{"id":147,"date":"2022-08-16T09:00:00","date_gmt":"2022-08-16T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/utuhukuk.com\/cekin-ziyai\/"},"modified":"2026-10-01T14:08:34","modified_gmt":"2026-10-01T14:08:34","slug":"loss-of-a-cheque","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/cekin-ziyai\/","title":{"rendered":"Loss of a Cheque (Z\u0131ya\u0131)"},"content":{"rendered":"<div class=\"pm\" data-utu-pm=\"1\">\n<p class=\"pm-giris\"><strong>\u00c7ekin zayi olmas\u0131<\/strong>; \u00e7al\u0131nma, kaybolma, y\u0131rt\u0131lma, kullan\u0131lamaz hale gelme gibi be\u015feri eylemler ile ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gibi sel, yang\u0131n, deprem gibi do\u011fal afetler ile de ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Bu durumda \u00e7ekin yetkili ve me\u015fru hamili olan ki\u015fi taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131zda \u00e7ekin zayi olma hallerini, hamilin ba\u015fvurabilece\u011fi \u00f6deme yasa\u011f\u0131 ve tevdi imkanlar\u0131n\u0131 ve hak sahipli\u011finin ispat\u0131 (istirdat) davas\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/p>\n<aside class=\"pm-ozet\" aria-label=\"K\u0131saca\">\n<p class=\"pm-etiket\">K\u0131saca<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ekin zayi olmas\u0131; \u00e7al\u0131nma, kaybolma, y\u0131rt\u0131lma, kullan\u0131lamaz h\u00e2le gelme gibi eylemlerle ya da sel, yang\u0131n, deprem gibi afetlerle ger\u00e7ekle\u015febilir; bu durumda \u00e7ek muhataba ibraz edilemez.<\/li>\n<li>\u00c7ek ve bononun iptali, TTK&#8217;da poli\u00e7enin iptaline ili\u015fkin 757-765. maddelere g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/li>\n<li>\u00c7eki iradesi d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kan hamil, mahkemeden muhatab\u0131n \u00e7eki \u00f6demekten menedilmesini isteyebilir; mahkeme bu karar\u0131nda \u00e7ek bedelinin tevdiine izin verir ve tevdi yerini g\u00f6sterir.<\/li>\n<li>\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyorsa hak sahipli\u011finin ispat\u0131 (istirdat) davas\u0131, bilinmiyorsa iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<li>\u0130stirdat davas\u0131nda davac\u0131, \u00e7ekin r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yeni hamilin k\u00f6t\u00fc niyetli oldu\u011funu veya a\u011f\u0131r kusurunu ispat etmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/aside>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00fcncellik notu<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihteki mevzuat ve uygulamaya g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ekte vade uygulamas\u0131na ili\u015fkin ge\u00e7ici d\u00fczenlemeler ile yaz\u0131da at\u0131f yap\u0131lan baz\u0131 kanun maddelerinde o tarihten bu yana de\u011fi\u015fiklik olmu\u015f olabilir. G\u00fcncel durum i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<details class=\"pm-ic\" open>\n<summary>\u0130\u00e7indekiler<\/summary>\n<ol>\n<li><a href=\"#calismanin-kapsami\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n kapsam\u0131 ve \u00f6zeti<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#cek-ve-tedbirler\">\u00c7ek nedir, zayi olan \u00e7ekte hangi tedbirler var?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#ziyai-kavrami\">\u00c7ekin ziya\u0131 kavram\u0131 ve zayi olma halleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#odeme-yasagi\">\u00d6deme yasa\u011f\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#mahkeme-ve-sonuclar\">G\u00f6revli mahkeme ve \u00f6deme yasa\u011f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#tevdi\">\u00c7ek bedelinin mahkemeye tevdii<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#istirdat-davasi\">Hak sahipli\u011finin ispat\u0131 (istirdat) davas\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#taraflar-ve-ispat\">Davan\u0131n sujeleri, \u015fartlar\u0131 ve ispat y\u00fck\u00fc<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#davanin-sonucu\">\u0130stirdat davas\u0131n\u0131n sonucu<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kaynakca\">Kaynak\u00e7a<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#sss\">S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#iletisim\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n<section id=\"calismanin-kapsami\">\n<h2>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Kapsam\u0131 ve \u00d6zeti<\/h2>\n<p><strong><em>\u201c\u00c7ekin Z\u0131ya\u0131 ve \u0130ptali\u201d<\/em> <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda; \u00e7ekin zayi olma hallerini, \u00e7ekin zayi olma hallerinde hamilin genel olarak haklar\u0131n\u0131, hak sahipli\u011finin ispat\u0131 davas\u0131n\u0131, \u00e7ekin iptali davas\u0131n\u0131, iptal karar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 detayl\u0131 \u015fekilde ele almakla birlikte uygulamada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bo\u015fluklar\u0131 Yarg\u0131tay kararlar\u0131 ve \u00f6\u011fretideki g\u00f6r\u00fc\u015flerle harmanlayarak doldurmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6deme arac\u0131 olan \u00e7ekte ifa muhataba yasal s\u00fcresi i\u00e7inde ibraz ile olmaktad\u0131r. \u00c7ekin \u00e7al\u0131nmas\u0131, kaybolmas\u0131, y\u0131rt\u0131lmas\u0131, kullan\u0131lamaz hale gelmesi k\u0131sacas\u0131 me\u015fru hamilin elinden r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda ibraz m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r. Bu durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fan hamili korumak isteyen kanun koyucu, adalet duygusu ve hakkaniyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tak\u0131m d\u00fczenlemeler getirmi\u015ftir. Hukukun temelinde yatan menfaatler dengesini d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015fan kanun koyucu sonu\u00e7 olarak; elinden r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kan \u00e7ek hamiline bir tak\u0131m prosed\u00fcrden sonra, iptal karar\u0131 alarak \u00e7ek elinde bulunmadan hakk\u0131n\u0131 bor\u00e7luya kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrme imkan\u0131 tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"Anahtar s\u00f6zc\u00fckler\">\n<li>\u00c7ek<\/li>\n<li>\u00c7ek iptali<\/li>\n<li>K\u0131ymetli evrak hukuku<\/li>\n<li>K\u0131ymetli evrak\u0131n z\u0131ya\u0131<\/li>\n<li>\u0130ade davas\u0131<\/li>\n<li>\u0130ptal davas\u0131<\/li>\n<li>\u00d6deme yasa\u011f\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z 4 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk b\u00f6l\u00fcm olan \u201c\u00e7ekin z\u0131ya\u0131 kavram\u0131\u201dnda; genel olarak z\u0131ya\u0131 kavram\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015f, \u00e7ekin zayi olma halleri incelenmi\u015f ve \u00e7ekin zayi olma halleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hamilin hangi hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sahip oldu\u011fu irdelenmi\u015ftir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde; \u00e7ekin kimin elinde bulundu\u011fu daha sonradan tespit edilmesi halinde \u00e7eki zayi eden hamilin senet zilyedine kar\u015f\u0131 a\u00e7aca\u011f\u0131 olan istirdat davas\u0131n\u0131n hukuki niteli\u011fi, \u015fartlar\u0131, ispat\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda anlat\u0131lacak olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde ise; \u00e7ekin kimin elinde bulundu\u011fu bilinmiyor ise a\u00e7\u0131lacak olan iptal davas\u0131n\u0131n hukuki niteli\u011fi, \u015fartlar\u0131, ispat\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verilmi\u015ftir. Son b\u00f6l\u00fcmde ise iptal karar\u0131n\u0131n karar hamiline, bor\u00e7luya ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar\u0131 ve etkileri ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"cek-ve-tedbirler\">\n<h2>\u00c7ek Nedir, Zayi Olan \u00c7ekte Hangi Tedbirler Var?<\/h2>\n<p class=\"pm-tanim\"><strong>\u00c7ek,<\/strong> bir bankaya hitaben yaz\u0131lm\u0131\u015f ve 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda belirtilen h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015f, \u00f6deme emri niteli\u011finde olan k\u0131ymetli bir evrakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ek hukuki mahiyeti itibariyle bir \u00f6deme arac\u0131d\u0131r. 6102 say\u0131l\u0131 TTK ve 5941 say\u0131l\u0131 \u00c7ek Kanunu\u2019nu h\u00fck\u00fcmleri ile yasal unsurlar\u0131 belirtilmi\u015ftir. Genel kurala g\u00f6re \u00e7ek g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6denmelidir. Bu durumdan dolay\u0131 \u00f6deme arac\u0131 olan \u00e7ekte kabul ve vade s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ancak 5941 say\u0131l\u0131 \u00c7K\u2019nin Ge\u00e7ici 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi uyar\u0131nca \u00e7ekte vade olgusu getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ticari hayat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayan kambiyo hukukunda, \u00f6ncelikle g\u00fcveni sonra da bu g\u00fcvenin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde vuku bulmas\u0131 i\u00e7in genel d\u00fczenlemelerin yan\u0131nda \u00f6zel d\u00fczenlemeler de mevcuttur. Kambiyo hukuku ruhu itibariyle ticari hayattaki sermaye ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmektedir. Uygulamada bu sermaye ak\u0131\u015f\u0131, k\u0131ymetli evrak\u0131n zayi olmas\u0131 ve m\u00fcteakiben zayi olan k\u0131ymetli evrak\u0131n iptali ile sekteye u\u011framaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Zayi olan \u00e7ek hakk\u0131nda me\u015fru hamil taraf\u0131ndan al\u0131nabilecek tedbirler 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019de d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu tedbirlerin ba\u015f\u0131nda \u00e7ek bedelinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015fahsa \u00f6denmesini engellemek i\u00e7in mahkemeden \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 ve mahkemeden \u00e7ek bedelini tevdiine karar verilmesinin talebi gelmektedir. Bu kararlar al\u0131nd\u0131ktan sonra \u00e7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyor ise hak sahipli\u011finin iadesi(istirdat-iade) davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. E\u011fer \u00e7ekin kimin elinde oldu\u011fu bilinmiyor ise \u00e7ek elinden r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kan hamilin iptal davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 gerekmektedir.<\/strong><\/p>\n<p>Zayi olan \u00e7ek bak\u0131m\u0131ndan yaz\u0131da anlat\u0131lan yol k\u0131saca \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<ol class=\"pm-adimlar\">\n<li><strong>\u00d6deme yasa\u011f\u0131<\/strong><span>\u00c7ek bedelinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015fahsa \u00f6denmesini engellemek i\u00e7in mahkemeden \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131 al\u0131nmas\u0131.<\/span><\/li>\n<li><strong>Tevdi<\/strong><span>Mahkemeden \u00e7ek bedelini tevdiine karar verilmesinin talebi.<\/span><\/li>\n<li><strong>\u0130stirdat davas\u0131<\/strong><span>\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyor ise hak sahipli\u011finin iadesi (istirdat-iade) davas\u0131.<\/span><\/li>\n<li><strong>\u0130ptal davas\u0131<\/strong><span>\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu bilinmiyor ise iptal davas\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n<section id=\"ziyai-kavrami\">\n<h2>\u00c7ekin Ziya\u0131 Kavram\u0131 ve Zayi Olma Halleri<\/h2>\n<h3>Genel Olarak<\/h3>\n<p>K\u0131ymetli evrak\u0131n iptali 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019nin genel olarak 651\u2013652\u2019nci maddelerinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015f, 657\u2019nci maddede nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin; m. 661\u2013669\u2019da hamile yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptali usul\u00fcn\u00fc d\u00fczenlemi\u015ftir. Poli\u00e7enin iptaline ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ise, TTK\u2019nin 757\u2013765\u2019inci maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kambiyo senetlerinden olan \u00e7ek ve bononun iptali ise, poli\u00e7enin iptali hakk\u0131nda d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcmlerce ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. (TTK m. 778\/1\u2013\u0131, 818\/I).<\/p>\n<p>K\u0131ymetli evraklar\u0131n nev\u2019i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r nitelikleri nedeniyle k\u0131ymetli evraklar\u0131n z\u0131ya\u0131 ve iptalleri, mevzuatta adi senetlere g\u00f6re daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle uygulamada birbiri ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en z\u0131ya\u0131 ve iptal kurumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce belirtece\u011fimiz iki hususu birbirinden ay\u0131rmak gerekmektedir. Birincisi; k\u0131ymetli evraklarda hakk\u0131n son bulmas\u0131d\u0131r. \u0130fa, ibra gibi hakk\u0131n sona ermesine yol a\u00e7an \u00e7e\u015fitli sebeplerden birinin v\u00fccut bulmas\u0131 halinde k\u0131ymetli evrakta do\u011fmu\u015f olan hak sona erer. \u0130kincisi ise; k\u0131ymetli evrak\u0131n okunamaz \u015fekilde y\u0131pranmas\u0131, y\u0131rt\u0131lmas\u0131, \u00e7al\u0131nmas\u0131, kaybolmas\u0131 gibi hallerde senedin k\u0131ymetli evrak niteli\u011fi sona ermezse(do\u011fmu\u015f olan hak da sona ermemi\u015f olur) hakk\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi imkans\u0131z olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kambiyo hukukunun temel ilkesi olan senet ile hak \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir.<a href=\"#dn1\" id=\"dnr1\">[1]<\/a> Bu durum birinci durumdan \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019nin 646\u2019nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda k\u0131ymetli evraktan do\u011fan hakk\u0131n talep edilmesi \u201cK\u0131ymetli evrak\u0131n bor\u00e7lusu, ancak senedin teslimi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6deme ile y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re ikinci durumda bahsetti\u011fimiz k\u0131ymetli evrak\u0131n kaybolmas\u0131, \u00e7al\u0131nmas\u0131, ibra amac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131, karalanmas\u0131, i\u00e7eri\u011fi okunamayacak \u015fekilde y\u0131pranmas\u0131 ya da ba\u015fka herhangi bir \u015fekilde kullan\u0131lamaz hale gelmesi halinde bor\u00e7lu tarafa senedin ibraz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<a href=\"#dn2\" id=\"dnr2\">[2]<\/a><\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201cK\u0131ymetli evrak\u0131n bor\u00e7lusu, ancak senedin teslimi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6deme ile y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n<p><cite>6102 say\u0131l\u0131 TTK, m. 646\/1<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<p>K\u0131ymetli evrak\u0131n ibraz\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamamas\u0131 durumunda ise hak sahibinin hakk\u0131n\u0131 yitirme gibi a\u011f\u0131r bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nacakt\u0131r. Bu gibi durumlarda hakk\u0131n tamamen kaybedilmesi asla hakl\u0131 g\u00f6sterilemeyecektir.<a href=\"#dn3\" id=\"dnr3\">[3]<\/a> Kanun koyucu hak sahiplerinin bu gibi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 halinde hak sahiplerine bir tak\u0131m imkanlar ve kolayl\u0131klar tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bundan sonraki b\u00f6l\u00fcmlerinde bu imkanlar t\u00fcm hatlar\u0131yla incelenecektir.<\/p>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"\u00c7ekin zayi olma halleri\">\n<li>Zilyetli\u011fin kaybedilmesi<\/li>\n<li>Kullan\u0131lamaz hale gelmesi<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Zilyetli\u011fin Kaybedilmesi<\/h3>\n<p>T\u00fcrk hukukunda zilyetlik esas\u0131nda iki \u015fekilde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunlar asli zilyet ve fer\u2019i zilyettir. <a href=\"#dn4\" id=\"dnr4\">[4]<\/a> Ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in zilyet veya fer\u2019i zilyet olan ki\u015fi taraf\u0131ndan as\u0131l zilyedin zilyetli\u011fi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131l\u0131rsa ya da as\u0131l zilyedin zilyetli\u011fini tan\u0131maz ve senet \u00fczerinde kendisi haks\u0131z \u015fekilde zilyet olursa, asli zilyedin zilyetli\u011fi de sona ermi\u015f olur. Bu ihtimal \u00f6zellikle senedin rehin veya tahsil cirosu edildi\u011finin belirtilmeyip, cironun sanki temlik cirosu yap\u0131lm\u0131\u015f gibi hallerde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130radenin fesada u\u011frama hallerinden olan tehdit, hile veya hata ile senedin zilyetten al\u0131nmas\u0131 halinde ise zilyetlik asl\u0131nda r\u0131zaen kaybedilmi\u015f de\u011fildir. \u0130\u015fte bu gibi ihtimallerde senedin zayi oldu\u011fu kabul edilecektir.<a href=\"#dn5\" id=\"dnr5\">[5]<\/a><\/p>\n<h3>Kullan\u0131lamaz Hale Gelmesi<\/h3>\n<p>\u00c7ek ifa edilmesi i\u00e7in muhataba ibraz edildi\u011finde senet asl\u0131n\u0131n te\u015fhis edilememesi nedeniyle muhatap taraf\u0131ndan talep reddedilebilir. Bu gibi durumlar kar\u015f\u0131m\u0131za genellikle senedin y\u0131kanmas\u0131, karalanmas\u0131, y\u0131pranmas\u0131, silinmesi, bozulmas\u0131 gibi durumlarda senet metninin okunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayabilecektir. 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019nin 757\u2019nci maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olan poli\u00e7enin iptali h\u00fck\u00fcmleri ile sadece senedin hamilin elinden r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. \u00c7ekin hasara u\u011frayarak kullan\u0131lamaz hale gelmesi halinde \u00f6zel bir d\u00fczenleme mevcut de\u011fildir.<a href=\"#dn6\" id=\"dnr6\">[6]<\/a><\/p>\n<p>Bu konuyla alakal\u0131 doktrinde de bir \u00e7ok g\u00f6r\u00fc\u015f kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015ftir. Birinci g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re; senedin y\u0131pranmas\u0131 veya bozulmas\u0131 halinde senetlerin \u00fczerinde hak sahibi olan hamilin k\u0131ymetli evrak\u0131n zayi olmas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re iptal davas\u0131 a\u00e7amayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc senedin y\u0131pranmas\u0131 ve bozulmas\u0131 durumlar\u0131nda kanun koyucu hak sahibine TTK\u2019nin 488 ve 743\u2019\u00fcnc\u00fc maddelerindeki durumdan yararlanarak as\u0131l bor\u00e7luya m\u00fcracaat ederek gideri kendisine ait olmak \u00fczere yeni bir senet d\u00fczenlenmesini talep edebilecektir.<a href=\"#dn7\" id=\"dnr7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fte ise; 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 925\u2019inci maddesinde \u201cRehin senedi irade d\u0131\u015f\u0131nda elden \u00e7\u0131km\u0131\u015f veya borcu sona erdirme kast\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yok edilmi\u015f ise alacakl\u0131, rehin senedini ve kuponu mahkeme karar\u0131yla iptal ettirerek bor\u00e7ludan borcunu \u00f6demesini ve e\u011fer alacak hen\u00fcz muaccel de\u011filse yeni bir rehin senedi veya kupon d\u00fczenlenmesini isteyebilir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcm k\u0131ymetli evraka da uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bundan dolay\u0131 senedin yukar\u0131da say\u0131lan hallerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p ibraz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde bu durum z\u0131ya say\u0131lacak ve iptal davas\u0131na konu olacakt\u0131r.<a href=\"#dn8\" id=\"dnr8\">[8]<\/a><\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201cRehin senedi irade d\u0131\u015f\u0131nda elden \u00e7\u0131km\u0131\u015f veya borcu sona erdirme kast\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yok edilmi\u015f ise alacakl\u0131, rehin senedini ve kuponu mahkeme karar\u0131yla iptal ettirerek bor\u00e7ludan borcunu \u00f6demesini ve e\u011fer alacak hen\u00fcz muaccel de\u011filse yeni bir rehin senedi veya kupon d\u00fczenlenmesini isteyebilir.\u201d<\/p>\n<p><cite>4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu, m. 925<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f<\/p>\n<p>Senedin y\u0131pranmas\u0131 veya bozulmas\u0131 halinde hamil iptal davas\u0131 a\u00e7amaz; as\u0131l bor\u00e7luya m\u00fcracaat ederek gideri kendisine ait olmak \u00fczere yeni bir senet d\u00fczenlenmesini talep edebilir.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u0130kinci g\u00f6r\u00fc\u015f \u00b7 Yaz\u0131da kat\u0131l\u0131nan<\/p>\n<p>Senedin ibraz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde bu durum z\u0131ya say\u0131l\u0131r ve iptal davas\u0131na konu olur.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"odeme-yasagi\">\n<h2>\u00d6deme Yasa\u011f\u0131<\/h2>\n<h3>Genel Olarak<\/h3>\n<p>6762 say\u0131l\u0131 m\u00fclga T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 711\u2019inci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ke\u015fideciye <em>\u201cKe\u015fideci \u00e7ekin kendisinin veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kimsenin elinden r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu iddias\u0131nda ise muhatab\u0131 \u00e7eki \u00f6demekten menedebilir.\u201d<\/em> \u015feklinde bir imkan tan\u0131maktayd\u0131. Buna g\u00f6re ke\u015fidecinin muhatap bankaya sadece bir iddia ile talepte bulunmas\u0131 halinde muhatap \u00f6demeden menedilebiliyordu. Bu durum ise uygulamada k\u00f6t\u00fcniyetli ke\u015fideciler sebebiyle tamamen haks\u0131z ve herhangi bir olguya dayanmadan kullan\u0131labiliyordu. Kanun koyucu bu durumun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in kanun metninden bu h\u00fckm\u00fc kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#dn9\" id=\"dnr9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>\u0130lgili h\u00fck\u00fcm kanun metninden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra ke\u015fidecinin muhatab\u0131 \u00f6demeden menedebilme gibi bir yetkisi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019nin 818\u2019inci maddesinin yollamas\u0131yla 757\u2019inci madde ile do\u011frudan mahkemeye ba\u015fvuran hamilin mahkemeden \u00f6demenin yasaklanmas\u0131 karar\u0131 alabilme imkan\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<h3>Hukuki Niteli\u011fi<\/h3>\n<p>K\u0131ymetli evrakta hak; k\u0131ymetli evraka s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bulunup senette m\u00fcndemi\u00e7 oldu\u011fu ve hakk\u0131n senetten ayr\u0131 olarak olarak devredilemeyece\u011fi kambiyo hukukun temel esaslar\u0131ndand\u0131r. K\u0131ymetli evrak olan \u00e7ek hakk\u0131n\u0131n istenebilmesi i\u00e7in \u00e7ekin muhataba ibraz\u0131 zorunludur. Genel olarak \u00e7eki hakl\u0131 bir nedenle elinde bulunduran hamil r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kmas\u0131 ya da hasara u\u011framas\u0131 nedeniyle \u201c\u00f6dememe y\u00f6n\u00fcnden\u201d \u00f6nleyici tedbir alma, ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00e7ek bedelinin \u00f6denmemesi i\u00e7in ihtiyati tedbir alma hakk\u0131na sahiptir. TTK\u2019nin 757\u2019nci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 <em>\u201c\u0130radesi d\u0131\u015f\u0131nda poli\u00e7e elinden \u00e7\u0131kan ki\u015fi, \u00f6deme veya hamilin yerle\u015fim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatab\u0131n poli\u00e7eyi \u00f6demekten menedilmesini isteyebilir.\u201d<\/em> \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00d6nleyici tedbir ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ifade edilen kavram 6100 say\u0131l\u0131 usul yasas\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ihtiyati tedbir kurumundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7ek ile alakal\u0131 \u00f6nleyici tedbirlerin ba\u015f\u0131nda gelen \u00e7ek bedelinin \u00f6denmesinin \u00f6nlemesi, uygulamada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00f6deme yasa\u011f\u0131 olarak gelmektedir.<a href=\"#dn10\" id=\"dnr10\">[10]<\/a><\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201c\u0130radesi d\u0131\u015f\u0131nda poli\u00e7e elinden \u00e7\u0131kan ki\u015fi, \u00f6deme veya hamilin yerle\u015fim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatab\u0131n poli\u00e7eyi \u00f6demekten menedilmesini isteyebilir.\u201d<\/p>\n<p><cite>6102 say\u0131l\u0131 TTK, m. 757\/1<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h3>\u00d6deme Yasa\u011f\u0131 Talebinde Bulunabilme Yetkisi<\/h3>\n<p>M\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 kanun zaman\u0131nda ke\u015fidecinin muhatab\u0131 \u00f6demeden men edebilece\u011fini yukar\u0131da bahsetmi\u015ftik. Yeni Ticaret Kanunu ile ke\u015fidecinin b\u00f6yle bir hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131n\u0131n iptali istenebilmesi durumunu da incelemekte yarar g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna g\u00f6re bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131n\u0131n iptali istenemeyecektir. \u00c7ek yapra\u011f\u0131ndaki zorunlu unsurlar d\u00fczenleyen taraf\u0131ndan doldurulup imzalanmad\u0131\u011f\u0131ndan bo\u015f yaprak \u00e7ek niteli\u011finde de\u011fildir.<a href=\"#dn11\" id=\"dnr11\">[11]<\/a> Ancak ke\u015fideci taraf\u0131ndan zorunlu unsurlar doldurulduktan sonra \u00e7ek niteli\u011fini kazanan senedin iptaline ke\u015fidecinin iptal talebinde bulunabilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6deme yasa\u011f\u0131 talebinde bulunabilmesi gerekmektedir.<a href=\"#dn12\" id=\"dnr12\">[12]<\/a><\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">Bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131n\u0131n iptali istenemeyecektir.<\/p>\n<\/div>\n<p>Hamil ve hamil vekili ise 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 818\u2019inci maddesinin yollamas\u0131 ile 757\u2019nci maddenin a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fc ile \u00f6deme yasa\u011f\u0131 talebinde bulunma hakk\u0131na sahiptir. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 18.3.2015 tarihli 2013\/11-1884 E.- 2015\/1059 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 da bu y\u00f6ndedir.<a href=\"#dn13\" id=\"dnr13\">[13]<\/a><\/p>\n<h3>Talep \u015eekli<\/h3>\n<p>\u00d6deme yasa\u011f\u0131 talebinde bulunma usul kanuna g\u00f6re \u00f6nleyici bir tedbirdir. \u00d6nleyici tedbir karar\u0131 da ancak mahkeme kanal\u0131yla verilebilecek bir karard\u0131r. 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemesi Kanunu\u2019nun 389 vd. maddelerinde d\u00fczenlenen ihtiyati tedbir kurumunun i\u015fletilebilmesi ve amac\u0131na ula\u015fabilmesi i\u00e7in ilgili ki\u015finin mahkemeden bu y\u00f6nde talebi olmas\u0131 gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ihtiyati tedbir al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik kararlar ile hak sahibi olan hamilin menfaati korunmu\u015f olup bu husus \u00f6zel hukuka tabiidir. Bu durumdan dolay\u0131 kamu hukukuna tabii olmayan bu m\u00fcessesenin mahkeme taraf\u0131ndan re\u2019sen karar verme gibi bir olana\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6deme yasa\u011f\u0131, z\u0131yaa nedeniyle iptal davas\u0131ndan \u00f6nce istenebilece\u011fi gibi iptal davas\u0131 s\u00fcrerken ya da iptal davas\u0131 ile birlikte de istenebilmektedir. Ancak yarg\u0131lama ekonomisi bak\u0131m\u0131ndan iptal davas\u0131 ile \u00f6deme yasa\u011f\u0131 ayn\u0131 dilek\u00e7eyle istenmesi daha makul olacakt\u0131r.<a href=\"#dn14\" id=\"dnr14\">[14]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"mahkeme-ve-sonuclar\">\n<h2>G\u00f6revli Mahkeme ve \u00d6deme Yasa\u011f\u0131n\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<h3>G\u00f6revli ve Yetkili Mahkeme<\/h3>\n<p>6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 6\u2019nc\u0131 maddesi gere\u011fince genel yetkili mahkeme ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015finin davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki yerle\u015fim yeri mahkemesidir. Yerle\u015fim yeri belirlenirken ise T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun genel h\u00fck\u00fcmlerine(TMK m.19) g\u00f6re tespit edilecektir. TTK\u2019nin 757\u2019nci maddesi gere\u011fince \u00e7ekin iptali ve \u00f6deme yasa\u011f\u0131 davalar\u0131nda yetkili mahkeme \u00f6deme yeri mahkemesi olarak belirtilmi\u015ftir. G\u00f6revli mahkemede yine ayn\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcnde belirtildi\u011fi \u00fczere <strong>Asliye Ticaret Mahkemesi<\/strong>\u2019dir. Asliye Ticaret Mahkemesi\u2019nin olmamas\u0131 durumunda ise genel kurallar gere\u011fince Asliye Hukuk Mahkemesi g\u00f6revli olacakt\u0131r.<a href=\"#dn15\" id=\"dnr15\">[15]<\/a><\/p>\n<h3>\u00d6demenin Yasaklanmas\u0131n\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Hamil, mahkemede dava konusu senedi ferdile\u015ftirdikten<a href=\"#dn16\" id=\"dnr16\">[16]<\/a> sonra tahkikat a\u015famas\u0131ndan sonra mahkemece \u00f6deme yasaklanabilir. Bu durumda TTK\u2019nin 757\u2019nci maddesi gere\u011fince mahkeme, karar\u0131nda muhataba vadenin gelmesi \u00fczerine \u00e7ek bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Hamil ise \u00f6demenin yasaklanmas\u0131 halinde zayi olan \u00e7eki eline ge\u00e7iren birisinin bilinip bilinmemesine g\u00f6re hareket edecektir. TTK\u2019nin 758\u2019inci maddesi gere\u011fince \u00e7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyor ise mahkeme, \u00f6deme yasa\u011f\u0131 talebinde bulunan hamile hak sahipli\u011finin ispat\u0131(istirdat-iade) davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verir. Hamil verilen s\u00fcre i\u00e7inde istirdat davas\u0131 a\u00e7maz ise muhatap hakk\u0131nda verilen \u00f6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r. Bu durumda \u00e7eki elinde bulunduran ki\u015fi yetkili hamil olup olmad\u0131\u011f\u0131 bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n tahsil ger\u00e7ekle\u015fecektir. Ancak verilen s\u00fcre i\u00e7inde davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 halinde uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fclene kadar tedbir karar\u0131 devam edecektir. \u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu yap\u0131lan ilanlar ya da herhangi bir \u015fekilde bilinmedi\u011fi durumda TTK\u2019nin 759\u2019uncu maddesi gere\u011fince \u00e7ekin iptaline karar verilecektir.<a href=\"#dn17\" id=\"dnr17\">[17]<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-tablo-baslik\" id=\"tablo-cek-kimde\">\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011funa g\u00f6re izlenecek yol<\/p>\n<div class=\"pm-tablo-kap\">\n<table class=\"pm-tablo\" aria-labelledby=\"tablo-cek-kimde\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><\/th>\n<th scope=\"col\">\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyor<\/th>\n<th scope=\"col\">\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu bilinmiyor<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Dayanak<\/th>\n<td>TTK m. 758<\/td>\n<td>TTK m. 759<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">Mahkemenin tutumu<\/th>\n<td>Hamile hak sahipli\u011finin ispat\u0131 (istirdat-iade) davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verir<\/td>\n<td>\u00c7ekin iptaline karar verilir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">S\u00fcre ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131rsa<\/th>\n<td>\u00d6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r<\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"tevdi\">\n<h2>\u00c7ek Bedelinin Mahkemeye Tevdii<\/h2>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201cMahkeme, \u00f6demeyi meneden karar\u0131nda muhataba, vadenin gelmesi \u00fczerine poli\u00e7e bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini g\u00f6sterir.\u201d<\/p>\n<p><cite>T\u00fcrk Ticaret Kanunu, m. 757\/2<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<p>T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 757\u2019nci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 \u201c Mahkeme, \u00f6demeyi meneden karar\u0131nda muhataba, vadenin gelmesi \u00fczerine poli\u00e7e bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini g\u00f6sterir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Doktrinde tart\u0131\u015f\u0131lan husus ise mahkemenin tevdii karar\u0131n\u0131 re\u2019sen mi yoksa talep \u00fczerine mi verece\u011fidir. Poroy\/Tekinalp, <em>\u201cMahkeme karar\u0131nda, bor\u00e7luya vade geldi\u011fi takdirde borcunu tevdii etmeye izin vermek ve tevdi yerini tayinle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu son h\u00fck\u00fcm, hak sahibi olan alacakl\u0131 ile senedi elinde tutan ki\u015fi aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ya da senet kayboldu\u011fu takdirde bir m\u00fcddet s\u00fcrecek olan iptal i\u015flemlerinin, bor\u00e7lunun durumunu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in hakl\u0131 olarak- konulmu\u015ftur.\u201d <\/em>ifade etmi\u015ftir.<a href=\"#dn18\" id=\"dnr18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>Hamil \u00e7eki \u00f6denmek \u00fczere muhataba s\u00fcresinde ibraz etti\u011fi anda \u00e7ekin kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7\u0131kma durumunda di\u011fer sorumlulara ba\u015fvurma imkan\u0131na sahiptir. Ba\u015fvuru hakk\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli husus ibraz s\u00fcresi i\u00e7inde ba\u015fvurudur. Mahkemenin \u00f6deme yasa\u011f\u0131 koymu\u015f olmas\u0131 ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in \u00e7ekin s\u00fcresinde ibraz edilmesi ve \u00f6denmeme durumunun tespiti zorunlulu\u011funu ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Bu tespitler yapt\u0131r\u0131lmadan elindeki \u00e7ek zayi olan hamilin m\u00fcracaat hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvurarak \u00f6deme yasa\u011f\u0131 ile birlikte \u00e7ek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tevdiine ili\u015fkin karar talebinde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u00d6nemli \u00b7 \u0130braz s\u00fcresi<\/p>\n<p>Aksi halde ibraz s\u00fcresi i\u00e7inde tevdii talebinde bulunmazsa \u00e7ek bor\u00e7lular\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131 kaybeder.<a href=\"#dn19\" id=\"dnr19\">[19]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<p>Mahkeme \u00e7ek bedelinin tevdii y\u00f6n\u00fcnde karar almas\u0131na ra\u011fmen muhatap banka \u00e7ek bedelini tevdii etmemesi durumunda; yetkili hamilin alaca\u011f\u0131na kavu\u015fmas\u0131 zorla\u015fsa da m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131na sahip bulunmaktad\u0131r. TTK\u2019nin 808\u2019inci maddesi gere\u011fince bu durum ibraz edilmi\u015f ancak \u00f6denmemi\u015f \u00e7ek olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir durumda da m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131na sahip olan yetkili hamil, iptal karar\u0131ndan sonra m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurabilecektir. Ayr\u0131ca muhatap banka tevdii karar\u0131na ra\u011fmen bedeli tevdii etmedi\u011fi takdirde genel h\u00fck\u00fcmler gere\u011fince zarara u\u011frayan yetkili hamile kar\u015f\u0131 sorumlu olacakt\u0131r.<a href=\"#dn20\" id=\"dnr20\">[20]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"istirdat-davasi\">\n<h2>Hak Sahipli\u011finin \u0130spat\u0131 (\u0130stirdat) Davas\u0131<\/h2>\n<h3>Genel Olarak<\/h3>\n<p>4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 987-990 maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenen genel istirdat davas\u0131, senedi zayi eden hamil senedin kimin elinde oldu\u011funu biliyorsa senedi elinde bulunduran kimse aleyhine a\u00e7mal\u0131d\u0131r. Bu konu TTK\u2019de ise iki farkl\u0131 yerde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130lk olarak 758\u2019inci maddesinde d\u00fczenlenen \u00f6nleyici tedbir al\u0131nd\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131lacak olan istirdat davas\u0131, ikinci ise 763\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde d\u00fczenlenen ilanlar \u00fczerine senedin mahkemeye sunulmas\u0131 \u00fczerine a\u00e7\u0131lacak olan istirdat davas\u0131d\u0131r.<a href=\"#dn21\" id=\"dnr21\">[21]<\/a> Zayi oldu\u011fu iddia edilen senedin nispi anlamda zayi olmas\u0131 gerekmektedir. Mutlak anlamda zayi olan evrak somut olarak olmayaca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 mutlak anlamda zayi olan senede kar\u015f\u0131 istirdat davas\u0131 a\u00e7mada hukuki yarar bulunmamaktad\u0131r. \u0130stirdat davas\u0131n\u0131n as\u0131l amac\u0131; zayi edilen senedinin iptaline gerek kalmadan, mahkeme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla senedin yetkili hamile geri verilmesidir.<a href=\"#dn22\" id=\"dnr22\">[22]<\/a><\/p>\n<h3>Hukuki Niteli\u011fi<\/h3>\n<p>\u0130stirdat davas\u0131n\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n nispi anlamda zayi olan senedin iptaline gerek kalmadan geri al\u0131nmas\u0131 idi. Burada m\u00fclkiyetten do\u011fan bir geri isteme hakk\u0131 yoktur. Yaln\u0131zca yetkili-me\u015fru hamil s\u0131fat\u0131n\u0131n kaybedilmesinden do\u011fan bir geri isteme hakk\u0131 vard\u0131r. Bu dava 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 988 vd. maddelerinde d\u00fczenlenen istihkak davas\u0131ndan olmad\u0131\u011f\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yasal dayana\u011f\u0131 TTK\u2019nin 763\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde d\u00fczenlenen iade(istirdat) davas\u0131d\u0131r. 758 ve 763\u2019\u00fcnc\u00fc maddelerinde istenerek iade davas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunlar aras\u0131nda farkl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlenen bu husus \u00f6zellikle de \u015fu konuda birbirinden kurumlar\u0131n ruhlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ayr\u0131lmaktad\u0131r: Medeni Kanun\u2019da d\u00fczenlenen zilyetli\u011fe dayanan istihkak(menkul) davas\u0131; yeni zilyede kar\u015f\u0131 iyiniyetli olsa bile be\u015f y\u0131l s\u00fcrede a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak kambiyo senetlerinde a\u00e7\u0131lacak olan davada, senedin yeni hamili k\u00f6t\u00fcniyetli ise veya a\u011f\u0131r kusura sahipse a\u00e7\u0131labilecektir. Nispi anlamda ziya olan senedin kimin elinde oldu\u011fu biliniyorsa, mahkeme taraf\u0131ndan davac\u0131 tarafa istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in makul bir s\u00fcre verilir ve bu s\u00fcre zarf\u0131nda dava a\u00e7\u0131lmaz ise \u00f6nleyici tedbir karar\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r.<a href=\"#dn23\" id=\"dnr23\">[23]<\/a><\/p>\n<h3>G\u00f6revli ve Yetkili Mahkeme<\/h3>\n<p>T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 4 ve 5\u2019inci maddeleri ile genel g\u00f6revli mahkeme kurallar\u0131 beraber de\u011ferlendirildi\u011finde istirdat davas\u0131nda hi\u00e7bir \u015farta ba\u011flamadan g\u00f6revli mahkeme <strong>Asliye Ticaret Mahkemesi<\/strong>\u2019dir.<\/p>\n<p>Kanunda istirdat davas\u0131 ile ilgili yetkili mahkemeye ili\u015fkin herhangi bir \u00f6zel d\u00fczenleme mevcut de\u011fildir. Doktrinde tart\u0131\u015fmal\u0131 olsa da istirdat davas\u0131nda yetkili olan mahkemenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 6\u2019nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca daval\u0131n\u0131n yerle\u015fim yeri mahkemesidir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fteki yazarlar TTK\u2019nin 757\u2019nci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n burada uygulanamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir.<a href=\"#dn24\" id=\"dnr24\">[24]<\/a><\/p>\n<p>Bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; 757\u2019nci maddedeki yetki kural\u0131 k\u0131yasen uygulanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc TTK\u2019nin 758\u2019inci maddesinde iptal davas\u0131 s\u00fcrerken senedin kimin elinde oldu\u011fu bilindi\u011fi takdirde mahkeme istirdat davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uygun s\u00fcre vermektedir. A\u00e7\u0131lmas\u0131 muhtemel olan istirdat davas\u0131 derdest olan iptal davas\u0131 ile birlikte ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu durumdan dolay\u0131 hem usul ekonomisi hem yarg\u0131laman\u0131n daha h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7lanmas\u0131 i\u00e7in istirdat davas\u0131n\u0131n iptal davas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fi yerde a\u00e7\u0131lmas\u0131 daha makuld\u00fcr.<a href=\"#dn25\" id=\"dnr25\">[25]<\/a><\/p>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Doktrindeki bir g\u00f6r\u00fc\u015f<\/p>\n<p>Yetkili mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 6\u2019nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca daval\u0131n\u0131n yerle\u015fim yeri mahkemesidir.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Yaz\u0131da kat\u0131l\u0131nan g\u00f6r\u00fc\u015f<\/p>\n<p>757\u2019nci maddedeki yetki kural\u0131 k\u0131yasen uygulanmal\u0131; istirdat davas\u0131 iptal davas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fi yerde a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"taraflar-ve-ispat\">\n<h2>Davan\u0131n Sujeleri, \u015eartlar\u0131 ve \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/h2>\n<h3>Davan\u0131n Sujeleri<\/h3>\n<p>\u0130stirdat davas\u0131ndaki davac\u0131 taraf; senedi r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na \u00e7\u0131kan hamildir. Senedin kimin elinde oldu\u011funu biliyor ise dilek\u00e7e ile yetkili ve g\u00f6revli mahkemeye ba\u015fvurarak senedi elinde bulunduran ki\u015fiye kar\u015f\u0131 istirdat davas\u0131 a\u00e7abilir. Bu davan\u0131n a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in senedi elinde bulunduran taraf\u0131n bilinmesi gerekmektedir. Elinde bulunduran ki\u015fiye a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken istirdat davas\u0131nda \u00f6nemli olan nokta asli zilyet durumudur. Senedi saklama g\u00f6reviyle senedi elinde bulunduran ki\u015fi asli zilyet olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bu ki\u015finin pasif husumet ehliyeti olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bu davay\u0131 a\u00e7amaz.<a href=\"#dn26\" id=\"dnr26\">[26]<\/a> Yarg\u0131tay 11\u2019inci Hukuk Dairesi\u2019nin 26\/04\/1979 T. ve 1979\/2180 E.-1979\/2217 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 da bu y\u00f6ndedir.<a href=\"#dn27\" id=\"dnr27\">[27]<\/a><\/p>\n<h3>Davan\u0131n \u015eartlar\u0131<\/h3>\n<p>\u0130stirdat davas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 somut ve soyut durumlardan olu\u015fmaktad\u0131r. Somut durumlar; senedin yetkili hamilin elinden r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 ve senedin kimin elinde bulundu\u011funun bilinmesidir. Senedin kimin elinde oldu\u011fu bilindi\u011fine g\u00f6re senedin ziyas\u0131 nispi \u015fekildedir.<\/p>\n<p>Soyut durumlar ise; senedin hamilin elinden ne \u015fekilde \u00e7\u0131karsa \u00e7\u0131ks\u0131n yeni hamil senedi ancak k\u00f6t\u00fcniyetle iktisap etmi\u015f olmas\u0131 veya senedin iktisab\u0131nda a\u011f\u0131r kusurunun bulunmas\u0131 halinde senedi geri vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 989 vd. maddelerinin h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 ne kadar m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken hususlardand\u0131r.<a href=\"#dn28\" id=\"dnr28\">[28]<\/a><\/p>\n<p>\u0130stirdat davas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 k\u0131saca \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li><strong>Somut:<\/strong> Senedin yetkili hamilin elinden r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131<\/li>\n<li><strong>Somut:<\/strong> Senedin kimin elinde bulundu\u011funun bilinmesi<\/li>\n<li><strong>Soyut:<\/strong> Yeni hamilin senedi k\u00f6t\u00fcniyetle iktisap etmi\u015f olmas\u0131 veya senedin iktisab\u0131nda a\u011f\u0131r kusurunun bulunmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/h3>\n<p>6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 6\u2019nc\u0131 maddesi gere\u011fince; kanunda aksine bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a herkes hakk\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olguyu ispatla m\u00fckelleftir. \u0130stirdat davas\u0131nda ise senedin kendisine geri verilmesini isteyen davac\u0131, senedin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmelidir. Davan\u0131n \u015fartlar\u0131ndan olan senedin yeni hamil taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcniyetle iktisap etmi\u015f olmas\u0131 veya senedin iktisab\u0131nda a\u011f\u0131r oldu\u011funun ispat\u0131 da gerekmektedir. Bu durumda yeni hamilin durumunu sabit \u015fekilde ispat edemeyen davac\u0131 i\u00e7in daval\u0131 iyiniyetli say\u0131lacakt\u0131r. Ayr\u0131ca senedin davac\u0131n\u0131n elinden r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ispat\u0131 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 17\/04\/1968 T. ve 966\/T-769 E.- 255 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131yla tan\u0131kla olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir.<a href=\"#dn29\" id=\"dnr29\">[29]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"davanin-sonucu\">\n<h2>\u0130stirdat Davas\u0131n\u0131n Sonucu<\/h2>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Davan\u0131n kabul\u00fc<\/p>\n<p><strong>Davan\u0131n kabul\u00fc ile<\/strong> davac\u0131n\u0131n senet \u00fczerinde iddia etmi\u015f oldu\u011fu hak mahkemece kabul edilmi\u015f olur. B\u00f6ylece senedi elinde bulunduran daval\u0131 senedi davac\u0131ya geri vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Mahkeme ayr\u0131ca \u00f6deme yasa\u011f\u0131 koymu\u015f ise bu \u00f6deme yasa\u011f\u0131n\u0131 da kald\u0131rmas\u0131 gerekmektedir. Senedine kavu\u015fan yetkili hamil senedi muhatap bankaya ibraz ederek bedelini tahsil edebilir. Ancak bundan \u00f6nce mahkemece senet bedelinin ba\u015fka bir yere tevdi ger\u00e7ekle\u015ftiyse yetkili hamil tevdi yerine ba\u015fvurarak bedeli tahsil edebilir. \u0130ade davas\u0131 ile istedi\u011fi sonuca ula\u015fan davac\u0131 taraf\u0131n iptal davas\u0131 a\u00e7mada herhangi bir hukuki yarar\u0131 da bulunmamaktad\u0131r.<a href=\"#dn30\" id=\"dnr30\">[30]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Davan\u0131n reddi<\/p>\n<p><strong>Davan\u0131n reddi halinde ise;<\/strong> senet hamiline senet mahkemece geri verilir. \u00d6nleyici tedbir olarak konulan \u00f6deme yasa\u011f\u0131 da kald\u0131r\u0131larak e\u011fer senet tevdi edilmi\u015f ise tevdi edilen yere ibrazla tahsil ger\u00e7ekle\u015ftirilir. \u00c7eki\u015fmeli olarak a\u00e7\u0131lan istirdat davas\u0131nda karar verildikten sonra istinaftaki kesinlik s\u0131n\u0131r\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla taraflar taraf\u0131ndan istinaf edilebilecektir.<a href=\"#dn31\" id=\"dnr31\">[31]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"kaynakca\">\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn1\"><a href=\"#dnr1\">[1]<\/a> <em>PULA\u015eLI, Hasan: K\u0131ymetli Evrak Hukukunun Esaslar\u0131, B. 4, Ankara, 2015, s. 83.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn2\"><a href=\"#dnr2\">[2]<\/a> <em>SEZER, Ahmet: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Zayi olmas\u0131 ve \u0130ptal Davas\u0131, B. 4, Ankara, 2016, s. 109.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn3\"><a href=\"#dnr3\">[3]<\/a> <em>PULA\u015eLI, a.g.e., s. 85.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn4\"><a href=\"#dnr4\">[4]<\/a> <em>S\u0130RMEN, A. Lale: E\u015fya Hukuku Dersleri, 1995, Ankara, s. 49.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn5\"><a href=\"#dnr5\">[5]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, \u00d6zkan: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya ve \u0130ptali, B. 8, Ankara, 2016, s. 69.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn6\"><a href=\"#dnr6\">[6]<\/a> <em>CEBEC\u0130, Emine: \u00c7ekin Ziya\u0131 ve \u0130ptali, Erzurum, 2014, s. 31.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn7\"><a href=\"#dnr7\">[7]<\/a> <em>SEZER, s.113.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn8\"><a href=\"#dnr8\">[8]<\/a> <em>D\u0130R\u0130KKAN, Hanife: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 1990, s. 4.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn9\"><a href=\"#dnr9\">[9]<\/a> <em>28\/02\/2009 tarih ve 27155-M\u00fckerrer S.R.G. de yay\u0131mlanan 18\/02\/2009 tarih ve 5838 say\u0131l\u0131 kanunun 32\u2019nci maddesi ile m\u00fclga edilen f\u0131kra.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn10\"><a href=\"#dnr10\">[10]<\/a> <em>ER\u0130\u015e, G\u00f6nen: T\u00fcrk Ticaret Kanunu H\u00fck\u00fcmlerine G\u00f6re K\u0131ymetli Evrak, B. 2, Ankara, 2016, s. 33.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn11\"><a href=\"#dnr11\">[11]<\/a> <em>Y. 11. HD, 20\/03\/2013 T., 2012\/5680 E., 2013\/5477 K.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn12\"><a href=\"#dnr12\">[12]<\/a> <em>POROY, TEK\u0130NALP: K\u0131ymetli Evrak Hukuku Esaslar\u0131, B. 19, \u0130stanbul, 2010, s. 100vd.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn13\"><a href=\"#dnr13\">[13]<\/a> <em>&#8220;Dava, \u00e7ekin kaybolmas\u0131 nedeniyle iptali istemine ili\u015fkindir. Mahkemece, davac\u0131 bankan\u0131n \u00e7ekin hamili de\u011fil muhatab\u0131 oldu\u011fu ve hukuki yarar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015fse de, \u00e7ek hamilinin davac\u0131 bankaya tahsili i\u00e7in ibraz etti\u011fi \u00e7ekin ba\u015fka \u015fubeye g\u00f6nderilmesi s\u0131ras\u0131nda kayboldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla vekil hamil konumunda olan davac\u0131 bankan\u0131n bu davay\u0131 a\u00e7abilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, deliller de\u011ferlendirilip sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekirken belirtilen gerek\u00e7e ile davan\u0131n reddine karar verilmesi do\u011fru olmam\u0131\u015f, bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir&#8230; )&#8221;(Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131)<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn14\"><a href=\"#dnr14\">[14]<\/a> <em>KARAKAYA, Umur: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Zayi Olmas\u0131 ve \u0130ptali, \u0130stanbul, 2013, s. 30.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn15\"><a href=\"#dnr15\">[15]<\/a> <em>SEZER, a.g.e., s. 129.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn16\"><a href=\"#dnr16\">[16]<\/a> <em>Ferdile\u015ftirme: Davac\u0131n\u0131n \u00e7ekin i\u00e7eri\u011fini ve yasal unsurlar\u0131 ile ilgili bilgileri mahkemeye sunmas\u0131d\u0131r.( G\u00dcLTEK\u0130N, \u00d6zkan: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya ve \u0130ptali, B. 8, Ankara, 2016, s. 5. \u00d6ZTAN, F\u0131rat: K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 16, Ankara, 2009, s.65.)<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn17\"><a href=\"#dnr17\">[17]<\/a> <em>CEBEC\u0130, a.g.e., s. 52.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn18\"><a href=\"#dnr18\">[18]<\/a> <em>POROY, a.g.e., s.101.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn19\"><a href=\"#dnr19\">[19]<\/a> <em>KEND\u0130GELEN, Abuzer; \u00dcLGEN, H\u00fcseyin; HELVACI, Mehmet; KAYA, Arslan: K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 7, \u0130stanbul,2013, s. 267 vd.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn20\"><a href=\"#dnr20\">[20]<\/a> <em>G\u00dcNAY, Erhan: Uygulamal\u0131 \u00c7ek Rehberi, Ankara, 2009, s. 68 vd.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn21\"><a href=\"#dnr21\">[21]<\/a> <em>CO\u015eKUN, Mahmut: Hukuki ve Cezai Y\u00f6nleriyle K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 3, Ankara, 2016, s. 1013<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn22\"><a href=\"#dnr22\">[22]<\/a> <em>Y. 13. HD., 02\/05\/2005 T., 2005\/1661 E., 2005\/7411 K..<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn23\"><a href=\"#dnr23\">[23]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, \u00d6zkan: \u00d6\u011fretide ve Uygulamada K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya\u0131 ve \u0130ptali, B. 8, Ankara, 2016, s. 75<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn24\"><a href=\"#dnr24\">[24]<\/a> <em>ER\u0130\u015e, a.g.e., s. 688.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn25\"><a href=\"#dnr25\">[25]<\/a> <em>CEBEC\u0130a.g.e., s. 68.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn26\"><a href=\"#dnr26\">[26]<\/a> <em>SEZER, a.g.e., s. 132.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn27\"><a href=\"#dnr27\">[27]<\/a> <em>\u201c\u2026Mahkemece iddia, savunma ve kan\u0131tlara g\u00f6re davaya konu pay senedinin A\u2026. Menkul De\u011ferler A.\u015e. taraf\u0131ndan daval\u0131 Takas Banka saklanmak \u00fczere tevdi oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 asli zilyet olmayan ve saklama g\u00f6revi yapan daval\u0131n\u0131n davada pasif s\u0131fat\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n pasif husumet yoklu\u011fu nedeniyle reddine karar verilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\"><em>Karar\u0131, davac\u0131 vekili temyiz etmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\"><em>Dava dosyas\u0131 i\u00e7erisindeki bilgi ve belgelere mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde dayan\u0131lan delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilmesinde usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmamas\u0131na g\u00f6re davac\u0131 vekilinin t\u00fcm temyiz itirazlar\u0131 yerinde olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u2026 onanmas\u0131na\u2026\u201d(Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131)<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn28\"><a href=\"#dnr28\">[28]<\/a> <em>POROY, a.g.e., s.103(Detayl\u0131 bilgi i\u00e7in bkz.).<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn29\"><a href=\"#dnr29\">[29]<\/a> <em>POROY, a.g.e., s.102.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn30\"><a href=\"#dnr30\">[30]<\/a> <em>KARAKAYA, a.g.e., s. 70<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn31\"><a href=\"#dnr31\">[31]<\/a> <em>CEBEC\u0130, a.g.e., s. 97.<\/em><\/p>\n<\/section>\n<p class=\"pm-dipnot\">\u0130lgili mevzuat: <a href=\"https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/mevzuat?MevzuatNo=6102&amp;MevzuatTur=1&amp;MevzuatTertip=5\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/a> (mevzuat.gov.tr)<\/p>\n<section id=\"sss\" class=\"pm-sss\">\n<h2>\u00c7ekin Zayi Olmas\u0131: S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<details open>\n<summary>\u00c7ekin zayi olmas\u0131 hangi h\u00e2lleri kapsar?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re \u00e7ekin zayi olmas\u0131; \u00e7al\u0131nma, kaybolma, y\u0131rt\u0131lma, kullan\u0131lamaz h\u00e2le gelme gibi eylemlerle veya sel, yang\u0131n, deprem gibi do\u011fal afetlerle ger\u00e7ekle\u015febilir. Zilyetli\u011fin kaybedilmesi ve \u00e7ekin okunamayacak \u015fekilde kullan\u0131lamaz h\u00e2le gelmesi ayr\u0131 ba\u015fl\u0131klar olarak incelenmektedir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00c7eki kaybolan hamil ilk olarak ne yapabilir?<\/summary>\n<div>\n<p>Hamil, TTK 818&#8217;in yollamas\u0131yla 757. madde uyar\u0131nca mahkemeye ba\u015fvurarak muhatab\u0131n \u00e7eki \u00f6demekten menedilmesini, yani \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131 verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu karar\u0131nda muhataba \u00e7ek bedelini tevdi etmesi i\u00e7in izin verir ve tevdi yerini g\u00f6sterir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Ke\u015fideci muhatap bankay\u0131 \u00e7eki \u00f6demekten menedebilir mi?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re m\u00fclga 6762 say\u0131l\u0131 TTK d\u00f6neminde ke\u015fideciye tan\u0131nan bu imk\u00e2n kanun metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; 6102 say\u0131l\u0131 TTK d\u00f6neminde ke\u015fidecinin muhatab\u0131 \u00f6demeden menetme yetkisi bulunmamaktad\u0131r. Hamil ise \u00f6deme yasa\u011f\u0131 i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvurabilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131n\u0131n iptali istenebilir mi?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re bo\u015f \u00e7ek yapraklar\u0131n\u0131n iptali istenemez; zorunlu unsurlar\u0131 doldurulup imzalanmam\u0131\u015f yaprak \u00e7ek niteli\u011finde de\u011fildir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00d6deme yasa\u011f\u0131 mahkemece kendili\u011finden verilebilir mi?<\/summary>\n<div>\n<p>Hay\u0131r. Makaleye g\u00f6re \u00f6deme yasa\u011f\u0131 bir ihtiyati tedbir niteli\u011findedir ve ilgilinin talebi gerekir. \u00d6deme yasa\u011f\u0131 iptal davas\u0131ndan \u00f6nce, dava s\u00fcrerken veya dava ile birlikte istenebilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu biliniyorsa hangi dava a\u00e7\u0131l\u0131r?<\/summary>\n<div>\n<p>Bu durumda mahkeme hamile hak sahipli\u011finin ispat\u0131 (istirdat) davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verir. S\u00fcresinde dava a\u00e7\u0131lmazsa \u00f6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r; dava a\u00e7\u0131l\u0131rsa tedbir uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fclene kadar devam eder. \u00c7ekin kimin elinde oldu\u011fu bilinmiyorsa \u00e7ekin iptaline karar verilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u0130stirdat davas\u0131 kabul edilirse sonu\u00e7 ne olur?<\/summary>\n<div>\n<p>Davan\u0131n kabul\u00fcyle \u00e7eki elinde bulunduran daval\u0131 \u00e7eki davac\u0131ya geri vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olur ve \u00f6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7ekine kavu\u015fan hamil \u00e7eki muhataba ibraz ederek veya bedel tevdi edilmi\u015fse tevdi yerine ba\u015fvurarak tahsil edebilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<\/section>\n<section id=\"iletisim\" class=\"pm-form-kap\">\n<div class=\"pm-form-sol\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/p>\n<h2>Zayi olan \u00e7ekinizle ilgili bir sorunuz mu var?<\/h2>\n<p>UTU Hukuk Dan\u0131\u015fmanl\u0131k olarak ticaret hukuku alan\u0131nda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermekteyiz.<\/p>\n<p>Formu doldurun, sizi arayal\u0131m. Dilerseniz do\u011frudan da ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n<ul class=\"pm-kanal\">\n<li><a href=\"tel:+905365931600\">+90 536 593 16 00<\/a><\/li>\n<li><a href=\"mailto:bilgi@utuhukuk.com\">bilgi@utuhukuk.com<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<form class=\"pm-form\" data-alan=\"Ticaret Hukuku\" novalidate>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-ad\">Ad soyad *<\/label><input id=\"pm-ad\" name=\"ad\" type=\"text\" autocomplete=\"name\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-tel\">Telefon *<\/label><input id=\"pm-tel\" name=\"tel\" type=\"tel\" autocomplete=\"tel\" inputmode=\"tel\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-mail\">E-posta<\/label><input id=\"pm-mail\" name=\"mail\" type=\"email\" autocomplete=\"email\"><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-konu\">K\u0131saca durumunuz<\/label><textarea id=\"pm-konu\" name=\"konu\" rows=\"4\" placeholder=\"\u00d6rne\u011fin: Elimdeki \u00e7ek kayboldu, \u00f6deme yasa\u011f\u0131 ve tevdi i\u00e7in mahkemeye nas\u0131l ba\u015fvuraca\u011f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frenmek istiyorum.\"><\/textarea><\/div>\n<div class=\"pm-bal\" aria-hidden=\"true\"><label for=\"pm-web\">Web sitesi<\/label><input id=\"pm-web\" name=\"website\" type=\"text\" tabindex=\"-1\" autocomplete=\"off\"><\/div>\n<p><label class=\"pm-onay\"><input name=\"kvkk\" type=\"checkbox\" required> <span>Ki\u015fisel verilerimin bu talep kapsam\u0131nda i\u015flenmesine ve benimle ileti\u015fime ge\u00e7ilmesine onay veriyorum.<\/span><\/label><br \/>\n<button type=\"submit\">Talep g\u00f6nder<\/button><\/p>\n<p class=\"pm-durum\" role=\"status\" aria-live=\"polite\">\n<\/form>\n<\/section>\n<footer class=\"pm-imza\">\n<div class=\"pm-imza-logo\" aria-hidden=\"true\">UTU<\/div>\n<div>\n<p class=\"pm-imza-ad\">UTU Hukuk ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/p>\n<p>2016&#8217;dan bu yana Ankara&#8217;da i\u015f hukuku ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermektedir. <a href=\"https:\/\/utuhukuk.com\/ticaret-hukuku\/\">Ticaret hukuku \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z \u2192<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-uyari\">Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131r, hukuki tavsiye niteli\u011finde de\u011fildir. Somut durumunuz i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/footer>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In our study entitled \u201cLoss and Cancellation of Cheques\u201d, we examine the circumstances in which a cheque is lost, the general rights of the holder where a cheque is lost, the action for proof of entitlement\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_canvas","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ticaret-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":679,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions\/679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}