Arabuluculuk mesleği ve uygulaması, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde düzenlenen bir söyleşide ele alındı. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Kurul Üyesi Avukat Arabulucu Nihat Şimşek, 2012 yılında mevzuata giren arabuluculukla alakalı, “Arabuculuğun uygulanmasının herkes tarafından hemfikir olunduğu bir ortamda arabuluculuk, ülkeye damgasını vuruyor” dedi. Bu haberde Şimşek’in mesleğe giriş şartları, arabuluculuğun Türk hukukundaki gelişimi ve benzer kurumlardan farkı hakkındaki değerlendirmelerini aktarıyoruz.
Güncellik notu
Bu yazı, yayımlandığı tarihteki mevzuat ve uygulamaya göre hazırlanmıştır. Arabuluculuğun dava şartı olarak uygulandığı alanlar ve hukuk eğitimindeki arabuluculuk dersleri gibi konularda o tarihten bu yana değişiklik olmuş olabilir. Güncel durum için bir avukata danışmanız önerilir.
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Kurul Üyesi Nihat Şimşek, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından düzenlenen ‘Avukatlık ve Arabuluculuk’ konulu söyleşiye katıldı. Süleyman Çetinsaya İletişim Fakültesi Konferans Salonu’nda düzenlenen söyleşide konuşan Şimşek, hukuk fakültesi öğrencilerine arabuluculukla ilgili bilgiler vererek, “Arabuluculuk mesleğine giriş için belirli şartlar var. En az 5 yıl kıdemli hukukçu olmak gerekiyor.
Bunun yanında arabuluculuğun bütün hukukçular tarafından önemli olan bazı özellikleri de var. Bu özelliklerde kıdemli olma zorunluluğu yok. Son zamanlarda arabuluculuk taraf vekilliği diye dile getirilen, benim arabuluculuk avukatlığı dediğim, yurtdışında da müzakereci avukatlık olarak nitelendirilen kavramları var. Bu meslek açısından gelecekte bizim için olmazsa olmazımız olacaktır. YÖK’te arabuluculuk dersinin seçmeli olarak okutulması akabinde de zorunlu ders haline getirilmesiyle alakalı bir takım çalışmalar yapılıyor. Avukat ve hakim hukukçuların bu konuyu bilmemesi artık kabul edilemez görülüyor” dedi.
Konuşmada aynı kavram için kullanılan adlandırmalar şunlardır:
Arabuluculuğun 2012 yılında Türkiye’de mevzuata girdiğini hatırlatan Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Kurul Üyesi Avukat Arabulucu Nihat Şimşek, “Arabuluculuk, Hukuk Uyuşmazlıklarına Arabuluculuk Kanunu ismiyle geldi ve 2013 yılının Haziran ayından itibaren uygulanmak üzere başladı. 2012 yılından önce de bu konu Türkiye’nin gündemindeydi. 2007 yılında aldığımız eğitimde de arabuluculuk mevzuatımıza girecek gibi bir değerlendirme mevcuttu. Arabuluculuk Türk hukukunda tartışılan bir konuydu. Arabuluculuk dünyada çok yaygın olarak uygulanan bir sistemdir.
Konuşmada aktarılan gelişim sırası kısaca şöyledir:
Arabuluculuk özel hukuk uyuşmazlıklarında tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklarda uygulanan alternatif çözüm yöntemidir.
Arabuluculukla uzlaştırmacılık ve ombudsmanlık karıştırılıyor. Ombudsmanlık kamu kamu denetçiliği sistemi diye isimlendirilir ve vatandaşla kamu arasındaki uyuşmazlıklarda vatandaşın haklarının ihlal edildiğine inandığı durumlarda devreye giren bir sistemdir. Uzlaştırmacılık ise tamamen ceza hukukuyla ilgili bir durumdur. Ceza hukukunda özellikle şikayete bağlı suçlarda olmak üzere Türkiye’de devreye girdi ve şuanda da uygulanmaktadır. Arabuluculuk ise özel hukuk dediğimiz tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar için gündeme gelmiş olan ve son zamanlarda da dava şartı olarak gündeme girmiş olan alternatif çözüm yöntemidir. Dolayısıyla 3 kavramda birbirinden farklıdır. Arabuculuğun uygulanmasının herkes tarafından hemfikir olunduğu bir ortamda arabuluculuk, ülkeye damgasını vuruyor” şeklinde konuştu. – KAYSERİ
Üç kavramın karşılaştırması
| Kavram | Uygulandığı alan |
|---|---|
| Arabuluculuk | Özel hukukta tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar |
| Uzlaştırmacılık | Ceza hukuku; özellikle şikayete bağlı suçlar |
| Ombudsmanlık | Kamu denetçiliği sistemi; vatandaşla kamu arasındaki uyuşmazlıklar |
İlgili yazılar: Arabuluculuk Ticari Hayata Barış Getirecek · Arabuluculuk Yenileme Eğitimleri
Haberde aktarılan konuşmaya göre arabuluculuk mesleğine giriş için belirli şartlar vardır ve en az 5 yıl kıdemli hukukçu olmak gerekmektedir.
Konuşmaya göre arabuluculuk 2012 yılında Hukuk Uyuşmazlıklarına Arabuluculuk Kanunu ile mevzuata girmiş ve 2013 yılının Haziran ayından itibaren uygulanmaya başlamıştır.
Ombudsmanlık, vatandaşla kamu arasındaki uyuşmazlıklarda devreye giren kamu denetçiliği sistemidir. Uzlaştırmacılık ceza hukukuna ilişkindir. Arabuluculuk ise tarafların serbestçe tasarruf edebildiği özel hukuk uyuşmazlıklarında uygulanan alternatif çözüm yöntemidir.
Görüşme talebi
UTU Hukuk Danışmanlık olarak arabuluculuk alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
Formu doldurun, sizi arayalım. Dilerseniz doğrudan da ulaşabilirsiniz: