İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Yeşilırmak, 1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe giren “Ticari Davalarda Arabuluculuk Uygulaması” ile çok sayıda uyuşmazlığın kısa sürede mahkeme dışında çözümlenebileceğini, arabuluculuğun ticari hayata barış getireceğini ifade etti. Yeşilırmak yaptığı yazılı açıklamada, alacak ve tazminata ilişkin ticari uyuşmazlıklarda da dava şartı haline getirilen arabuluculuk uygulamasının, 1 Ocak 2019’dan itibaren başladığını bildirdi.
Güncellik notu
Bu yazı, yayımlandığı tarihteki mevzuat ve uygulamaya göre hazırlanmıştır. Makale 2019 tarihli bir haber metnidir; ticari arabuluculuğun kapsamı, süreler, arabuluculuk ücreti ve giderler ile arabulucu olma şartları konusunda o tarihten bu yana kanun ve tarife değişiklikleri olmuş olabilir. Güncel durum için bir avukata danışmanız önerilir.
Yeşilırmak, “7155 sayılı Kanun ile ticari davalarda dava açılmadan önce ara bulucuya başvurulması dava şartı haline getirildi.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri ile ilgili uyuşmazlıklar için önce arabulucuya başvurulacak. Uyuşmazlık bu yolla çözümlenemezse, ara buluculuk sürecinde alınacak son tutanağın aslı veya onaylı kopyası ile dava açılabilecek.” bilgisini paylaştı.
Ticari uyuşmazlıkların mevcut yasal düzenleme çerçevesinde arabuluculukla çözümlenebileceğini, ara buluculuğun ticari hayata da barış getireceğini belirten Yeşilırmak, ticari uyuşmazlıkların iş uyuşmazlıklarından farkları olsa da önemli miktarda uyuşmazlığın ara bulucular tarafından çözümlenmesinin beklendiğini dile getirdi.
Ticari davalarda arabuluculuk uygulaması sürecine ilişkin bilgi veren Yeşilırmak, şunları kaydetti:
“Ticari uyuşmazlıklarda da başvurular uyuşmazlık konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna veya arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde, görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılacak. Başvurular, ara bulucunun görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırılacak. Gerekli olursa arabulucu süreyi iki hafta daha uzatabilecek. Taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için ara buluculuk görüşmesinin yapılmaması, tarafların sürecin sonunda anlaşması veya anlaşamaması hallerinde arabuluculuk faaliyeti son bulacak. Bu durumda arabulucu, son tutanağı tutup arabuluculuk bürosuna bildirecek.”
Açıklamada anlatılan süreç kısaca şu aşamalardan oluşur:
Yargılama giderlerinin ise faaliyetin sonucuna göre ayrı ayrı düzenlendiğini aktaran Yeşilırmak, şöyle devam etti:
“Şayet taraflar faaliyetin sonunda anlaşırsa arabuluculuk ücreti Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre, aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak karşılanacak. Bu durumda ücret tarifede yer alan iki saatlik ücret tutarından az olamayacak. Şayet taraflara ulaşılamaz, taraflar katılmadığı için görüşmeler yapılamaz veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşması mümkün olmaz ise iki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek. İki saatten fazla görüşmeler sonunda taraflar anlaşamaz ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanacak. Arabuluculuk bürosu tarafından yapılan zorunlu giderler, anlaşma sağlanması halinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenecek. Anlaşmaya varılamaması halinde giderler ileride haksız çıkan tarafça ödenmek üzere bakanlık bütçesinden karşılanacak.”
Açıklamaya göre faaliyetin sonucuna göre ücret ve giderler
| Sonuç | Ücret ve giderler |
|---|---|
| Taraflar anlaşırsa | Ücret, tarifeye göre aksi kararlaştırılmadıkça eşit karşılanır; iki saatlik ücret tutarından az olamaz. Zorunlu giderler anlaşma uyarınca taraflarca ödenir. |
| Ulaşılamaz, katılım olmaz veya iki saatten az görüşmede anlaşılamazsa | İki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. |
| İki saatten fazla görüşmede anlaşılamazsa | İki saati aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. |
| Anlaşmaya varılamazsa (giderler) | Giderler, ileride haksız çıkan tarafça ödenmek üzere bakanlık bütçesinden karşılanır. |
Arabulucu olmanın şartlarına da değinen Yeşilırmak, “Arabulucu olabilmek için Türk vatandaşı olmak, hukuk fakültesi mezunu ve mesleğinde en az 5 yıl tecrübeli olmak, tam ehliyetli olmak ve kasten işlenmiş bir suçtan mahkum olmamak, ara buluculuk eğitimini tamamlamak ve Adalet Bakanlığının yazılı ve sözlü sınavlarında başarılı olmak gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Yeşilırmak, İbn Haldun Üniversitesi bünyesindeki Sürekli Eğitim Merkezi’nde (İHSEM) verilen Arabuluculuk Eğitimlerine başvuruların devam ettiğini dile getirdi.
Açıklamada sayılan şartlar şunlardır:
14 modülden oluşan Arabuluculuk Eğitimi Sertifika Programı 84 ders saatinden oluşuyor. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığınca uzman bir ekibe hazırlatılan eğitim kitapçığının takip edildiği bu programda, teorik eğitimin yanında ara bulucuda olması gereken becerilerin kazandırılmasına yönelik pratik eğitimler de veriliyor. Başvuru ve detaylı bilgiler https://ihsem.ihu.edu.tr/temel-arabuluculuk-egitim-programi/ sitesinde yer alıyor
Kaynak: AA
İlgili yazılar: Arabuluculuk Türkiye’ye Damga Vurdu · Arabuluculuk Yenileme Eğitimleri
Makalenin yazıldığı 2019 tarihindeki düzenlemeye göre, 7155 sayılı Kanun’la konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleriyle ilgili ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı hâline getirilmiştir.
Açıklamaya göre başvuru, uyuşmazlık konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır.
Makalenin yazıldığı tarihteki düzenlemeye göre başvurular, arabulucunun görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırılır ve gerekirse iki hafta uzatılabilir. Taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması, anlaşma veya anlaşamama hâllerinde süreç son bulur ve arabulucu son tutanağı düzenler.
Açıklamaya göre taraflar anlaşırsa ücret, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak karşılanır. Taraflara ulaşılamaması, katılmama veya iki saatten kısa görüşmede anlaşılamaması hâlinde iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.
Makalede Türk vatandaşı olmak, hukuk fakültesi mezunu ve mesleğinde en az 5 yıl tecrübeli olmak, tam ehliyetli olmak, kasten işlenmiş bir suçtan mahkûm olmamak, arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Adalet Bakanlığının yazılı ve sözlü sınavlarında başarılı olmak şartları sayılmaktadır.
Görüşme talebi
UTU Hukuk Danışmanlık olarak arabuluculuk alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
Formu doldurun, sizi arayalım. Dilerseniz doğrudan da ulaşabilirsiniz:
Arabuluculuk alanındaki diğer yazılarımız