır.

Toplam 10 yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar hakkında yapılacak açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin değerlendirmelerde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık edecektir. Ayrıca, idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı tarafından belirlenen bir izleme kurulu üyesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlükleri tarafından belirlenen birer uzman katılacaktır.

İnfaz Hâkimliğinin Görev ve Yetkileri

İnfaz hakimliğinin görev ve yetkileri genişletilmektedir.

• İnfaz aşamasında verilecek tüm kararların infaz hâkimleri tarafından verilmesi sağlanmaktadır.
• Cumhuriyet savcısının infaza ilişkin verdiği kararlara karşı infaz hakimliğine şikayet başvurusunda bulunulabilmesine imkan tanınmaktadır.

İnfaz Hizmetlerindeki Düzenlemeler

İnfaz Kanununda yapılan düzenlemelerle infaz hizmetleri iyileştirilmektedir.

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma koşulları yeniden belirlenmektedir.

Toplam 10 yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanların açık ceza infaz kuruma ayrılması infaz hakiminin onayına tabi tutulmaktadır.

Disiplin, infaza ara verme ve erteleme

• Hükümlünün, duruşma, sağlık, eğitim ve çalışma gibi nedenlerle geçici olarak cezaevi dışında bulunduğu yerlerde gerçekleştirdiği disipline aykırı eylem ve sözleri nedeniyle de disiplin yaptırımlarının uygulanabilmesine imkan tanınmaktadır.
• Zorunlu ve çok ivedi durumlarda, Cumhuriyet başsavcılığının hapis cezasının infazına 6 ay ara verebilmesine ilişkin yetkisi 1 yıla çıkarılmakta, ayrıca, hükümlünün eş veya çocuklarının sürekli hastalık veya malullükleri nedeniyle bakıma muhtaç olmaları halinde de infaza ara verilebilmesine imkan tanınmaktadır.
• Yeni doğum yapan kadınların cezası 6 ay yerine 1 yıl 6 ay ertelenebilecektir.

Hükümlülere tanınan imkanlar

• Çocuk hükümlülere verilebilecek ödül imkanının kapsamı genişletilmektedir.
• Hükümlülerin, hediye kabul etme hakkı genişletilmekte, ayrıca, çocuk ve altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlüler bakımından, belirli zaman dilimi dışında da hediye alabilme imkan sağlanmaktadır.
• Hükümlünün bakıma muhtaç çocuklarının barındırılmasına ilişkin hükümlerin tutuklular bakımından da uygulanabilmesine imkan tanınmaktadır.
• Hükümlülerin kamu kurum ve kuruluşlarının iş alanlarında, geceleyin bu kurum ve kuruluşlar tarafından barındırılmak koşuluyla çalıştırılabilmelerine imkan tanınmaktadır.
• Açık ceza infaz kurumunda olanlara verilen üç günlük mazeret izni yedi güne çıkarılmaktadır.
• Hükümlülerin mazeret iznini kullanabilmesi için ceza infaz kurumlarında iyi halli olarak geçirmesi gereken süre kısaltılmakta, hasta ziyareti amacıyla verilen mazeret izni hakkı bir defadan ikiye çıkarılmaktadır.
• Açık ve kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin salgın hastalık halinde de kuruma ait telefon ve faks cihazından derhâl yararlandırılmasına imkan tanınmaktadır.

Diğer Kanunlarda Yapılan Düzenlemeler

Diğer kanunlarda yapılan düzenlemelerle bir takım sorunlar giderilmektedir.

• Yurtdışına çıkış yasağı gibi adli kontrole ilişkin bazı tedbirlerin takibine ilişkin şekli görevler, denetimli serbestlik müdürlüğünün görevleri arasından çıkarılmaktadır.
• Yaralama suçunun canavarca his saiki ile (örneğin; kezzap atmak suretiyle) işlenmesi durumunda ceza artırılmaktadır. Azami verilecek süre 13 yıl 6 aydan 18 yıla çıkarılmaktadır.

Kaçakçılık suçları

Kaçakçılık suçlarında malın değerinin azlığı indirim nedeni olarak kabul edilmekte ve kovuşturma evresi için de etkin pişmanlık imkanı getirilmektedir.

Kaçakçılık suçlarında malın değerinin hafif veya pek hafif olması halinde cezadan oransal bir indirim yapılması öngörülmektedir.

Ayrıca, kovuşturma evresi için de etkin pişmanlık getirilerek kaçakçılık konusu malın değerinin iki katı parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde cezada belli bir oranda indirim yapılması sağlanmaktadır.