{"id":162,"date":"2022-08-18T09:00:00","date_gmt":"2022-08-18T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/utuhukuk.com\/haksiz-insaat\/"},"modified":"2026-10-01T14:07:46","modified_gmt":"2026-10-01T14:07:46","slug":"unlawful-construction","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/haksiz-insaat\/","title":{"rendered":"Unlawful Construction"},"content":{"rendered":"<div class=\"pm\" data-utu-pm=\"1\">\n<p class=\"pm-giris\"><strong>Haks\u0131z in\u015faat,<\/strong> 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 722-724\u2019\u00fcnc\u00fc maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yap\u0131lan bu d\u00fczenlemeye ra\u011fmen TMK\u2019de haks\u0131z yap\u0131 ya da haks\u0131z in\u015faat diye bir kavram yer almamaktad\u0131r. TMK\u2019nin 722-724\u2019\u00fcnc\u00fc maddelerinden yola \u00e7\u0131karak haks\u0131z in\u015faat; bir arazide yap\u0131lan in\u015faatta taraflar aras\u0131nda ge\u00e7erli olan hukuki ili\u015fki bulunmaks\u0131z\u0131n arazi malikinden ba\u015fka bir ki\u015fiye ait malzemenin kullan\u0131lm\u0131\u015f olma durumunu ifade etmektedir.<\/p>\n<aside class=\"pm-ozet\" aria-label=\"K\u0131saca\">\n<p class=\"pm-etiket\">K\u0131saca<\/p>\n<ul>\n<li>Haks\u0131z in\u015faat, TMK&#8217;nin 722-724&#8217;\u00fcnc\u00fc maddelerinden hareketle, arazide ge\u00e7erli bir hukuki ili\u015fki olmaks\u0131z\u0131n arazi malikinden ba\u015fka birine ait malzemenin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade eder.<\/li>\n<li>Doktrinde \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fc incelenir: ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesiyle kendi arazisinde, kendi malzemesiyle ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesiyle ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde in\u015faat.<\/li>\n<li>Yap\u0131ya imk\u00e2n veren ge\u00e7erli bir \u015fahsi ya da ayni hak varsa haks\u0131z in\u015faat h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz; hukuki ili\u015fki ge\u00e7ersizse bu h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/li>\n<li>Malzeme sahibi malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp iadesini veya tazminat isteyebilir; s\u00f6kme talebi i\u00e7in malzemenin sahibinin r\u0131zas\u0131 olmadan kullan\u0131lmas\u0131 ve s\u00f6k\u00fcm\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 zarara yol a\u00e7mamas\u0131 gerekir.<\/li>\n<li>Yap\u0131n\u0131n de\u011feri arazinin de\u011ferinden a\u00e7\u0131k\u00e7a fazlaysa iyiniyetli malzeme maliki, uygun tazminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda arazi m\u00fclkiyetinin devrini talep edebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/aside>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00fcncellik notu<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihteki mevzuat ve uygulamaya g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yaz\u0131da at\u0131f yap\u0131lan baz\u0131 kanun h\u00fck\u00fcmleri, eserler ve yarg\u0131 kararlar\u0131 eski tarihlidir; bor\u00e7lar hukukuna ili\u015fkin mevzuat ile Yarg\u0131tay uygulamas\u0131nda o tarihten bu yana de\u011fi\u015fiklik olmu\u015f olabilir. G\u00fcncel durum i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<details class=\"pm-ic\" open>\n<summary>\u0130\u00e7indekiler<\/summary>\n<ol>\n<li><a href=\"#kapsam-ve-turler\">Haks\u0131z in\u015faat\u0131n kapsam\u0131 ve t\u00fcrleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#yapi-kavrami\">Genel olarak: ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz yap\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#haksiz-insaat-kavrami\">Haks\u0131z in\u015faat kavram\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kendi-arazisinde\">Kendi arazisinde ba\u015fkas\u0131na ait malzeme ile in\u015faat<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#baskasinin-arsasina\">Kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arsas\u0131na in\u015faat<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#baskasinin-malzemesi-arazisi\">Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine in\u015faat<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kaynakca\">Kaynak\u00e7a ve dipnotlar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#sss\">S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#iletisim\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n<section id=\"kapsam-ve-turler\">\n<h2>Haks\u0131z \u0130n\u015faat\u0131n Kapsam\u0131 ve T\u00fcrleri<\/h2>\n<p>Doktrin ve \u00f6\u011fretide haks\u0131z in\u015faat \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde incelenmektedir. Buna g\u00f6re; kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde in\u015faat, ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile kendi arazisinde in\u015faat ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde in\u015faat durumlar\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li>Kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde in\u015faat<\/li>\n<li>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile kendi arazisinde in\u015faat<\/li>\n<li>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde in\u015faat<\/li>\n<\/ul>\n<p>Haks\u0131z in\u015faat m\u00fcessesi d\u00fczenleni\u015f \u015fekli ve ruhu itibariyle yo\u011fun bir uygulama alan\u0131na sahiptir. Uygulama alan\u0131 geni\u015f olan bu kurum dolay\u0131s\u0131yla yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n yelpazesi de olduk\u00e7a geni\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda; haks\u0131z in\u015faat kavram\u0131n\u0131n genel bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131ktan sonra haks\u0131z in\u015faat t\u00fcrlerinin doktrinde ve \u00f6\u011fretide ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde kendi arazisinde ba\u015fkas\u0131na ait malzeme ile in\u015faat, kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine in\u015faat ve son olarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine in\u015faat\u0131 yerle\u015fmi\u015f ve g\u00fcncel Yarg\u0131tay kararlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"yapi-kavrami\">\n<h2>Genel Olarak: Ta\u015f\u0131n\u0131r ve Ta\u015f\u0131nmaz Yap\u0131<\/h2>\n<p>4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 718\u2019inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca; arazinin m\u00fclkiyeti, s\u00f6z konusu arazide yap\u0131lan \u015feyleri kapsamaktad\u0131r. Yap\u0131lan \u015feylerden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi do\u011frudan TMK\u2019nin 718\u2019inci maddesinden anla\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. Yap\u0131lan \u015fey(yap\u0131) kanunun 728\u2019inci maddesi \u00fczerinden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilecektir. \u0130lgili maddeye g\u00f6re;<\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201cBa\u015fkas\u0131n\u0131n arazisi \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 ama\u00e7lanmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan kul\u00fcbe, b\u00fcfe, \u00e7ardak, baraka ve benzeri hafif yap\u0131lar, onlar\u0131n malikine aittir. Bu t\u00fcr yap\u0131lar ta\u015f\u0131n\u0131r mal h\u00fck\u00fcmlerine tabii olur ve tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6sterilmez.\u201d<\/p>\n<p><cite>T\u00fcrk Medeni Kanunu, m. 728<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu t\u00fcr yap\u0131lar ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131 olarak olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti, bulundu\u011fu arazinin m\u00fclkiyetine tabii olmay\u0131p in\u015fa edenin m\u00fclkiyetine tabiidir ve ta\u015f\u0131n\u0131r m\u00fclkiyetine ait h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<a href=\"#dn1\" id=\"dnr1\">[1]<\/a> Kanunun lafz\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131 tam bir s\u0131n\u0131r belirtilmeden yoruma a\u00e7\u0131k olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Doktrinde de bu husus tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup ancak genel hatlar\u0131yla t\u00fcm fikirler \u015fu \u00e7er\u00e7evede toparlanm\u0131\u015ft\u0131r: Bir in\u015faata ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131 vasf\u0131n\u0131 veren, \u00f6ncelikle onu in\u015fa edenin bu in\u015faat\u0131n ge\u00e7icili\u011fi hususundaki iradesidir. Bu irade baz\u0131 olgulardan anla\u015f\u0131labilmektedir. \u00d6rnek vermek gerekirse; in\u015faat i\u00e7in kurulan \u015fantiye binas\u0131, bir kahvede bowling oyunu i\u00e7in yap\u0131lan pist ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131ya \u00f6rnektir.<a href=\"#dn2\" id=\"dnr2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Yap\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine konu olabilmesi i\u00e7in ise malik taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda bir fark bulunmamaktad\u0131r. Bu durumdan dolay\u0131 yap\u0131n\u0131n, malike veya ba\u015fkas\u0131na ait malzemeyle yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde yap\u0131n\u0131n maddi bak\u0131mdan arsa malikinin olmas\u0131na engel de\u011fildir. TMK\u2019nin 722\u2019inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 <em>\u201c-Bir kimse kendi arazisindeki yap\u0131da ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesini ya da ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisindeki yap\u0131da kendisinin veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesini kullan\u0131rsa, bu malzeme arazinin b\u00fct\u00fcnleyici par\u00e7as\u0131 olur.\u201d<\/em> \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yap\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine tabii olabilmesi i\u00e7in ge\u00e7erli tek \u015fart, az \u00e7ok s\u00fcrekli ve temelli kalmak \u00fczere yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan yap\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetinin maddi kapsam\u0131na girebilmesi i\u00e7in s\u00fcrekli kalmak amac\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 ko\u015fulu, TMK\u2019nin 728\u2019inci maddesinin mefhumu muhalifinden \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yap\u0131lan yap\u0131n\u0131n temelli kalmak maksad\u0131yla yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131y\u0131 yapan\u0131n saikiyle belirlenecektir. Saik subjektif bir \u00f6l\u00e7\u00fct oldu\u011fundan dolay\u0131 saikin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015f olaylardan \u00e7\u0131karmak gerekmektedir. Yap\u0131n\u0131n temelli mi yoksa ge\u00e7ici mi olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f olgulara ve somut olaya dayan\u0131larak saik tespit edilmelidir. D\u0131\u015f olgular ve somut olaylar genellikle arazi ile yap\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011fl\u0131l\u0131k derecesi, kullan\u0131lan malzemenin kalitesi ve \u00e7e\u015fidi, yap\u0131n\u0131n tahsis amac\u0131 olabilmektedir.<a href=\"#dn3\" id=\"dnr3\">[3]<\/a><\/p>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"Saikin tespitinde bak\u0131lan d\u0131\u015f olgular\">\n<li>Arazi ile yap\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011fl\u0131l\u0131k derecesi<\/li>\n<li>Kullan\u0131lan malzemenin kalitesi ve \u00e7e\u015fidi<\/li>\n<li>Yap\u0131n\u0131n tahsis amac\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131da oldu\u011fu gibi ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine giren yap\u0131lardan da ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi TMK\u2019de net bir \u015fekilde ifade edilmemi\u015ftir. Ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine konu olan yap\u0131y\u0131 kanun koyucu TMK\u2019nin 684 ile 722 vd. maddelerindeki h\u00fck\u00fcmlerinde d\u00fczenlemi\u015f olup \u00f6zellikle de 726\u2019nc\u0131 maddede daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"pm-tanim\">Say\u0131lan madde h\u00fck\u00fcmlerinden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere; <strong>yap\u0131,<\/strong> arazinin i\u00e7erisine, alt\u0131na veya \u00fcst\u00fcne az \u00e7ok s\u00fcrekli kalmak kayd\u0131yla yap\u0131lan ve araziye yapay ve teknik ara\u00e7larla oturtulan her t\u00fcrl\u00fc in\u015faatt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131 \u00b7 TMK m. 728<\/p>\n<p>Ta\u015f\u0131n\u0131r yap\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti, bulundu\u011fu arazinin m\u00fclkiyetine tabii olmay\u0131p in\u015fa edenin m\u00fclkiyetine tabiidir ve ta\u015f\u0131n\u0131r m\u00fclkiyetine ait h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine giren yap\u0131<\/p>\n<p>Yap\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclkiyetine tabii olabilmesi i\u00e7in ge\u00e7erli tek \u015fart, az \u00e7ok s\u00fcrekli ve temelli kalmak \u00fczere yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"haksiz-insaat-kavrami\">\n<h2>Haks\u0131z \u0130n\u015faat Kavram\u0131<\/h2>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nda <strong>\u201chaks\u0131z in\u015faat(yap\u0131)\u201d<\/strong> \u015feklinde bir ifade yer almaktad\u0131r. Bu durumdan farkl\u0131 olarak TMK\u2019de; bir arazideki yap\u0131da taraflar aras\u0131nda ge\u00e7erli olmayan bir hukuki ili\u015fkiden hareketle arazi malikinden ba\u015fka bir kimseye ait malzemenin kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 olgusunu ve olgunun hukuki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 722-724\u2019\u00fcnc\u00fc maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenen husus, uygulamada ve doktrinde <strong>\u201chaks\u0131z in\u015faat(yap\u0131)\u201d<\/strong> olarak nitelendirilmektedir. Bu nitelendirme \u00fc\u00e7 farkl\u0131 durumu da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re; ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile kendi arazisinde veya kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde ya da ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde ge\u00e7erli bir hukuki ili\u015fkiye dayanmadan yap\u0131lan yap\u0131ya <strong>\u201chaks\u0131z in\u015faat\u201d<\/strong> ya da <strong>\u201chaks\u0131z yap\u0131\u201d<\/strong> denmektedir.<a href=\"#dn4\" id=\"dnr4\">[4]<\/a> Bu durumda haks\u0131z in\u015faat kar\u015f\u0131m\u0131za \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: \u0130lk olarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile kendi arazisinde bir in\u015faat yap\u0131lmas\u0131, ikinci olarak ise kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine bir in\u015faat yap\u0131lmas\u0131 ve son olarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine bir in\u015faat yapmakt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">Ge\u00e7erli bir hukuki ili\u015fki varsa<\/p>\n<p>Malzeme sahibine arazi sahibi taraf\u0131ndan bir yap\u0131 meydana getirilmesine dair imkan veren \u015fahsi ya da ayni hak olmas\u0131 halinde haks\u0131z in\u015faattan bahsedilemeyecektir. Bu sebeple haks\u0131z in\u015faat kavram\u0131ndaki haks\u0131zl\u0131k unsurundaki ama\u00e7, yap\u0131y\u0131 meydana getiren kimsenin, yap\u0131n\u0131n meydana gelmesi y\u00f6n\u00fcnde ne \u015fahsi ne de ayni bir hakka sahip olmamas\u0131 gerekmektedir. Aralar\u0131nda bulunan ge\u00e7erli bir hukuki ili\u015fki halinde haks\u0131z in\u015faat h\u00fck\u00fcmleri uygulanmay\u0131p somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re kendine \u00f6zg\u00fc h\u00fck\u00fcmler uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r. Ancak taraflar aras\u0131nda bulunan hukuki ili\u015fkinin ge\u00e7ersiz bulunmas\u0131 halinde ise yine haks\u0131z in\u015faat h\u00fck\u00fcmleri uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r.<a href=\"#dn5\" id=\"dnr5\">[5]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"pm-tablo-baslik\" id=\"tablo-turler\">Haks\u0131z in\u015faat t\u00fcrlerine g\u00f6re taraflar\u0131n haklar\u0131<\/p>\n<div class=\"pm-tablo-kap\">\n<table class=\"pm-tablo\" aria-labelledby=\"tablo-turler\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\">T\u00fcr<\/th>\n<th scope=\"col\">Yaz\u0131da anlat\u0131lan haklar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Kendi arazisinde ba\u015fkas\u0131na ait malzeme ile in\u015faat<\/th>\n<td>Malzeme maliki: in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp malzemenin kendisine verilmesini isteme, tazminat, arazinin m\u00fclkiyetinin in\u015faat ile beraber devrini isteme (TMK 722 vd.)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arsas\u0131na in\u015faat<\/th>\n<td>Arazi maliki: malzemenin s\u00f6k\u00fclerek kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve zararlar\u0131n talebi. Malzeme sahibi: tazminat ve arazi m\u00fclkiyetinin kendisine ge\u00e7irilmesi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine in\u015faat<\/th>\n<td>TMK d\u00fczenlememi\u015ftir; sebepsiz zenginle\u015fme, haks\u0131z fiil ve vekaletsiz i\u015f g\u00f6rme h\u00fck\u00fcmleri<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"kendi-arazisinde\">\n<h2>Kendi Arazisinde Ba\u015fkas\u0131na Ait Malzeme ile \u0130n\u015faat<\/h2>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun m\u00fctemmim c\u00fcz kaidesine uygun olarak prensip itibariyle ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile kendi arazisine in\u015faat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde in\u015faat\u0131n arsa sahibine ait olaca\u011f\u0131 gibi bir sonuca ula\u015f\u0131lacakt\u0131r. Fakat bu durum meseleyi sadece arazi sahibi bak\u0131m\u0131ndan halletmekte olup menkul mahiyetini kaybeden malzeme sahibine hi\u00e7bir hak bah\u015fetmemektedir. Bu durumdan dolay\u0131 TMK\u2019nin 722 vd. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu d\u00fczenleme ile malzeme malikinin in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp malzemenin kendisine verilmesini isteme, malzeme malikinin tazminat ve malzeme malikinin arazinin m\u00fclkiyetinin \u00fczerindeki in\u015faat ile beraber kendisine devrini isteme hususlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<ol class=\"pm-sirali\">\n<li>\u0130n\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp malzemenin kendisine verilmesini isteme<\/li>\n<li>Tazminat<\/li>\n<li>Arazinin m\u00fclkiyetinin \u00fczerindeki in\u015faat ile beraber kendisine devrini isteme<\/li>\n<\/ol>\n<h3>Malzeme Malikinin \u0130n\u015faat\u0131n S\u00f6k\u00fcl\u00fcp Malzemenin Kendisine Verilmesini \u0130steme Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Malzeme sahibi, masraf\u0131 arazi sahibine ait olmak \u00fczere malzemenin s\u00f6k\u00fclerek kendisine verilmesini talep edebilir. Bu talep bir istihkak davas\u0131 mahiyetine haiz olmay\u0131p \u015fahsi dava mahiyetindedir. Bu durumdan dolay\u0131 malzeme sahibi, malzemenin s\u00f6k\u00fclmesini bizzat kendisi yapamayaca\u011f\u0131 gibi do\u011frudan do\u011fruya malzemeye elde koyamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc in\u015fa olunan bu malzemeler arazinin m\u00fctemmim c\u00fcz\u00fc ve bu sebeple arazinin m\u00fclk\u00fc olmu\u015ftur. Bu durumlardan dolay\u0131 malzeme sahibi arazi malikinden sadece malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kendisine iadesi isteyebilecektir.<\/p>\n<p>Ancak arazi sahibine talepte bulunulmas\u0131na ra\u011fmen yapma fiilini yerine getirmeyen arazi sahibini Bor\u00e7lar Kanunu genel h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re hakimden malzemenin kendisi taraf\u0131ndan s\u00f6k\u00fclmesi i\u00e7in izin verilmesini talep edebilecektir. \u0130zin haricinde borcun ademi ifas\u0131 sebebiyle tazminat davas\u0131 da a\u00e7abilecektir.<\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">Davan\u0131n kime kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131<\/p>\n<p>Mahiyeti itibariyle \u015fahsi dava oldu\u011fundan dolay\u0131 ancak in\u015faat s\u0131ras\u0131nda arsaya sahip bulunan kimseye veya k\u00fclli haleflerine kar\u015f\u0131 ikame olunabilir. Yeni malike kar\u015f\u0131 bu dava ikame edilemeyece\u011fi gibi arsa ve in\u015faat \u00fczerinde \u015fahsi bir hakka(kira, hizmet, vedia) veya s\u0131n\u0131rl\u0131 bir ayni hakka(intifa, irtifak, oturma, rehin) sahip bulunanlara kar\u015f\u0131 da ikame edilemez.<a href=\"#dn6\" id=\"dnr6\">[6]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yan\u0131nda hakk\u0131n talep edilebilmesi i\u00e7in; malzeme, malzeme sahibinin r\u0131zas\u0131 olmadan kullan\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131 ve in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara sebep olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>S\u00f6kme Talebinin \u015eartlar\u0131<\/h3>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Birinci \u015fart<\/p>\n<p>Malzeme sahibinin r\u0131zas\u0131 olmadan kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u0130kinci \u015fart<\/p>\n<p>\u0130n\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara sebep olmamas\u0131<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Malzeme malikinin in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp malzemenin kendisine verilmesini isteyebilmesi i\u00e7in ilk \u015fart malzemenin malzeme sahibi taraf\u0131ndan r\u0131za verilmeme halidir. TMK\u2019nin 722\u2019nci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda bu husus a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Arazi sahibinin a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc muvafakati olmas\u0131 halinde malzeme malikinin b\u00f6yle bir hakk\u0131 olmayacakt\u0131r. Hatta in\u015faat devam ederken bir yap\u0131n\u0131n meydana getirildi\u011finden haberi olan malzeme sahibinin; makul bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n susmas\u0131 ya da durdurulmas\u0131 i\u00e7in en az\u0131ndan ihtarda bulunmayarak z\u0131mni bir \u015fekilde r\u0131za g\u00f6stermesi halinde malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kendisine verilmesi talebinde bulunmayacakt\u0131r. Ancak yap\u0131 tamamland\u0131ktan sonra durumu \u00f6\u011frenen malzeme malikinin susmas\u0131 z\u0131mni r\u0131zaya v\u00fccut vermeyecektir.<a href=\"#dn7\" id=\"dnr7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Malzeme malikinin in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp malzemenin kendisine verilmesini isteyebilmesi i\u00e7in ikinci \u015fart ise in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara sebep olmamas\u0131 gerekmektedir. Yap\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara sebep olmas\u0131 durumunda in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi karar verilmemesi, yap\u0131lan de\u011ferlerin korunmas\u0131 ilkesi ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Burada \u00f6nemli olan husus a\u015f\u0131r\u0131 zarardan ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gere\u011fidir. Doktrinde bu zarar tespit edilirken genel olarak \u00fc\u00e7 farkl\u0131 husus de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu hususlar; taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiren g\u00f6r\u00fc\u015f, genel ekonomik menfaat a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 de\u011ferlendirme suretiyle zarar\u0131n tespitidir.<a href=\"#dn8\" id=\"dnr8\">[8]<\/a><\/p>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li>Taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiren g\u00f6r\u00fc\u015f<\/li>\n<li>Genel ekonomik menfaat a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilen g\u00f6r\u00fc\u015f<\/li>\n<li>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 de\u011ferlendirme suretiyle zarar\u0131n tespiti<\/li>\n<\/ul>\n<p>Uygulamada ise Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re bu tespit i\u00e7in yeknesak bir form\u00fcl geli\u015ftirilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay 1\u2019inci Hukuk Dairesi\u2019nin 12\/05\/2004 tarihli, 2004\/5095 E., 2004\/5584 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131<a href=\"#dn9\" id=\"dnr9\">[9]<\/a> <em>\u201c\u2026Hemen belirtilmelidir ki, yasada \u201cy\u0131k\u0131mda a\u015f\u0131r\u0131 zarar kavram\u0131\u201d tan\u0131mlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, an\u0131lan kavram y\u00f6n\u00fcnden gerek \u00f6\u011fretide gerekse yarg\u0131sal uygulamada g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi yoktur. Ancak, Medeni Kanun\u2019un 722\/2 (eski Medeni Kanun\u2019un 648\/2) maddesinin uygulanmas\u0131nda, meydana getirilen binan\u0131n korunmas\u0131 hususundaki genel yarar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilemeyece\u011fi ku\u015fkusuzdur. Ne var ki, binan\u0131n davac\u0131 arsa sahibi y\u00f6n\u00fcnden de (subjektif olarak) de\u011ferlendirilmesi ve hak (yarar) dengesi kurulmak suretiyle adilane bir sonuca gidilmesi gerekir. Kural olarak kal\u2019in (y\u0131k\u0131m\u0131n) fahi\u015f zarar do\u011furup do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131n takdiri hakime aittir. Hakim, takdir hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken el bette bilirki\u015finin ya da bilirki\u015filerin bildirdikleri teknik bilgilerden ve g\u00f6r\u00fc\u015flerden faydalanacakt\u0131r. Ancak, vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7 bu y\u00f6nden(fahi\u015f zarar do\u011fup do\u011fmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden) hakimi ba\u011flamaz.\u201d<\/em> \u015feklindedir.<span>[10]<\/span><\/p>\n<h3>Malzeme Malikinin Tazminat Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Ba\u015fkas\u0131na ait malzeme ile kendi arazisinde in\u015faat yapan arazi sahibi, malzeme sahibinin malzemesinin elinden \u00e7\u0131kmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 tazmin etmek durumundad\u0131r. Malzeme sahibi, kendisine tan\u0131nan di\u011fer iki hakk\u0131 kullanmak istemedi\u011finde ya da kullanmas\u0131 i\u00e7in olmas\u0131 gereken hukuki \u015fartlar\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda arsa malikinden muhik bir tazminat isteyebilecektir. Tazminat esas olarak kullan\u0131lan malzemenin sat\u0131\u015f de\u011ferine e\u015fit olacakt\u0131r. Ancak \u00f6ncelikle arsa malikinin iyiniyetli olup olmamas\u0131 ile somut olaydaki hal ve \u015fartlara g\u00f6re tazminat miktar\u0131n\u0131 hakim takdir edecektir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 723\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda araza malikinin iyiniyetli olup olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda tazminat miktar\u0131n\u0131n belirlenmesi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde h\u00fckm\u00fcndeki iyiniyet, arazi malikinin malzemenin kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemesi ya da hal ve \u015fartlara g\u00f6re bilebilecek durumda olmamas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Malzeme sahibinin kendisine ait malzemenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilmesi halinde ya da z\u0131mni olarak bu duruma r\u0131za g\u00f6stermesi halinde arazi maliki iyiniyetli addedilecektir. Arazi maliki k\u00f6t\u00fcniyetle ba\u015fkas\u0131na ait malzemeyi kullanarak kendi arazisine in\u015faat yapmas\u0131 halinde; bu durumdan dolay\u0131 malzeme sahibinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm zararlar\u0131 kar\u015f\u0131lamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bunun yan\u0131nda tazminat\u0131n i\u00e7eri\u011fine in\u015faat dolay\u0131s\u0131yla arazide meydana gelen k\u0131ymet art\u0131\u015f\u0131 da girmektedir.<\/p>\n<p>Tazminat\u0131n i\u00e7eri\u011fini toplayacak olursak; kullan\u0131lan malzemenin bedeli, malzeme sahibinin yeniden malzeme temin etmek i\u00e7in kaybetti\u011fi zaman, taahh\u00fctlerini bu durumdan dolay\u0131 yerine getirememesi sebebiyle ba\u015fkalar\u0131na \u00f6demek durumunda kald\u0131\u011f\u0131 tazminat miktar\u0131 ve cezai \u015fart ile in\u015faat dolay\u0131s\u0131yla arazide meydana gelen k\u0131ymet art\u0131\u015f\u0131 da girer. Bu dava sebepsiz zenginle\u015fme ve durumun \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re haks\u0131z fiil zamana\u015f\u0131m\u0131na tabiidir.<a href=\"#dn11\" id=\"dnr11\">[11]<\/a><\/p>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li>Kullan\u0131lan malzemenin bedeli<\/li>\n<li>Malzeme sahibinin yeniden malzeme temin etmek i\u00e7in kaybetti\u011fi zaman<\/li>\n<li>Taahh\u00fctlerini yerine getirememesi sebebiyle ba\u015fkalar\u0131na \u00f6demek durumunda kald\u0131\u011f\u0131 tazminat miktar\u0131 ve cezai \u015fart<\/li>\n<li>\u0130n\u015faat dolay\u0131s\u0131yla arazide meydana gelen k\u0131ymet art\u0131\u015f\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Arazinin M\u00fclkiyetinin \u0130n\u015faat ile Beraber Devrini \u0130steme Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Malzeme sahibinin kendi malzemesi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisinde, arazi sahibi ile aralar\u0131nda herhangi bir bor\u00e7 ili\u015fkisi bulunmadan in\u015faat yapmas\u0131 halinde TMK\u2019nin 724\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemeye g\u00f6re yap\u0131n\u0131n de\u011feri arazinin de\u011ferinden a\u00e7\u0131k\u00e7a fazla ise iyiniyetli malzeme malinin uygun bir tazminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda arazinin tamam\u0131n\u0131n veya yeterli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinin malzeme malikine ge\u00e7irilmesini talep edebilecektir. Bu talep imkan\u0131 iyiniyetli arazi malikine de tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Arazi malikine de bu imkan\u0131n tan\u0131nmas\u0131 yerinde bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyiniyetli arazi malikinin arazisinde malzeme maliki taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumdan dolay\u0131 arazinin b\u00fct\u00fcnleyici par\u00e7as\u0131 olan malzemelerin m\u00fclkiyeti do\u011frudan arazi malikinin m\u00fclkiyetine ge\u00e7mi\u015ftir. S\u00f6z konusu duruma iyiniyetli olsun ya da olmas\u0131n malzeme sahibi v\u00fccut vermi\u015ftir ve sadece malzeme sahibine b\u00f6yle bir imkan tan\u0131nmas\u0131 pek adil bir yakla\u015f\u0131m olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 724\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin \u015fartlar\u0131ndan olan iyiniyet ve a\u00e7\u0131k de\u011fer fazlal\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra talepte bulunan taraf lehine arsan\u0131n m\u00fclkiyetinin malzeme malikine devri i\u00e7in bir yenilik do\u011furan hak do\u011fmu\u015f olur. Bu hakk\u0131 kullanabilmek i\u00e7in daha \u00f6nceden malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n talep edilmemi\u015f veya talebin reddedilmemi\u015f olmas\u0131 ve talepte bulunan taraf\u0131n TMK\u2019nin 723\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi uyar\u0131nca tazminat talep etmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Talepte bulunan taraf, kar\u015f\u0131 tarafa y\u00f6neltece\u011fi tek tarafl\u0131 irade beyan\u0131 ile bu hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131nca, arazi maliki ile malzeme maliki aras\u0131nda arazi m\u00fclkiyetinin devri hususunda bir bor\u00e7 ili\u015fkisi do\u011far. Malzeme maliki uygun bir tazminat \u00f6deme durumunda iken arazi sahibi ise ta\u015f\u0131nmaz\u0131n m\u00fclkiyetini malzeme malikine devretme borcu alt\u0131na girer.<a href=\"#dn12\" id=\"dnr12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olan bor\u00e7lar taraflar\u0131n r\u0131zas\u0131 ile ifa edilemez ise talepte bulunan taraf, arazinin m\u00fclkiyetinin malzeme malikine verilmesi i\u00e7in dava a\u00e7acakt\u0131r. Mahkemece arazi malikine \u00f6denmesi gereken uygun tazminat belirlenecek ve tazminat\u0131n \u00f6denmesinden sonra arazinin m\u00fclkiyeti malzeme malikine devredilecektir. Bu karar yenilik do\u011furucu bir karar olup malzeme maliki tescilden \u00f6nce karar\u0131n kesinle\u015fmesi ile m\u00fclkiyeti kazanacakt\u0131r. Buradaki tescil a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir fonksiyon icra edecektir.<a href=\"#dn13\" id=\"dnr13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>Yaz\u0131da anlat\u0131lan s\u00fcre\u00e7 \u015fu a\u015famalardan olu\u015fur:<\/p>\n<ol class=\"pm-adimlar\">\n<li><strong>\u015eartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi<\/strong><span>\u0130yiniyet ve a\u00e7\u0131k de\u011fer fazlal\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra talepte bulunan taraf lehine yenilik do\u011furan hak do\u011far.<\/span><\/li>\n<li><strong>\u0130rade beyan\u0131<\/strong><span>Talepte bulunan taraf, kar\u015f\u0131 tarafa y\u00f6neltece\u011fi tek tarafl\u0131 irade beyan\u0131 ile bu hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131r; arazi m\u00fclkiyetinin devri hususunda bir bor\u00e7 ili\u015fkisi do\u011far.<\/span><\/li>\n<li><strong>Dava<\/strong><span>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bor\u00e7lar taraflar\u0131n r\u0131zas\u0131 ile ifa edilemezse talepte bulunan taraf dava a\u00e7ar.<\/span><\/li>\n<li><strong>Tazminat\u0131n \u00f6denmesi<\/strong><span>Mahkemece uygun tazminat belirlenir; tazminat\u0131n \u00f6denmesinden sonra arazinin m\u00fclkiyeti devredilir.<\/span><\/li>\n<li><strong>Kesinle\u015fme ve tescil<\/strong><span>Malzeme maliki tescilden \u00f6nce karar\u0131n kesinle\u015fmesi ile m\u00fclkiyeti kazan\u0131r; tescil a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n<section id=\"baskasinin-arsasina\">\n<h2>Kendi Malzemesi ile Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Arsas\u0131na \u0130n\u015faat<\/h2>\n<p>Bir kimse kendi malzemesi ile haks\u0131z olarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine in\u015faat yapmas\u0131 halinde arazi malikinin ve malzeme sahibinin bir tak\u0131m haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Arazi maliki, malzemenin s\u00f6k\u00fclerek kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yap\u0131lan bu haks\u0131z in\u015faattan dolay\u0131 do\u011fan zararlar\u0131n\u0131 talep etme haklar\u0131na sahiptir. Malzeme sahibi ise tazminat ve arazi m\u00fclkiyetinin kendisine ge\u00e7irilmesini talep etme haklar\u0131na sahip olacakt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Arsa malikinin haklar\u0131<\/p>\n<p>Malzemenin s\u00f6k\u00fclerek kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yap\u0131lan bu haks\u0131z in\u015faattan dolay\u0131 do\u011fan zararlar\u0131n\u0131 talep etme<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Malzeme malikinin haklar\u0131<\/p>\n<p>Tazminat ve arazi m\u00fclkiyetinin kendisine ge\u00e7irilmesini talep etme<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3>Arsa Malikinin \u0130n\u015faat\u0131n S\u00f6k\u00fcl\u00fcp Kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0130steme Hakk\u0131<\/h3>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 722\u2019inci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; arazi malikinin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n malzeme sahibi taraf\u0131ndan in\u015faat yap\u0131lmas\u0131 halinde malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 zarara yol a\u00e7m\u0131yorsa arazi maliki masraflar malzeme sahibine ait olmak \u00fczere kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edebilecektir.<a href=\"#dn14\" id=\"dnr14\">[14]<\/a><\/p>\n<p>Malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara sebebiyet vermesi halinde arazi maliki malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edemeyecektir. Malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde ortaya \u00e7\u0131kan zarar\u0131n tespiti \u015fu \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r: Malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile arazi malikinin elde edece\u011fi menfaate g\u00f6re arazide ve malzemede meydana gelecek de\u011fer eksi\u011fi daha fazla ise malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 zarara sebebiyet verece\u011fi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n malzeme sahibine ve topluma verece\u011fi zarar ile malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda arazi malikinin elde edece\u011fi menfaatin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sonu\u00e7 olarak yap\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekiyor ise malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 zarara sebebiyet verecektir.<a href=\"#dn15\" id=\"dnr15\">[15]<\/a><\/p>\n<h3>Arsa Malikinin Haks\u0131z \u0130n\u015faattan Do\u011fan Zararlar\u0131n\u0131 Talep Etme Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Malzeme sahibi taraf\u0131ndan arazi malikinin a\u00e7\u0131k ya da z\u0131mni r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan bir in\u015faat yap\u0131lmas\u0131 halinde arazi malikinin s\u00f6z konusu in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talep hakk\u0131na sahip oldu\u011funu yukar\u0131da bahsetmi\u015ftik. Arazi malikinin talebi do\u011frultusunda malzeme kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra arazi malikinin halen bir zarar\u0131 mevcut ise haks\u0131z fiil veya vekaletsiz i\u015f g\u00f6rme kurallar\u0131 uyar\u0131nca bu zarar\u0131n tazmini talep edebilecektir. Ayr\u0131ca TMK\u2019nin 995\u2019inci maddesi gere\u011fince \u00fcr\u00fcnleri ve yararlanma varsa ecrimisil verilmesini de talep edebilecektir.<a href=\"#dn16\" id=\"dnr16\">[16]<\/a><\/p>\n<h3>Malzeme Malikinin Tazminat \u0130steme Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Arazi maliki yap\u0131lan in\u015faat\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi veya bu iste\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 bir zarara neden oldu\u011fundan dolay\u0131 bu talebi reddedildi\u011fi takdirde; in\u015faat arazinin b\u00fct\u00fcnleyici par\u00e7as\u0131 haline gelecektir. Bu durumda ise arazi maliki sebepsiz yere zenginle\u015fecektir. Bu zenginle\u015fmeye istinaden malzeme sahibine belirli bir tazminat \u00f6deme durumu s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. TMK\u2019nin 723\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca malzeme sahibinin iyiniyetli olmas\u0131 ya da olmamas\u0131 halinde tazminat miktar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fi dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dczerinde in\u015faat yap\u0131lan arazinin kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen ya da bilebilecek bir durumda olmayan malzeme maliki iyiniyetlidir. Bu nedenle malzeme sahibi taraf\u0131ndan s\u00f6z konusu in\u015faata a\u00e7\u0131k\u00e7a ya da z\u0131mnen izin r\u0131za g\u00f6sterildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu ki\u015fi de iyiniyetli addedilir.<a href=\"#dn17\" id=\"dnr17\">[17]<\/a> Bu tazminat\u0131n esas\u0131 haks\u0131z zenginle\u015fmeye dayanmaktad\u0131r. Bu tazminat belirlenirken \u00f6zellikle malzemenin dava tarihindeki de\u011feri esas al\u0131nmaktad\u0131r. Malzeme sahibinin k\u00f6t\u00fcniyetli olmas\u0131 halinde ise TMK\u2019nin 723\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca hakimin h\u00fckmedece\u011fi miktar bu malzemenin arazi maliki i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 en az de\u011feri ge\u00e7meyebilir. H\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k olarak belirlenmedi\u011finden dolay\u0131 yoruma a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak Yarg\u0131tay\u2019a g\u00f6re; in\u015faat\u0131n arazi maliki i\u00e7in arz etti\u011fi asgari de\u011feri ge\u00e7emeyece\u011fidir.<a href=\"#dn18\" id=\"dnr18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>Hem malzeme sahibi hem de arazi sahibinin iyiniyetli olmas\u0131 halinde ise; arazi sahibinin \u00f6deyece\u011fi tazminat miktar\u0131, muhik bir tazminat olmal\u0131d\u0131r. Muhik olan tazminat\u0131n tespiti ve takdiri hakimin takdir yetkisi i\u00e7indedir. Kanun lafz\u0131ndan ilk bak\u0131\u015fta sadece malzemeye kar\u015f\u0131l\u0131k muhik bir tazminat belirlenmesi anla\u015f\u0131lacak olsa da malzeme d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan giderlerin, in\u015faat masraflar\u0131n\u0131n ve eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da tazminat i\u00e7erisinde yer almas\u0131 gerekmektedir.<a href=\"#dn19\" id=\"dnr19\">[19]<\/a><\/p>\n<p>Malzeme sahibinin k\u00f6t\u00fcniyetli olmas\u0131 halinde ise arazi sahibinin \u00f6deyece\u011fi tazminat malzemenin en az k\u0131ymeti olacakt\u0131r. Bu durumda hakim taraf\u0131ndan takdir edilecek tazminat in\u015faat\u0131n arsa maliki i\u00e7in arz etti\u011fi s\u00fcbjektif de\u011feri a\u015famayacakt\u0131r. S\u00f6z konusu d\u00fczenleme gere\u011fince arazide meydana gelen objektif de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 nazara al\u0131nmayacakt\u0131r.<a href=\"#dn20\" id=\"dnr20\">[20]<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-tablo-baslik\" id=\"tablo-iyiniyet\">\u0130yiniyet durumuna g\u00f6re malzeme malikine \u00f6denecek tazminat<\/p>\n<div class=\"pm-tablo-kap\">\n<table class=\"pm-tablo\" aria-labelledby=\"tablo-iyiniyet\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\">Durum<\/th>\n<th scope=\"col\">Tazminat<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Malzeme sahibi iyiniyetli<\/th>\n<td>Esas\u0131 haks\u0131z zenginle\u015fmeye dayan\u0131r; malzemenin dava tarihindeki de\u011feri esas al\u0131n\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Malzeme sahibi ve arazi sahibi iyiniyetli<\/th>\n<td>Muhik bir tazminat; malzeme d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan giderler, in\u015faat masraflar\u0131 ve eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da yer al\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Malzeme sahibi k\u00f6t\u00fcniyetli<\/th>\n<td>Malzemenin en az k\u0131ymeti; in\u015faat\u0131n arsa maliki i\u00e7in arz etti\u011fi s\u00fcbjektif de\u011feri a\u015famaz, objektif de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 nazara al\u0131nmaz<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3>Arsa ve \u0130n\u015faat\u0131n M\u00fclkiyetinin Ge\u00e7irilmesini Talep Hakk\u0131<\/h3>\n<p>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine kendi malzemesi ile in\u015faat yapan ki\u015finin arsa m\u00fclkiyetinin \u00fczerindeki in\u015faat ile beraber devrini isteyebilecektir. Bu hakk\u0131n kullanabilmesi i\u00e7in malzeme sahibinin iyiniyetli olmas\u0131 gerekmektedir. \u0130yiniyetli malzeme maliki, in\u015faat\u0131n k\u0131ymetinin a\u00e7\u0131k\u00e7a arazinin k\u0131ymetinden fazla oldu\u011fu hallerde arazinin m\u00fclkiyetinin devrini isteyebilecektir. Arazi, ancak malzeme sahibinin \u00f6deyece\u011fi uygun bir tazminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendisine devredilebilir.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"baskasinin-malzemesi-arazisi\">\n<h2>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Malzemesi ile Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Arazisine \u0130n\u015faat<\/h2>\n<p>T\u00fcrk Medeni Kanunu ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesi ile ba\u015fkas\u0131na ait araziye in\u015faat\u0131 d\u00fczenlememi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin; bir in\u015faatta \u00e7al\u0131\u015fan bir i\u015f\u00e7inin yanl\u0131\u015fl\u0131kla \u00e7evredeki ba\u015fka bir in\u015faatta bulunan malzemeyi kendi in\u015faat\u0131nda kullanabilir ve bu durum sonradan ortaya \u00e7\u0131kabilir. Doktrin s\u00f6z konusu durumun varl\u0131\u011f\u0131 halinde sebepsiz zenginle\u015fme ve haks\u0131z fiil h\u00fck\u00fcmlerinin birlikte uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Doktrinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda vekaletsiz i\u015f g\u00f6rme h\u00fck\u00fcmlerinin de uygulanmas\u0131 gerekmektedir. B\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte \u015funu da belirtmek gerekir ki bu yap\u0131lan in\u015faat arsa sahibinin olacakt\u0131r.<a href=\"#dn21\" id=\"dnr21\">[21]<\/a><\/p>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"Bu durumda uygulanabilecek h\u00fck\u00fcmler\">\n<li>Sebepsiz zenginle\u015fme<\/li>\n<li>Haks\u0131z fiil<\/li>\n<li>Vekaletsiz i\u015f g\u00f6rme<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Arazi Malikinin Haklar\u0131<\/h3>\n<p>Arazi maliki, malzeme sahibinin veya in\u015faat yapan\u0131n tatbikat\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in masraf\u0131 in\u015faat\u0131 yapana ait olmak \u00fczere bunu s\u00f6ker ve enkaz\u0131 talepte bulunana iade eder. Bundan ba\u015fka in\u015faat ve s\u00f6kme i\u015fleri aras\u0131na bir zarar meydana gelmi\u015f ise arazi maliki in\u015faat\u0131n yapandan tazminat talep edebilir. Ancak arazi maliki yap\u0131lan i\u015fe icazet verirse vekalet h\u00fck\u00fcmleri uygulama alan\u0131 bulur. Bu durumda ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesiyle kendi arazisine in\u015faat yapm\u0131\u015f gibi muamele edilir.<a href=\"#dn22\" id=\"dnr22\">[22]<\/a><\/p>\n<h3>Malzeme Malikinin Haklar\u0131<\/h3>\n<p>Malzeme sahibi arazi malikine kar\u015f\u0131 tazminat davas\u0131 a\u00e7abilir. Malzemenin ba\u015fkas\u0131na ait oldu\u011funa dair arazi malikinin bilgisi veya bu malzemenin kullan\u0131lmas\u0131nda kusuru varsa bu tazminat davas\u0131 haks\u0131z fiil h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re de istenebilir. Ancak aralar\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fme olmay\u0131p arazi malikinde bir kusur yoksa(iyiniyetli) sebepsiz zenginle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re zarar kar\u015f\u0131lanabilir. Bu durumda arsa sahibi malvarl\u0131\u011f\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131nda iadeyle sorumlu olur. Ancak ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesinin kullan\u0131larak kendi arazisinde eser yapan ki\u015fiye bu eser i\u00e7in bir bedel \u00f6demi\u015fse malzeme sahibine ikinci bir \u00f6deme yap\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Malzeme sahibi ayr\u0131ca in\u015faat\u0131 yapan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 da bir tak\u0131m talep haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Malzeme sahibi ile in\u015faat\u0131 yapan aras\u0131nda herhangi bir s\u00f6zle\u015fme varsa bu s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k sebebiyle tazminat talep edilebilir. E\u011fer b\u00f6yle bir s\u00f6zle\u015fme yoksa in\u015faat\u0131 yapan di\u011fer ki\u015finin malzemesini gasp etmi\u015f durumdad\u0131r ve bu sebeple haks\u0131z fiil sorumlulu\u011funa gidilebilir. Ancak ve ancak in\u015faat\u0131 yapana bir kusur y\u00fcklenemiyor ise ve arazi maliki in\u015faat\u0131 yapana bir bedel \u00f6demi\u015fse sebepsiz zenginle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<a href=\"#dn23\" id=\"dnr23\">[23]<\/a><\/p>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Arazi malikine kar\u015f\u0131<\/p>\n<p>Malzeme sahibi arazi malikine kar\u015f\u0131 tazminat davas\u0131 a\u00e7abilir.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u0130n\u015faat\u0131 yapana kar\u015f\u0131<\/p>\n<p>Malzeme sahibi ile in\u015faat\u0131 yapan aras\u0131nda herhangi bir s\u00f6zle\u015fme varsa bu s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k sebebiyle tazminat talep edilebilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3>\u0130n\u015faat\u0131 Yapan\u0131n Haklar\u0131<\/h3>\n<p>Arazi maliki in\u015faat\u0131n s\u00f6k\u00fclmesine icazet vermiyorsa veya in\u015faat arazi malikinin yarar\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f ise somut olay\u0131n gereklerine g\u00f6re in\u015faat\u0131 yapan\u0131n zorunlu ve faydal\u0131 masraflar\u0131n\u0131 faizleri ile birlikte iadesine ve ayr\u0131ca gerekli ise hakimin takdir edece\u011fi zarar\u0131 tazminle sorumlu olacakt\u0131r. Fakat arazi maliki iyiniyetli ise ancak ve ancak malvarl\u0131\u011f\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131nda sebepsiz zenginle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re sorumlu olur.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"kaynakca\">\n<h2>Kaynak\u00e7a ve Dipnotlar<\/h2>\n<h3>Kaynak\u00e7a<\/h3>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li><em><strong>AKINT\u00dcRK<\/strong>, Turgut: E\u015fya Hukuku, 2009, \u0130stanbul.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>AK\u0130PEK<\/strong>; Jale: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1971, Ankara.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>ATAAY<\/strong>, Aytekin: Haks\u0131z \u0130n\u015faat, 1959, \u0130stanbul.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>ED\u0130S<\/strong>, Seyfullah: Kendi Malzemesiyle Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Ta\u015f\u0131nmaz\u0131nda \u0130n\u015faat, 1977, Ankara.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>EREN<\/strong>, Fikret: M\u00fclkiyet Hukuku, Ankara, 2011.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>ERKAN<\/strong>, Vehbi Umut: Haks\u0131z Yap\u0131 ve Arazi M\u00fclkiyeti, A\u00dcHFD, 2014.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>G\u00dcRSOY<\/strong>, Kemal: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1978, Ankara.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>\u0130NAL<\/strong>, Emrehan: Haks\u0131z Yap\u0131 Kavram\u0131 ve Haks\u0131z Yap\u0131n\u0131n Kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130\u00dcHFM C. 70, S. 1.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>KARAHASAN<\/strong>, Mustafa Re\u015fit: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, C. 1, 1991, \u0130stanbul.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Program\u0131<\/strong><\/em><\/li>\n<li><em><strong>O\u011eUZMAN<\/strong>, Kemal; <strong>SEL\u0130\u00c7\u0130<\/strong>, \u00d6zer; <strong>OKTAY<\/strong>, Saibe: E\u015fya Hukuku, B. 18, \u0130stanbul, 2015.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>SAYMEN<\/strong>, Ferit; ELB\u0130R, Halid: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1954, \u0130stanbul.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>S\u0130RMEN<\/strong>, Lale: E\u015fya Hukuku, 2013, Ankara.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>TEK\u0130NAY<\/strong>, Selahattin Sulhi; <strong>AKMAN<\/strong>, Sermet: E\u015fya Hukuku, 1989, \u0130stanbul.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>UYAP Mevzuat ve \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Dipnotlar<\/h3>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn1\"><a href=\"#dnr1\">[1]<\/a> <em>O\u011eUZMAN, Kemal; SEL\u0130\u00c7\u0130, \u00d6zer; OKTAY, Saibe: E\u015fya Hukuku, B. 18, \u0130stanbul, 2015, s. 478.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn2\"><a href=\"#dnr2\">[2]<\/a> <em>EREN, Fikret: M\u00fclkiyet Hukuku, Ankara, 2011, s. 346.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn3\"><a href=\"#dnr3\">[3]<\/a> <em>AKINT\u00dcRK, Turgut: E\u015fya Hukuku, \u0130stanbul, 2009, s. 520.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn4\"><a href=\"#dnr4\">[4]<\/a> <em>\u0130NAL, Emrehan: Haks\u0131z Yap\u0131 Kavram\u0131 ve Haks\u0131z Yap\u0131n\u0131n Kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130\u00dcHFM C. 70, S. 1, s. 246 245 &#8211; 276, 2012, s. 246.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn5\"><a href=\"#dnr5\">[5]<\/a> <em>ERKAN, Vehbi Umut: Haks\u0131z Yap\u0131 ve Arazi M\u00fclkiyeti, A\u00dcHFD, 2014, s. 449-478, s. 453.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn6\"><a href=\"#dnr6\">[6]<\/a> <em>SAYMEN, Ferit; ELB\u0130R, Halid: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1954, \u0130stanbul, s. 345.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn7\"><a href=\"#dnr7\">[7]<\/a> <em>TEK\u0130NAY, Selahattin Sulhi; AKMAN, Sermet: E\u015fya Hukuku, 1989, \u0130stanbul, s. 816.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn8\"><a href=\"#dnr8\">[8]<\/a> <em>\u0130NAL, s. 264.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn9\"><a href=\"#dnr9\">[9]<\/a> <em>Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Program\u0131<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn11\"><a href=\"#dnr11\">[11]<\/a> <em>AK\u0130PEK; Jale: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1971, Ankara, s. 176.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn12\"><a href=\"#dnr12\">[12]<\/a> <em>O\u011eUZMAN; SEL\u0130\u00c7\u0130, OKTAY, s. 499.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn13\"><a href=\"#dnr13\">[13]<\/a> <em>S\u0130RMEN, Lale: E\u015fya Hukuku, 2013, Ankara, s. 422.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn14\"><a href=\"#dnr14\">[14]<\/a> <em>O\u011eUZMAN; SEL\u0130\u00c7\u0130, OKTAY, s. 492.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn15\"><a href=\"#dnr15\">[15]<\/a> <em>KARAHASAN, Mustafa Re\u015fit: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, C. 1, 1991, \u0130stanbul, s. 763.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn16\"><a href=\"#dnr16\">[16]<\/a> <em>ATAAY, Aytekin: Haks\u0131z \u0130n\u015faat, 1959, \u0130stanbul, s. 78.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn17\"><a href=\"#dnr17\">[17]<\/a> <em>Y. HGK, 5\/11\/1952 T., 169-140 K..(Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131)<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn18\"><a href=\"#dnr18\">[18]<\/a> <em>AK\u0130PEK, s. 183.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn19\"><a href=\"#dnr19\">[19]<\/a> <em>G\u00dcRSOY, Kemal: T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1978, Ankara, s. 610.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn20\"><a href=\"#dnr20\">[20]<\/a> <em>ED\u0130S, Seyfullah: Kendi Malzemesiyle Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Ta\u015f\u0131nmaz\u0131nda \u0130n\u015faat, 1977, Ankara, s. 313.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn21\"><a href=\"#dnr21\">[21]<\/a> <em>SAYMEN; ELB\u0130R, s. 353.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn22\"><a href=\"#dnr22\">[22]<\/a> <em>AK\u0130PEK, s.184.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn23\"><a href=\"#dnr23\">[23]<\/a> <em>AKINT\u00dcRK, s. 524.<\/em><\/p>\n<\/section>\n<p class=\"pm-dipnot\">\u0130lgili mevzuat: <a href=\"https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/mevzuat?MevzuatNo=4721&amp;MevzuatTur=1&amp;MevzuatTertip=5\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu<\/a> (mevzuat.gov.tr)<\/p>\n<section id=\"sss\" class=\"pm-sss\">\n<h2>Haks\u0131z \u0130n\u015faat: S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<details open>\n<summary>Haks\u0131z in\u015faat nedir?<\/summary>\n<div>\n<p>Makalede haks\u0131z in\u015faat, TMK&#8217;nin 722-724&#8217;\u00fcnc\u00fc maddelerinden hareketle, bir arazide yap\u0131lan in\u015faatta taraflar aras\u0131nda ge\u00e7erli bir hukuki ili\u015fki bulunmaks\u0131z\u0131n arazi malikinden ba\u015fka bir ki\u015fiye ait malzemenin kullan\u0131lmas\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Kanunda &#8216;haks\u0131z in\u015faat&#8217; ad\u0131yla bir kavram yer almamaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Haks\u0131z in\u015faat h\u00fck\u00fcmleri hangi durumda uygulanmaz?<\/summary>\n<div>\n<p>Arazi sahibi taraf\u0131ndan malzeme sahibine yap\u0131 meydana getirme imk\u00e2n\u0131 veren \u015fahsi ya da ayni bir hak varsa haks\u0131z in\u015faattan s\u00f6z edilmez ve somut olaya \u00f6zg\u00fc h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r. Taraflar aras\u0131ndaki hukuki ili\u015fki ge\u00e7ersizse haks\u0131z in\u015faat h\u00fck\u00fcmleri yine uygulan\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesiyle kendi arazisine in\u015faat yap\u0131l\u0131rsa malzeme sahibi ne talep edebilir?<\/summary>\n<div>\n<p>Malzeme sahibi, masraf\u0131 arazi sahibine ait olmak \u00fczere malzemenin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp kendisine verilmesini isteyebilir; bunun i\u00e7in malzemenin sahibinin r\u0131zas\u0131 olmadan kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve s\u00f6k\u00fcm\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 zarara yol a\u00e7mamas\u0131 gerekir. Bu hak kullan\u0131lam\u0131yorsa arsa malikinden muhik bir tazminat istenebilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Arazi maliki, arazisine izinsiz yap\u0131lan in\u015faat\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyebilir mi?<\/summary>\n<div>\n<p>R\u0131zas\u0131 olmadan in\u015faat yap\u0131lm\u0131\u015fsa ve s\u00f6k\u00fcm a\u015f\u0131r\u0131 zarara yol a\u00e7m\u0131yorsa arazi maliki, masraflar\u0131 malzeme sahibine ait olmak \u00fczere kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edebilir. S\u00f6k\u00fcm a\u015f\u0131r\u0131 zarara sebep olacaksa bu talepte bulunamaz; kald\u0131rmadan sonra s\u00fcren zararlar\u0131 i\u00e7in tazminat isteyebilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Haks\u0131z in\u015faatta y\u0131k\u0131m\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 zarar do\u011furup do\u011furmayaca\u011f\u0131na kim karar verir?<\/summary>\n<div>\n<p>Makalede aktar\u0131lan Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi karar\u0131na g\u00f6re kural olarak y\u0131k\u0131m\u0131n fahi\u015f zarar do\u011furup do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131n takdiri h\u00e2kime aittir. H\u00e2kim bilirki\u015fi g\u00f6r\u00fc\u015flerinden yararlan\u0131r; ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015fler h\u00e2kimi ba\u011flamaz.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u0130n\u015faat\u0131 yapan ki\u015fi arazinin m\u00fclkiyetini talep edebilir mi?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re yap\u0131n\u0131n de\u011feri arazinin de\u011ferinden a\u00e7\u0131k\u00e7a fazla ise iyiniyetli malzeme maliki, uygun bir tazminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda arazinin tamam\u0131n\u0131n veya yeterli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinin devrini isteyebilir. Bor\u00e7lar r\u0131zaen ifa edilmezse dava a\u00e7\u0131l\u0131r ve mahkemece belirlenen tazminat \u00f6dendikten sonra m\u00fclkiyet devredilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Ba\u015fkas\u0131n\u0131n malzemesiyle ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine yap\u0131lan in\u015faat nas\u0131l de\u011ferlendirilir?<\/summary>\n<div>\n<p>Makalede bu durumun TMK&#8217;da d\u00fczenlenmedi\u011fi belirtilmektedir. Doktrinde sebepsiz zenginle\u015fme ve haks\u0131z fiil h\u00fck\u00fcmlerinin birlikte uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc aktar\u0131lmakta, yazar vekaletsiz i\u015f g\u00f6rme h\u00fck\u00fcmlerinin de uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini savunmakta ve yap\u0131lan in\u015faat\u0131n arsa sahibinin olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<\/section>\n<section id=\"iletisim\" class=\"pm-form-kap\">\n<div class=\"pm-form-sol\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/p>\n<h2>Haks\u0131z in\u015faat konusunda bir sorunuz mu var?<\/h2>\n<p>UTU Hukuk Dan\u0131\u015fmanl\u0131k olarak gayrimenkul hukuku alan\u0131nda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermekteyiz.<\/p>\n<p>Formu doldurun, sizi arayal\u0131m. Dilerseniz do\u011frudan da ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n<ul class=\"pm-kanal\">\n<li><a href=\"tel:+905365931600\">+90 536 593 16 00<\/a><\/li>\n<li><a href=\"mailto:bilgi@utuhukuk.com\">bilgi@utuhukuk.com<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<form class=\"pm-form\" data-alan=\"Gayrimenkul Hukuku\" novalidate>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-ad\">Ad soyad *<\/label><input id=\"pm-ad\" name=\"ad\" type=\"text\" autocomplete=\"name\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-tel\">Telefon *<\/label><input id=\"pm-tel\" name=\"tel\" type=\"tel\" autocomplete=\"tel\" inputmode=\"tel\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-mail\">E-posta<\/label><input id=\"pm-mail\" name=\"mail\" type=\"email\" autocomplete=\"email\"><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-konu\">K\u0131saca durumunuz<\/label><textarea id=\"pm-konu\" name=\"konu\" rows=\"4\" placeholder=\"\u00d6rne\u011fin: Arazime r\u0131zam olmadan yap\u0131 yap\u0131ld\u0131, yap\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyip isteyemeyece\u011fimi \u00f6\u011frenmek istiyorum.\"><\/textarea><\/div>\n<div class=\"pm-bal\" aria-hidden=\"true\"><label for=\"pm-web\">Web sitesi<\/label><input id=\"pm-web\" name=\"website\" type=\"text\" tabindex=\"-1\" autocomplete=\"off\"><\/div>\n<p><label class=\"pm-onay\"><input name=\"kvkk\" type=\"checkbox\" required> <span>Ki\u015fisel verilerimin bu talep kapsam\u0131nda i\u015flenmesine ve benimle ileti\u015fime ge\u00e7ilmesine onay veriyorum.<\/span><\/label><br \/>\n<button type=\"submit\">Talep g\u00f6nder<\/button><\/p>\n<p class=\"pm-durum\" role=\"status\" aria-live=\"polite\">\n<\/form>\n<\/section>\n<footer class=\"pm-imza\">\n<div class=\"pm-imza-logo\" aria-hidden=\"true\">UTU<\/div>\n<div>\n<p class=\"pm-imza-ad\">UTU Hukuk ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/p>\n<p>2016&#8217;dan bu yana Ankara&#8217;da i\u015f hukuku ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermektedir. <a href=\"https:\/\/utuhukuk.com\/gayrimenkul-hukuku\/\">Gayrimenkul hukuku \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z \u2192<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-uyari\">Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131r, hukuki tavsiye niteli\u011finde de\u011fildir. Somut durumunuz i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/footer>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haks\u0131z in\u015faat, 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 722-724\u2019\u00fcnc\u00fc maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yap\u0131lan bu d\u00fczenlemeye ra\u011fmen TMK\u2019de haks\u0131z yap\u0131 ya da\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":373,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_canvas","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gayrimenkul-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":647,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions\/647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}