{"id":146,"date":"2022-08-14T09:00:00","date_gmt":"2022-08-14T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/utuhukuk.com\/cekin-iptali-davasi-ve-sonuclari\/"},"modified":"2026-10-01T14:08:47","modified_gmt":"2026-10-01T14:08:47","slug":"action-cancellation-cheque-consequences","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/cekin-iptali-davasi-ve-sonuclari\/","title":{"rendered":"The Action for Cancellation of a Cheque and Its Consequences"},"content":{"rendered":"<div class=\"pm\" data-utu-pm=\"1\">\n<p class=\"pm-giris\"><strong>\u00c7ekin iptali davas\u0131<\/strong>, \u00e7ekin \u00e7al\u0131nmas\u0131, kaybolmas\u0131, yanmas\u0131 veya okunamayacak derecede y\u0131pranmas\u0131 gibi h\u00e2llerde senedi ibraz edemeyen hak sahibinin hakk\u0131n\u0131 kaybetmemesi i\u00e7in ba\u015fvurulan yoldur. Sistemimizde <em>\u201csenet yiter, hak yitmez\u201d<\/em> ilkesi ge\u00e7erlidir. Bu yaz\u0131m\u0131zda davan\u0131n niteli\u011fini ve uygulanacak h\u00fck\u00fcmleri, davan\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131, davay\u0131 a\u00e7abilecek ki\u015fileri, g\u00f6revli ve yetkili mahkemeyi, ispat ve ilan s\u00fcrecini ve iptal karar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/p>\n<aside class=\"pm-ozet\" aria-label=\"K\u0131saca\">\n<p class=\"pm-etiket\">K\u0131saca<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ekin iptali davas\u0131, \u00e7al\u0131nma, kaybolma veya y\u0131pranma gibi h\u00e2llerde senet ibraz edilemedi\u011finde hak sahibinin hakk\u0131n\u0131 kaybetmemesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/li>\n<li>Makaleye g\u00f6re dava i\u00e7in \u00e7ekin irade d\u0131\u015f\u0131 ve s\u00fcrekli olarak zayi olmas\u0131 ile \u00e7ekteki hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi gerekir; \u00e7ekin kimde oldu\u011fu biliniyorsa istirdat davas\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Dava, z\u0131ya an\u0131nda hak sahibi olan me\u015fru hamil taraf\u0131ndan has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131l\u0131r; makaleye g\u00f6re g\u00f6revli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.<\/li>\n<li>Mahkeme iddiay\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 bulursa senedin en az \u00fc\u00e7 ay, en \u00e7ok bir y\u0131l i\u00e7inde ibraz\u0131n\u0131 ister ve bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 \u00fc\u00e7 kez ilan eder.<\/li>\n<li>\u0130ptal karar\u0131 maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm olu\u015fturmaz; karar hamili senetsiz \u00f6deme isteyebilir, iyiniyetle \u00f6deme yapan bor\u00e7lu borcundan kurtulur.<\/li>\n<\/ul>\n<\/aside>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00fcncellik notu<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihteki mevzuat ve uygulamaya g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yaz\u0131da aktar\u0131lan baz\u0131 yarg\u0131 kararlar\u0131 m\u00fclga T\u00fcrk Ticaret Kanunu d\u00f6nemine aittir; \u00e7ekin iptaline ili\u015fkin yarg\u0131 uygulamas\u0131nda o tarihten bu yana de\u011fi\u015fiklik olmu\u015f olabilir. G\u00fcncel durum i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<details class=\"pm-ic\" open>\n<summary>\u0130\u00e7indekiler<\/summary>\n<ol>\n<li><a href=\"#onem-hukumler\">Davan\u0131n \u00f6nemi ve uygulanacak h\u00fck\u00fcmler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#sartlar\">\u00c7ekin iptali davas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#davaci\">Davay\u0131 a\u00e7abilecek ki\u015filer ve has\u0131ms\u0131z dava<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#mahkeme\">G\u00f6revli ve yetkili mahkeme<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#ispat-ilan\">\u0130spat k\u00fclfeti ve ilan s\u00fcreci<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#karar-sonuclari\">\u0130ptal karar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#iliskiler\">Hamil, bor\u00e7lu ve zilyet aras\u0131ndaki ili\u015fkiler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#zarar-sorumluluk\">\u0130ptal h\u00e2linde zarardan sorumluluk<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#sonuc\">Sonu\u00e7<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kaynakca\">Kaynak\u00e7a ve dipnotlar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#sss\">S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#iletisim\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n<section id=\"onem-hukumler\">\n<h2>\u00c7ekin \u0130ptali Davas\u0131n\u0131n \u00d6nemi ve Uygulanacak H\u00fck\u00fcmler<\/h2>\n<h3>\u0130ptal Davas\u0131n\u0131n \u00d6nemi ve Niteli\u011fi<\/h3>\n<p>Senedin \u00e7al\u0131nmas\u0131, okunmaz \u015fekilde y\u0131pranmas\u0131, kayb\u0131, yanmas\u0131 gibi durumlarda senet \u00fczerindeki hak ortadan kaybolmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc senet ile hak birbiriyle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Hak olmadan senet bir anlam ifade etmedi\u011fi gibi senet olmadan da hakk\u0131n bir anlam\u0131 kalmayacakt\u0131r. TTK\u2019nin 645\u2019inci maddesi gere\u011fince hakk\u0131n bor\u00e7ludan talep edilebilmesi i\u00e7in senedin ibraz\u0131 ve bor\u00e7luya teslimi gerekmektedir. Fakat senedin kaybolmas\u0131, \u00e7al\u0131nmas\u0131, y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ya da okunamayacak derecede y\u0131pranmas\u0131 halinde senedin bor\u00e7luya ibraz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sonu\u00e7 olarak da as\u0131l hak sahibi, hakk\u0131n\u0131 kaybetme gibi a\u011f\u0131r bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecektir. Bu gibi durumlarda hakk\u0131n kaybedilmesi hi\u00e7bir \u015feyle telafi edilemeyece\u011fi gibi ticari hayat bak\u0131m\u0131ndan da anlams\u0131z ve kat\u0131 bir tutum ihtiva edecektir. Kanun koyucu burada hak sahiplerinin bu durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fma durumunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurup hak sahiplerine baz\u0131 imkanlar bah\u015fetmi\u015ftir.<a href=\"#dn1\" id=\"dnr1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>Kanun koyucu 6102 say\u0131l\u0131 TTK\u2019de k\u0131ymetli evraklar\u0131n zayi olmas\u0131 halinde senetteki hakk\u0131n son bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Zayi olma halinde senet ile hak aras\u0131ndaki ili\u015fki mahkeme karar\u0131yla ayr\u0131lmaktad\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesi mevcuttur. Sistemimizde <em>\u201csenet yiter, hak yitmez\u201d<\/em> ilkesi mevcut olup mahkeme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu ilkenin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 ilkesi mevcuttur.<a href=\"#dn2\" id=\"dnr2\">[2]<\/a><\/p>\n<h3>Uygulanacak Olan H\u00fck\u00fcmler<\/h3>\n<p>K\u0131ymetli evraklar\u0131n \u00e7e\u015fitli ve kapsaml\u0131 olmas\u0131 nedeniyle k\u0131ymetli evraklar\u0131n z\u0131ya\u0131 ve iptali kurumu da\u011f\u0131n\u0131k olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. K\u0131ymetli evraklar\u0131n z\u0131ya\u0131 ve iptali d\u00fczenlenirken \u00f6ncelikle aksine bir d\u00fczenleme olmad\u0131k\u00e7a b\u00fct\u00fcn k\u0131ymetli evrak t\u00fcrleri i\u00e7in uygulanacak olan genel h\u00fck\u00fcmleri \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr(6102 say\u0131l\u0131 TTK 651-653). Kanun koyucu genel h\u00fck\u00fcmlerden sonra nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptaline; irat senedi ile ipotekli bor\u00e7 senedine ili\u015fkin d\u00fczenlemeleri ayr\u0131 tutarak hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptaline ve son olarak poli\u00e7enin iptaline ili\u015fkin \u00f6zel h\u00fck\u00fcmleri d\u00fczenlemi\u015ftir(6102 say\u0131l\u0131 TTK 657, 661-669, 757-765). Kanunda emre yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptali hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Bu eksiklik poli\u00e7enin iptaline dair h\u00fck\u00fcmlerin varant ve makbuz senedi d\u0131\u015f\u0131ndaki emre yaz\u0131l\u0131 senetler hakk\u0131nda da uygulanacakt\u0131r. K\u0131sacas\u0131 bono ve \u00e7ekin iptalleri de poli\u00e7enin iptali h\u00fck\u00fcmlerine tabiidir(6102 say\u0131l\u0131 TTK 778, 818).<a href=\"#dn3\" id=\"dnr3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>Kanundaki d\u00fczenleme s\u0131ras\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<ol class=\"pm-sirali\">\n<li>B\u00fct\u00fcn k\u0131ymetli evrak t\u00fcrleri i\u00e7in genel h\u00fck\u00fcmler<\/li>\n<li>Nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptali<\/li>\n<li>Hamiline yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptali<\/li>\n<li>Poli\u00e7enin iptali<\/li>\n<li>Bono ve \u00e7ek: poli\u00e7enin iptali h\u00fck\u00fcmlerine tabi<\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n<section id=\"sartlar\">\n<h2>\u00c7ekin \u0130ptali Davas\u0131n\u0131n \u015eartlar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"\u00c7ekin iptali davas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131\">\n<li>\u00c7ekin zayi olmas\u0131<\/li>\n<li>\u00c7ekteki m\u00fcndemi\u00e7 hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi<\/li>\n<li>\u00c7ek zilyetli\u011finin yeniden m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u00c7ekin Zayi Olmas\u0131<\/h3>\n<p>\u0130ptal davas\u0131n\u0131n ilk \u015fart\u0131 mezkur \u00e7ekin zayi olmas\u0131d\u0131r. Burada zayi olan senetteki hak de\u011fil senedin kendisidir. Senet kopyas\u0131n\u0131n ya da fotokopisinin hamilin elinde bulunmas\u0131n\u0131n da bir \u00f6nemi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kopya ya da fotokopinin muhataba ibraz\u0131 ile muhatap \u00f6deme ger\u00e7ekle\u015ftirmeyecektir. Daha \u00f6nce de a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere maddi olarak senedin mevcut olmamas\u0131 veya senedin hak sahibinin iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kmas\u0131 nedeniyle ibraz\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamamas\u0131d\u0131r.<a href=\"#dn4\" id=\"dnr4\">[4]<\/a><\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">Yanl\u0131\u015fl\u0131kla ba\u015fkas\u0131na verilen senet<\/p>\n<p>K\u0131ymetli evrak kaybolmam\u0131\u015f ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla bir ba\u015fkas\u0131na verildi\u011fi durumda ise k\u0131ymetli evrak\u0131n iptali i\u00e7in dava a\u00e7\u0131lamaz. Mesela; tahsil i\u00e7in bankaya verilen k\u0131ymetli evrak\u0131n bankaca hak sahibi yerine ba\u015fka birine verilmesi halinde k\u0131ymetli evrak az \u00f6nce saym\u0131\u015f oldu\u011fumuz durumlara u\u011framad\u0131\u011f\u0131ndan kaybolmam\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Bu durumda senedin irade d\u0131\u015f\u0131 kayboldu\u011fu kabul edilemedi\u011finden dolay\u0131 iptali de istenemeyecektir.<a href=\"#dn5\" id=\"dnr5\">[5]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<h3>\u00c7ekteki M\u00fcndemi\u00e7 Hakk\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n S\u00fcrmesi<\/h3>\n<p>\u00c7ekteki m\u00fcndemi\u00e7 hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmemi\u015ftir. Ancak iptal davas\u0131 a\u00e7an ki\u015finin senet \u00fczerindeki hakk\u0131 yitirmemesi gerekmektedir. Hak ifa, ibra gibi \u015fekillerde ortadan kalkm\u0131\u015f ise art\u0131k senedin iptaline gerek yoktur. Ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda senet \u00fczerindeki hak, senedin zayi olmas\u0131ndan daha \u00f6ncesinde do\u011fmam\u0131\u015fsa ve senedin kayb\u0131ndan sonra da do\u011fma imkan\u0131 kalmam\u0131\u015fsa yine iptale gerek yoktur. Gerek yoktur ifadesinden senedin iptalinin dava edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca senette yer alan hakk\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framas\u0131 ya da bor\u00e7lu taraf\u0131ndan senet \u00fczerindeki hakk\u0131n davaya konu yap\u0131lmas\u0131 senedin iptali i\u00e7in engel te\u015fkil etmemektedir.<a href=\"#dn6\" id=\"dnr6\">[6]<\/a><\/p>\n<h3>\u00c7ek Zilyetli\u011finin Yeniden M\u00fcmk\u00fcn Olmamas\u0131<\/h3>\n<p>Zayi nedeniyle senedin iptali m\u00fcessesesi daha \u00e7ok alacakl\u0131 taraf\u0131 korumaya y\u00f6nelik bir hukuki korumad\u0131r. \u0130ptal istemi i\u00e7in senedin zayi olmas\u0131n\u0131n ge\u00e7ici de\u011fil, s\u00fcrekli nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir. Senedin ge\u00e7ici olarak elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ya da kimin elinde bulundu\u011fu biliniyorsa bu durumda iptal davas\u0131 a\u00e7mada hukuki yarar yoktur. \u0130ade(istirdat) davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Yarg\u0131tay\u2019\u0131n k\u00f6kle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131 bu y\u00f6ndedir.<\/p>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u0130ptal davas\u0131<\/p>\n<p>Senedin zayi olmas\u0131 s\u00fcrekli nitelikte ise ve kimin elinde bulundu\u011fu bilinmiyorsa a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u0130ade (istirdat) davas\u0131<\/p>\n<p>Senet ge\u00e7ici olarak elden \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa ya da kimin elinde bulundu\u011fu biliniyorsa a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Yarg\u0131tay 11\u2019inci Hukuk Dairesi\u2019nin 18\/01\/1978 T. ve 1323 E. \u2013 1940 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131:<\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p><em>\u201c \u2026 Mahkemece, toplanan deliller ve daval\u0131n\u0131n polise verdi\u011fi 29\/07\/1976 g\u00fcnl\u00fc ifadesinde (kavga s\u0131ras\u0131nda \u00e7ekleri emniyet alt\u0131na almak i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131n\u0131) beyan ve ikrar etti\u011fi b\u00f6ylece davac\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00e7eklerin elden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbuta erdi\u011finden dava konusu toplam 137.500 liral\u0131k \u00e7eklerin iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><em>H\u00fck\u00fcm daval\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><em>Dosyadaki yaz\u0131lara, karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamas\u0131na ve tasfiye mukavelesinin imza edilmemek suretiyle tamamlanmam\u0131\u015f bu nedenle \u00e7ekin d\u00fczenlenmesinin dayana\u011f\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131ndan daval\u0131n\u0131n temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddi gerekmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><em>Sonu\u00e7: H\u00fckm\u00fcn \u2026 onanmas\u0131na \u2026\u201d<\/em> \u015feklindedir.<a href=\"#dn7\" id=\"dnr7\">[7]<\/a><\/p>\n<p><cite>Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi, 18\/01\/1978 T., 1323 E. \u2013 1940 K.<\/cite>\n<\/p><\/blockquote>\n<\/section>\n<section id=\"davaci\">\n<h2>Davay\u0131 A\u00e7abilecek Ki\u015filer ve Has\u0131ms\u0131z Dava<\/h2>\n<p>T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 651\u2019inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda iptal davas\u0131 ve \u015fartlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130lgili maddeye g\u00f6re senedin zayi olmas\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lacak olan iptal davas\u0131, senedin zayi oldu\u011fu veya z\u0131ya\u0131n meydana geldi\u011fi anda senet \u00fczerinde hak sahibi olan me\u015fru ve ger\u00e7ek hamil taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131labilecektir. Madde metnindeki hak sahibi kavram\u0131 sadece senedin malikini kapsamay\u0131p senet \u00fczerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hakka sahip ki\u015fileri de kapsamaktad\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse; senedin i\u00e7erdi\u011fi hakk\u0131n alacakl\u0131s\u0131, senedi rehin alan hamil, vekil hamil, intifa hakk\u0131 sahibi veya bunlar\u0131n vekilleriyle komisyoncular\u0131 da hak sahibinin i\u00e7erisindedir. Elbirli\u011fi ile m\u00fclkiyet halinde T\u00fcrk Medeni Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re hak sahipleri aras\u0131nda zorunlu dava arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011fundan b\u00fct\u00fcn hak sahiplerinin bu hakk\u0131 beraber kullanmalar\u0131 gerekmektedir. Payl\u0131 m\u00fclkiyette halinde de senedin paylara b\u00f6l\u00fcnemeyece\u011finden dolay\u0131 elbirli\u011fi m\u00fclkiyetteki gibi payda\u015flar\u0131n hepsi birlikte davay\u0131 a\u00e7mal\u0131d\u0131rlar.<a href=\"#dn8\" id=\"dnr8\">[8]<\/a><\/p>\n<ul class=\"pm-cipler\" aria-label=\"Hak sahibi kavram\u0131na girenler\">\n<li>Senedin i\u00e7erdi\u011fi hakk\u0131n alacakl\u0131s\u0131<\/li>\n<li>Senedi rehin alan hamil<\/li>\n<li>Vekil hamil<\/li>\n<li>\u0130ntifa hakk\u0131 sahibi<\/li>\n<li>Bunlar\u0131n vekilleri ve komisyoncular\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">Has\u0131ms\u0131z dava<\/p>\n<p>Senedin kaybolmas\u0131 halinde iptal isteminin has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. 6100 say\u0131l\u0131 HMK\u2019nin 382\u2019nci maddesinin e bendinin 6\u2019nc\u0131 alt bendinde bu husus a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n korudu\u011fu hukuki de\u011ferler \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130ptal davas\u0131 has\u0131ml\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r ise bir \u00e7ok sak\u0131ncay\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u0130ptal davas\u0131n\u0131n has\u0131ml\u0131 olarak a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve devam\u0131nda senedin iptal edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumda, daha sonra ger\u00e7ek ve me\u015fru hamil olan kimse ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda gerek me\u015fru hamilin gerekse bor\u00e7lunun durumu ne olacakt\u0131r? Senedin bor\u00e7lusu hem senedi getirene hem de has\u0131ml\u0131 al\u0131nan iptal karar\u0131n\u0131 iptal eden kimseye kar\u015f\u0131 senet bedelini \u00f6demek zorunda kalabilecektir. Bu durumdan dolay\u0131 kanunda \u00e7ekin iptalinin has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczenlemi\u015ftir.<a href=\"#dn9\" id=\"dnr9\">[9]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"mahkeme\">\n<h2>G\u00f6revli ve Yetkili Mahkeme<\/h2>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00f6revli mahkeme<\/p>\n<p>Asliye Ticaret Mahkemesi; bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Yetkili mahkeme<\/p>\n<p>Kanunda a\u00e7\u0131k d\u00fczenleme yok; yaz\u0131daki g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re \u00f6deme veya hamilin yerle\u015fim yeri mahkemesi<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>G\u00f6revli mahkeme, TTK\u2019nin 4, 5 ve 757\u2019nci maddeleri ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 2, 282 ve 383\u2019\u00fcnc\u00fc maddeleri beraber de\u011ferlendirildi\u011finde Asliye Ticaret Mahkemesi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Tabii ki Asliye Ticaret Mahkemesi\u2019nin bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri g\u00f6revli olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yetkili mahkeme konusunda ise kanunda a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu durumdan dolay\u0131 hukuk davalar\u0131nda genel yetki olan daval\u0131n\u0131n yerle\u015fim yeri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de yukar\u0131da da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere iptal davas\u0131 has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda m\u00fclga T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda ve 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcm bulunmasa bile TTK\u2019nin 669\u2019uncu maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6nleyici tedbir al\u0131nmas\u0131nda yetkili mahkemenin \u00f6deme veya hamilin yerle\u015fim yeri mahkemesi oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda birbirinin tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olan iki kurumun yetkisinin ayn\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6demeden men yasa\u011f\u0131 iptal davas\u0131ndan \u00f6nceki ad\u0131md\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6deme yeri mahkemesinin yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131nda; talepte bulunan iptal istem sahibinin iddialar\u0131 hakk\u0131ndaki delillerin, en g\u00fcvenli ve kolay \u015fekilde burada bulunabilece\u011fi ihtimalinin bulundu\u011fu g\u00f6zetilmektedir.<a href=\"#dn10\" id=\"dnr10\">[10]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"ispat-ilan\">\n<h2>\u0130spat K\u00fclfeti ve \u0130lan S\u00fcreci<\/h2>\n<h3>\u0130spat K\u00fclfeti<\/h3>\n<p>\u0130ptal davas\u0131 has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 talep eden mahkemeye senedin zilyedi bulundu\u011funu ve senedi zayi etti\u011fini ispat etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Mahkeme karar vermeden \u00f6nce senedin iptali i\u00e7in ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131 ve gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hususlar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra iddiay\u0131 kuvvetle muhtemel bulmas\u0131 halinde davan\u0131n kabul\u00fcne aksi halde davan\u0131n reddine karar verecektir. Davac\u0131n\u0131n senede zilyet olmas\u0131 ve elinden irade d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kmas\u0131 \u201cfiili durum\u201d oldu\u011fundan dolay\u0131 tan\u0131kla ispat\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Aksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vakit ispat sorunu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<a href=\"#dn11\" id=\"dnr11\">[11]<\/a><\/p>\n<h3>\u0130lan S\u00fcreci ve \u0130lan\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>\u0130spat k\u00fclfeti kendisine ait olan taraf iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fckten sonra mahkeme taraf\u0131ndan istem sahibinin senet elinde iken z\u0131yaa u\u011frad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcrse TTK\u2019nin 760\u2019\u0131nc\u0131 maddesi vd. uyar\u0131nca; ilk olarak senedin en az \u00fc\u00e7 ay en \u00e7ok bir y\u0131l aras\u0131nda tespit edilecek s\u00fcre i\u00e7inde ibraz edilmesini isteyecektir. \u0130kinci ihtimalde ise verilen s\u00fcre i\u00e7inde ibraz ger\u00e7ekle\u015fmez ise senedin iptal edilece\u011fini \u00fc\u00e7 defa ilan edecektir. Vadesi gelmi\u015f senetlerde zamana\u015f\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcrenin ge\u00e7mesinden \u00f6nce olursa mahkeme bu \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcre ile ba\u011fl\u0131 olamayacakt\u0131r. \u0130lan T\u00fcrk Ticaret Sicili Gazetesi\u2019nde yap\u0131l\u0131r. Ancak somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re ba\u015fka ilan \u015fekillerine de ba\u015fvurulabilir. \u0130lan i\u00e7eri\u011finde tayin edilen s\u00fcre i\u00e7inde senedin mahkemeye tevdii edilmesi aksi halde senedin iptaline karar verilece\u011fi bulunmaktad\u0131r.<a href=\"#dn12\" id=\"dnr12\">[12]<\/a><\/p>\n<p>\u0130lan s\u00fcreci, yaz\u0131da anlat\u0131lan s\u0131rayla \u015fu a\u015famalardan olu\u015fur:<\/p>\n<ol class=\"pm-adimlar\">\n<li><strong>\u0130ddian\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131 bulunmas\u0131<\/strong><span>Mahkeme, senedin istem sahibinin elinde iken z\u0131yaa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/span><\/li>\n<li><strong>\u0130braz i\u00e7in s\u00fcre<\/strong><span>Senedin en az \u00fc\u00e7 ay en \u00e7ok bir y\u0131l aras\u0131nda tespit edilecek s\u00fcre i\u00e7inde ibraz\u0131 istenir.<\/span><\/li>\n<li><strong>\u00dc\u00e7 defa ilan<\/strong><span>S\u00fcre i\u00e7inde ibraz ger\u00e7ekle\u015fmezse senedin iptal edilece\u011fi T\u00fcrk Ticaret Sicili Gazetesi\u2019nde \u00fc\u00e7 defa ilan edilir.<\/span><\/li>\n<li><strong>Karar<\/strong><span>Senet getirilmezse davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilir; getirilirse istem sahibine istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>Mahkeme ilan\u0131 yapt\u0131ktan sonra ilan s\u00fcresi i\u00e7inde senet mahkemeye getirilmedi\u011fi ve di\u011fer durumlar\u0131nda mevcut olmas\u0131 durumunda davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilir. Verilen s\u00fcre i\u00e7inde senet mahkemeye ibraz edilirse iptal talebinde bulunan tarafa mahkemece istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir. Verilen bu s\u00fcre i\u00e7inde istirdat davas\u0131 a\u00e7maz veya a\u00e7\u0131lan istirdat davas\u0131 sonucunda davan\u0131n reddine karar verilirse senet ibraz eden ki\u015fiye geri verilir ve \u00f6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r.<a href=\"#dn13\" id=\"dnr13\">[13]<\/a><\/p>\n<p>\u0130ptal karar\u0131 ilan edilecek bir karar de\u011fildir. TTK\u2019nin 764\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 \u201cPoli\u00e7enin iptaline karar verilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, dilek\u00e7e sahibi kabul edene kar\u015f\u0131 poli\u00e7eden do\u011fan istem hakk\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re emre yaz\u0131l\u0131 senetlerde as\u0131l bor\u00e7lu(poli\u00e7ede, poli\u00e7eyi kabul eden muhatap; bonoda, d\u00fczenleyen ve aval verenler) iptal karar\u0131 alan kimseye kar\u015f\u0131 \u015fahsen sorumludurlar. Ancak \u00e7ekte bu durum bu \u015fekilde de\u011fildir. 818\u2019inci maddenin istisna h\u00fckm\u00fc nedeniyle \u00e7eki zayi olan ki\u015fi, iptal davas\u0131na dayanarak, muhataptan, cirantalardan ve aval verenlerden hakk\u0131n\u0131 talep edebilecektir.<a href=\"#dn14\" id=\"dnr14\">[14]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"karar-sonuclari\">\n<h2>\u0130ptal Karar\u0131n\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<div class=\"pm-ikili\">\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Olumlu sonu\u00e7<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek hak sahibi hakk\u0131n\u0131 senetsiz ileri s\u00fcrebilir; iyiniyetle \u00f6deme yapan bor\u00e7lu borcundan kurtulur.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"pm-kart\">\n<p class=\"pm-etiket\">Olumsuz sonu\u00e7<\/p>\n<p>Zayi olan \u00e7ek te\u015fhis fonksiyonunu kaybeder; iptal karar\u0131yla bu fonksiyon ortadan kalkar.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3>\u0130ptal Karar\u0131n\u0131n Olumlu Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Kanun koyucu iptal karar\u0131yla beraber senet \u00fczerinde ger\u00e7ek hak sahibi olan ki\u015fiye hakk\u0131n\u0131 senetsiz dermeyan etme hakk\u0131n\u0131 bah\u015fetmi\u015ftir. \u0130ptal karar\u0131 ile birlikte senet bor\u00e7lusuna senet alacakl\u0131s\u0131n\u0131n kim oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f olmaktad\u0131r. Yani bor\u00e7luya alacakl\u0131y\u0131 te\u015fhis etme fonksiyonunu icra etmektedir.\u00a0 Bu durum iptal karar\u0131n\u0131n olumlu sonucudur. Senet bor\u00e7lusu da bu karar ile birlikte yapaca\u011f\u0131 iyiniyetli \u00f6deme ile borcundan kurtulmu\u015f say\u0131lacakt\u0131r.<a href=\"#dn15\" id=\"dnr15\">[15]<\/a><\/p>\n<h3>\u0130ptal Karar\u0131n\u0131n Olumsuz Sonu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n<p>Zayi olan \u00e7ek, k\u0131ymetli evrak\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi olan te\u015fhis fonksiyonunu kaybetmi\u015ftir. \u0130ptal karar\u0131 ile birlikte \u00e7ekin te\u015fhis fonksiyonu ortadan kalkmaktad\u0131r. \u0130ptal karar\u0131n\u0131n bu olumsuz sonucu ile birlikte hakk\u0131n dermeyan\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7eki elinde bulundurmak veya ibraz etme mecburiyeti bulunmamaktad\u0131r. \u0130ptal karar\u0131 ile birlikte senedin ger\u00e7ek ve me\u015fru hamili senet olmadan bor\u00e7ludan \u00f6demede bulunmas\u0131n\u0131 isteyebilecektir.<a href=\"#dn16\" id=\"dnr16\">[16]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"iliskiler\">\n<h2>Hamil, Bor\u00e7lu ve Zilyet Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiler<\/h2>\n<h3>Hamil ile Senet Bor\u00e7lusu Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkilere Etkisi<\/h3>\n<p>\u0130ptal karar\u0131 ile birlikte iptal talebinde bulunan ki\u015fi bor\u00e7ludan ifay\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 kazan\u0131r. \u0130ptal karar\u0131n\u0131n ibraz\u0131 ve karar hamilinin kimli\u011fini ispatlamas\u0131 ile ifa talebinde bulunulabilecektir. Ayr\u0131ca iptal edilen senet bor\u00e7luya bildirilmi\u015f ise iptal karar\u0131n\u0131n bor\u00e7luya ibraz\u0131 zorunlu de\u011fildir. TTK\u2019nin 646\u2019nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 \u201cHile veya a\u011f\u0131r kusuru bulunmad\u0131k\u00e7a bor\u00e7lu, vade geldi\u011finde, senedin niteli\u011fine g\u00f6re alacakl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ki\u015fiye \u00f6demede bulunmakla borcundan kurtulur.\u201d \u015feklindedir. Bu h\u00fckme g\u00f6re senet bor\u00e7lusu karar hamilini me\u015fru hak sahibi sayarak iyiniyetli olarak \u00f6deme de bulunursa borcundan kurtulmu\u015f olacakt\u0131r.<a href=\"#dn17\" id=\"dnr17\">[17]<\/a><\/p>\n<blockquote class=\"pm-kanun\">\n<p>\u201cHile veya a\u011f\u0131r kusuru bulunmad\u0131k\u00e7a bor\u00e7lu, vade geldi\u011finde, senedin niteli\u011fine g\u00f6re alacakl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ki\u015fiye \u00f6demede bulunmakla borcundan kurtulur.\u201d<\/p>\n<p><cite>T\u00fcrk Ticaret Kanunu, m. 646\/2<\/cite>\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Verilen iptal karar\u0131 ile birlikte bor\u00e7luya kar\u015f\u0131 hak sahibi olan ki\u015fi tespit edilmi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130ptal davas\u0131 sonu\u00e7land\u0131ktan sonra senet hamili say\u0131lan ki\u015fi senedi ibraz etmeden alaca\u011f\u0131n\u0131 talep edebilecektir. Yani iptal karar\u0131 hak sahipli\u011finin te\u015fhisine imkan vermektedir. Ayr\u0131ca iptal karar\u0131 ile birlikte z\u0131yaa u\u011frayan senedin te\u015fhis fonksiyonu ortadan kalkmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda senet ile senette m\u00fcndemi\u00e7 olan hak da birbirinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. Fakat iptal karar\u0131ndan sonra yeni bir senet d\u00fczenlenirse hak yeni senette m\u00fcndemi\u00e7 hale gelecektir.<a href=\"#dn18\" id=\"dnr18\">[18]<\/a><\/p>\n<p>T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 652\u2019nci maddesi uyar\u0131nca \u00e7ekin iptal olmas\u0131 halinde iptal karar\u0131 hamili bor\u00e7ludan yeni bir senet d\u00fczenlenmesini isteyebilecektir. Kanunda a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131na ra\u011fmen bu konu doktrinde tart\u0131\u015fmaya neden olmu\u015ftur.<a href=\"#dn19\" id=\"dnr19\">[19]<\/a> Ancak bizimde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; iptal karar\u0131 ile birlikte iptal karar\u0131 hamili senedi ibraz etmeden sadece iptal karar\u0131na dayanarak alaca\u011f\u0131n\u0131n ifas\u0131n\u0131 talep etme yetkisi olan alacakl\u0131ya, ayr\u0131ca yeni bir senet d\u00fczenlenerek verilmesi iptal karar\u0131 hamiline sahip oldu\u011fu haklar\u0131n \u00fczerinde bir yetki vermemektedir. Baz\u0131 yazarlar yeni senedin ihdas edilmesi ile m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurabilece\u011fini s\u00f6ylemektedir. Di\u011fer yazarlar ise iptal karar\u0131ndan sonra protesto \u00e7ekilip m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurulabilece\u011fi dile getirmi\u015ftir.<a href=\"#dn20\" id=\"dnr20\">[20]<\/a> Daha \u00f6nceden de bahsetti\u011fimiz \u00fczere \u00e7ek zayi olmadan m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na m\u00fcracaat hakk\u0131 elde edildi\u011fi takdirde hamil ba\u015fvurabilecektir. Bu durumdan dolay\u0131 d\u00fczenlenecek olan yeni senedin hamile daha fazla yetki verme gibi bir anlam\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<a href=\"#dn21\" id=\"dnr21\">[21]<\/a><\/p>\n<p>Has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131lan iptal davas\u0131 sonucunda al\u0131nan iptal karar\u0131nda dava s\u00fcrecinde bor\u00e7lu olan ki\u015fi taraf s\u0131fat\u0131na haiz de\u011fildir. Al\u0131nan iptal karar\u0131 ise iptal karar\u0131 hamilinin alacakl\u0131l\u0131k s\u0131fat\u0131na kesin olarak kazand\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bu durumlardan dolay\u0131 iptal karar\u0131 hamili, bor\u00e7luya m\u00fcracaat etmesi halinde senet iptal edilmemi\u015f olsayd\u0131 hangi def\u2019ileri ileri s\u00fcrebilecek idiyse onlar\u0131 ileri s\u00fcrebilecektir. Bu def\u2019iler TTK\u2019nin 687\u2019nci maddesi uyar\u0131nca olmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#dn22\" id=\"dnr22\">[22]<\/a><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca di\u011fer \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken konu ise iptal karar\u0131 hamilinin m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na r\u00fccu sorunudur. TTK\u2019nin 818\u2019inci maddesinin atf\u0131 ile 764\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 uygulanmayacakt\u0131r. \u00c7eki zayi eden hamil, TTK\u2019nin 652\u2019nci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 yararlanacakt\u0131r. \u0130ptal karar\u0131na dayanarak hakk\u0131n\u0131 muhatap, ke\u015fideci, ciranta ve aval verenlerden talep edebilecek ve yeni bir \u00e7ek verilmesini isteyebilecektir. Burada en ince n\u00fcans ise uygulamada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7eklere uygulanacak olan poli\u00e7eye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ekin iptal edildi\u011fi tarihte protesto s\u00fcresi ge\u00e7mi\u015f olabilece\u011finden, burada da m\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na ba\u015fvurman\u0131n bir anlam\u0131 kalmayacakt\u0131r.<a href=\"#dn23\" id=\"dnr23\">[23]<\/a><\/p>\n<h3>Senet Bor\u00e7lusu ile Senet Zilyedi \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ki\u015fi Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiye Etkisi<\/h3>\n<p>Senet bor\u00e7lusu ile senet zilyedi aras\u0131nda ili\u015fkiyi Yarg\u0131tay karar\u0131 ile a\u00e7\u0131klamak daha do\u011fru olacakt\u0131r. Bu konuyla alakal\u0131 \u00f6zel bir d\u00fczenleme mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 iptal kurumunun ruhu ve genel d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fabilecektir. \u0130ptal karar\u0131 verildikten sonra iptal edilen senetle birlikte senet zilyedinin gelmesi durumunda; senet zilyedi \u00f6ncelikle \u201ciptal karar\u0131n\u0131n iptalini\u201d talep ederek bu konuda karar ald\u0131ktan sonra senetle ilgili talepte bulunulabilecektir. Yarg\u0131tay 11\u2019inci Hukuk Dairesi\u2019nin 26\/01\/2001 T. ve 5674\/8724 say\u0131l\u0131 karar\u0131 \u201c Ticari senetlerin zayi nedeniyle iptaline dair verilen karar, davan\u0131n has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131l\u0131p, g\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle maddi hukuk bak\u0131m\u0131ndan kesin h\u00fck\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furmaz. Bu itibarla ne senedin ke\u015fidecisi ve ne de mahkemece yap\u0131lan ilana ra\u011fmen hamili oldu\u011fu ticari senedi her nas\u0131lsa dava dosyas\u0131na ibraz edememi\u015f olsa da senet zilyedini ba\u011flamaz.<\/p>\n<p>Zayi nedeniyle iptaline karar verilen senedi elinde bulunduran senet zilyedinin ke\u015fideciye m\u00fcracaat ederek senet bedelinin kendisine \u00f6denmesini istemesi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ke\u015fidecinin de iptal karar\u0131yla h\u00fck\u00fcmden d\u00fc\u015fen senedi \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekir. Senet zilyedi senedin me\u015fru hamili oldu\u011funu iddia ederek, iptal karar\u0131n\u0131n iptali istemi ile dava a\u00e7\u0131p, zayi nedeniyle verilen iptal karar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rt\u0131p senede dayal\u0131 haklar\u0131na kavu\u015fmas\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle senede dayanarak \u00f6deme talebinde bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r.\u201d \u015feklindedir.<a href=\"#dn24\" id=\"dnr24\">[24]<\/a><\/p>\n<p>\u0130ptal karar\u0131 hamilinin senet zilyedi olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin bor\u00e7luya m\u00fcracaat\u0131ndan \u00f6nce ba\u015fvurmas\u0131 halinde ifa bor\u00e7lu taraf\u0131ndan iyiniyetli \u015fekilde yap\u0131ld\u0131ysa \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi sebepsiz zenginle\u015fme davas\u0131 a\u00e7abilecektir. Bor\u00e7lunun iyiniyetli olarak ifa etmedi\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi taraf\u0131ndan ispatlanabilirse, bor\u00e7ludan ikinci defa ifada bulunmas\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fi gibi bor\u00e7luya kar\u015f\u0131 fiil nedeniyle tazminat davas\u0131 a\u00e7abilecektir.<a href=\"#dn25\" id=\"dnr25\">[25]<\/a><\/p>\n<h3>\u0130yiniyetli Zilyet ile \u0130ptal Karar\u0131 Hamili Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki<\/h3>\n<p>\u00d6\u011fretide, zayi edilmi\u015f olan senedi iyiniyetle iktisap eden \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iptal karar\u0131na ra\u011fmen iyiniyetinin korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r. E\u011fer \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi iptal karar\u0131ndan \u00f6nce zayi olan senedi iyiniyetle iktisap etmi\u015f ise zilyedin durumunda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik olmamas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iptal karar\u0131 ile ger\u00e7ek hak sahibini tespit edici bir karar olmay\u0131p sadece senedin zayi oldu\u011funu g\u00f6steren bir karard\u0131r.<a href=\"#dn26\" id=\"dnr26\">[26]<\/a><\/p>\n<p>\u0130yiniyetli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi sadece elindeki senede dayanarak bor\u00e7luya m\u00fcracaat hakk\u0131n\u0131 kaybetmektedir. \u0130yiniyet sadece emre ve hamiline yaz\u0131l\u0131 senetler i\u00e7in ge\u00e7erli olup nama yaz\u0131l\u0131 senetler i\u00e7in iyiniyet ile iktisap edilemeyecektir. Senet iptal edilip ancak bor\u00e7lu taraf\u0131ndan bir ifa ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015f ise iyiniyetli zilyet; bor\u00e7lu yeni bir senet d\u00fczenlemi\u015f ise iptal karar\u0131 hamiline istihkak, yeni senet d\u00fczenlenmemi\u015f ise ifan\u0131n kendisine yap\u0131lmas\u0131, ifa ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ise iptal karar\u0131 hamiline kar\u015f\u0131 sebepsiz zenginle\u015fme davas\u0131 a\u00e7abilecektir.<a href=\"#dn27\" id=\"dnr27\">[27]<\/a><\/p>\n<div class=\"pm-not\">\n<p class=\"pm-etiket\">\u00c7ekte ibraz s\u00fcresi<\/p>\n<p>\u00c7ekte, bono ve poli\u00e7eden farkl\u0131 olarak asli bor\u00e7lu olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ibraz s\u00fcresi i\u00e7inde muhataba ibraz edilmez ise \u00e7ek hamilinin \u00e7eke dayal\u0131 olarak talepte bulunmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. \u00c7ekin iptali ibraz s\u00fcresi ge\u00e7meden s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. \u0130ptalden sonra ortaya \u00e7\u0131kacak zilyet iyiniyetli de olsa \u00e7ek tutar\u0131n\u0131 talep edemeyecek ve burada iyiniyet korunmayacakt\u0131r. Bu durum iptal karar\u0131 ile alakal\u0131 de\u011fildir. \u00d6nemli olan ibraz s\u00fcresini ka\u00e7\u0131ran hamilin m\u00fcracaat hakk\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesidir.<a href=\"#dn28\" id=\"dnr28\">[28]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section id=\"zarar-sorumluluk\">\n<h2>\u0130ptal H\u00e2linde Zarardan Sorumluluk<\/h2>\n<p>\u0130ptal davas\u0131 has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm te\u015fkil etmemektedir. Bu karar\u0131n amac\u0131 \u015fekli olarak hak sahipli\u011finin te\u015fhisi ve tespitidir. Mahkemece verilmi\u015f olan iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn sonucunda karar hamili zayi olan senedi ibraz etmi\u015f olsayd\u0131 hangi hukuki durumda bulunacak idiyse o hukuki duruma geri d\u00f6necektir. \u0130ptal karar\u0131 ile birlikte karar hamili senedi ibraz etmeden bor\u00e7ludan ifa talebinde bulunabilecektir. Ayr\u0131ca iptal karar\u0131 ile birlikte senedin te\u015fhis fonksiyonu ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 gibi senet ile senette m\u00fcndemi\u00e7 olan hak birbirinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. \u0130ptal karar\u0131ndan sonra bor\u00e7lu taraf\u0131ndan yeni bir senet\u00a0 d\u00fczenlenir ise hak yeni senette m\u00fcndemi\u00e7 olacakt\u0131r.<a href=\"#dn29\" id=\"dnr29\">[29]<\/a><\/p>\n<p>Senedin bor\u00e7lusunun ifada bulunabilmesi i\u00e7in senedin ibraz zorunlulu\u011fu iptal karar\u0131yla beraber ortadan\u00a0 kalkar. Mahkemece verilmi\u015f olan iptal karar\u0131n\u0131 ibraz eden karar hamiline bor\u00e7lu taraf\u0131ndan iyiniyetle ifada bulunulur ise bor\u00e7lu borcundan kurtulmu\u015f olacakt\u0131r. E\u011fer ifa k\u00f6t\u00fcniyetle, hile ya da a\u011f\u0131r kusur ile ger\u00e7ekle\u015ftirilir ise bor\u00e7lu borcundan kurtulmayacakt\u0131r ve ikinci defa borcu \u00f6demek zorunda kalacakt\u0131r.<a href=\"#dn30\" id=\"dnr30\">[30]<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-tablo-baslik\" id=\"tablo-zilyet\">Senedi elinde bulunduran ki\u015finin a\u00e7abilece\u011fi davalar<\/p>\n<div class=\"pm-tablo-kap\">\n<table class=\"pm-tablo\" aria-labelledby=\"tablo-zilyet\">\n<thead>\n<tr>\n<th>Durum<\/th>\n<th>Dava<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Senet bedeli karar hamiline \u00f6denmi\u015fse<\/td>\n<td>Sebepsiz zenginle\u015fme davas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bedel hen\u00fcz karar hamiline \u00f6denmemi\u015fse<\/td>\n<td>Hak sahipli\u011fine y\u00f6nelik muarazan\u0131n men\u2019i (\u00e7eki\u015fmenin \u00f6nlenmesi)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yeni senet d\u00fczenlenmi\u015fse<\/td>\n<td>\u0130stirdat davas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u0130ptal karar\u0131n\u0131n maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm te\u015fkil etmedi\u011finden hareketle senedi elinde bulunduran ki\u015fi, senedin haks\u0131z olarak iptal edildi\u011fini ileri s\u00fcrerse iptal karar\u0131 hamiline kar\u015f\u0131 senet bedeli bu ki\u015fiye \u00f6denmi\u015f ise sebepsiz zenginle\u015fme davas\u0131; bedel daha karar hamiline \u00f6denmemi\u015f ise hak sahipli\u011fine y\u00f6nelik muarazan\u0131n men\u2019i(\u00e7eki\u015fmenin \u00f6nlenmesi) ile yeni senet d\u00fczenlenmesi halindeyse istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 imkan dahilindedir.<a href=\"#dn31\" id=\"dnr31\">[31]<\/a><\/p>\n<p>\u0130ptal halinde zarardan sorumluluk halinde bir ba\u015fka ihtimal ise muhatab\u0131n sorumlulu\u011fudur. Muhatab\u0131n sorumlulu\u011fu \u00e7ekte \u00f6deme yasa\u011f\u0131 bulunmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6deme yapmas\u0131 halinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Muhataba tebli\u011f edilmi\u015f olan \u00f6deme yasa\u011f\u0131 \u00e7ekin \u00f6denmesini engelleyen tedbirdir. Bu tedbir karar\u0131 kendisine tebli\u011f edilmesine ra\u011fmen muhatap \u00f6deme de bulunursa sorumlulu\u011funun olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Muhatab\u0131n buradaki sorumlulu\u011fu yaln\u0131zca me\u015fru hamile kar\u015f\u0131 olacakt\u0131r.<a href=\"#dn32\" id=\"dnr32\">[32]<\/a> Sorumlulu\u011fun kapsam\u0131 ise T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 49\u2019uncu maddesi uyar\u0131nca haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilecektir.<a href=\"#dn33\" id=\"dnr33\">[33]<\/a><\/p>\n<\/section>\n<section id=\"sonuc\">\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 645\u2019inci maddesine g\u00f6re k\u0131ymetli evraktaki m\u00fcndemi\u00e7 hak senetten ayr\u0131 olarak devredilmesi ya da ileri s\u00fcr\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131ymetli evrak\u0131n z\u0131ya\u0131 sebebiyle iptal h\u00fck\u00fcmleri d\u00fczenlenmemi\u015f olsayd\u0131 k\u0131ymetli evrak\u0131 zayi eden ki\u015finin hakk\u0131 tamamen sona erecek ve bor\u00e7ludan herhangi bir \u015fey talep edemeyecekti. Adalet ve hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile d\u00fczenlenen k\u0131ymetli evrak\u0131n z\u0131ya\u0131 halinde iptal kurumu senedi zayi eden ki\u015fiyi korumak amac\u0131yla ihdas edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7ek; \u00e7al\u0131nma, gasp edilme, kaybolma gibi sebeplerle senedin zilyetli\u011fini kaybeden me\u015fru hamil, senedin haks\u0131z olarak bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n eline ge\u00e7mesiyle bu ki\u015finin elindeki senet nedeniyle hak talep etmesini ve sebepsiz zenginle\u015fmesini \u00f6nlemek amac\u0131yla TTK\u2019nin 757\u2019nci madde h\u00fckm\u00fc ile mahkemeye ba\u015fvurarak \u00f6deme yasa\u011f\u0131 talebinde bulunmal\u0131d\u0131r. \u00d6deme yasa\u011f\u0131 senedin \u00f6denmesini engelleyen k\u0131ymetli evraklar\u0131n ruhu itibariyle \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015f \u00f6nleyici bir tedbirdir.<\/p>\n<p>Tedbir niteli\u011finde olan \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131n\u0131 alan hamilin bu karar\u0131 ald\u0131ktan sonra zayi edilmi\u015f olan \u00e7ekin kimin elinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinip bilinmemesine g\u00f6re kanun \u00e7er\u00e7evesinde yol haritas\u0131 \u00e7izilecektir. \u00c7ekin kimin elinde bulundu\u011fu biliniyor ise mahkeme taraf\u0131ndan \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131 alan hamile istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verir. Mahkemece verilen s\u00fcre i\u00e7inde iade davas\u0131 a\u00e7\u0131lmamas\u0131 halinde mahkeme \u00f6deme yasa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131racakt\u0131r. \u0130ade davas\u0131n\u0131n \u015fart\u0131 aleyhine iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lacak olan ki\u015finin k\u00f6t\u00fcniyetli olmas\u0131 veya iktisab\u0131nda a\u011f\u0131r kusurunun olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeniden \u00e7ekin zilyetli\u011fine kavu\u015famayacak \u015fekilde \u00e7eki zayi eden hamil \u00f6deme karar\u0131ndan sonra \u00e7ekin kimin elinde oldu\u011fu bilinmiyorsa iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7eki\u015fmesiz yarg\u0131 i\u015flerinden olan iptal davas\u0131 has\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7\u0131l\u0131r ve bu dava sonunda \u00e7ek zayi sebebiyle iptal edilir. \u0130ptal davas\u0131 sonucunda \u00e7ek iptal edildi\u011finde karar hamili bu karar\u0131 muhataba ibraz ederek \u00e7ek bedelini talep etme hakk\u0131na sahip olur. \u0130ptal karar\u0131 \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131lama sonucunda al\u0131nan bir karar oldu\u011fundan dolay\u0131 maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm te\u015fkil etmemektedir. Senette var olan hakk\u0131n i\u00e7eri\u011fine, varl\u0131\u011f\u0131na ve bu hak \u00fczerindeki tasarruf yetkisine etki etmez. Bu durumdan dolay\u0131 bor\u00e7lu karar hamiline kar\u015f\u0131 senet sanki varm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na t\u00fcm def\u2019ileri ileri s\u00fcrebilecektir.<\/p>\n<\/section>\n<section id=\"kaynakca\">\n<h2>Kaynak\u00e7a ve Dipnotlar<\/h2>\n<h3>Kaynak\u00e7a<\/h3>\n<ul class=\"pm-liste\">\n<li><em><strong>BOZER, Ali; G\u00d6LE, Celal:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 3, Ankara, 2013.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>CAN, Erol:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 2, Ankara, 2012.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>CEBEC\u0130, Emine:<\/strong> \u00c7ekin Ziya\u0131 ve \u0130ptali, Erzurum, 2014.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>CO\u015eKUN, Mahmut:<\/strong> Hukuki ve Cezai Y\u00f6nleriyle K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 3, Ankara, 2016.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>D\u0130R\u0130KKAN, Hanife:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 1990.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>ER\u0130\u015e, G\u00f6nen\u00e7: <\/strong>T\u00fcrk Ticaret Kanunu H\u00fck\u00fcmlerine G\u00f6re K\u0131ymetli Evrak, B. 2, Ankara, 2016.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>G\u00dcLLTEK\u0130N, \u00d6zkan:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya ve \u0130ptali, B. 8, Ankara, 2016.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>G\u00dcLTEK\u0130N, \u00d6zkan:<\/strong> \u00d6\u011fretide ve Uygulamada K\u0131ymetli Evrak\u0131n Ziya\u0131 ve \u0130ptali, B. 8, Ankara, 2016.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>G\u00dcNAY, Erhan:<\/strong> Uygulamal\u0131 \u00c7ek Rehberi, Ankara, 2009.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>G\u00dcRB\u00dcZ, Hulusi:<\/strong> Ticari Senetlerin \u0130ptali Davalar\u0131 ve Ticari Senetlere \u00d6zg\u00fc Sorunlar, \u0130stanbul, 1984.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>KARAKAYA, Umur:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Zayi Olmas\u0131 ve \u0130ptali, \u0130stanbul, 2013.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>KARAYAL\u00c7IN, Ya\u015far:<\/strong> Ticaret Hukuku Ticari Senetler Kambiyo Senetler, B. 4, Ankara,1990.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131<\/strong><\/em><\/li>\n<li><em><strong>KEND\u0130GELEN, Abuzer; \u00dcLGEN, H\u00fcseyin; HELVACI, Mehmet; KAYA, Arslan:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 7, \u0130stanbul,2013.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>\u00d6ZTAN, F\u0131rat:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 16, Ankara, 2009.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>\u00d6ZT\u00dcRK, Hanife:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Z\u0131ya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 1990.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>POROY, Reha; TEK\u0130NALP, \u00dcnal:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukuku Esaslar\u0131, B. 19, \u0130stanbul, 2010.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>PULA\u015eLI, Hasan:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak Hukukunun Esaslar\u0131, B. 4, Ankara, 2015.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>SEZER, Ahmet:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Zayi olmas\u0131 ve \u0130ptal Davas\u0131, B. 4, Ankara, 2016.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>S\u0130RMEN, A. Lale:<\/strong> E\u015fya Hukuku Dersleri, Ankara, 1995.<\/em><\/li>\n<li><em><strong>YAMAN, Adnan:<\/strong> K\u0131ymetli Evrak\u0131n Z\u0131ya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 2004.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<h3>Dipnotlar<\/h3>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn1\"><a href=\"#dnr1\">[1]<\/a> <em>PULA\u015eLI, a.g.e., s. 84.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn2\"><a href=\"#dnr2\">[2]<\/a> <em>POROY, a.g.e., s.96.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn3\"><a href=\"#dnr3\">[3]<\/a> <em>CAN, Erol: K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 2, Ankara, 2012, s.40.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn4\"><a href=\"#dnr4\">[4]<\/a> <em>BOZER, Ali; G\u00d6LE, Celal: K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 3, Ankara, 2013, s. 36.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn5\"><a href=\"#dnr5\">[5]<\/a> <em>ER\u0130\u015e, a.g.e., s. 201.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn6\"><a href=\"#dnr6\">[6]<\/a> <em>PULA\u015eLI, a.g.e., s. 85.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn7\"><a href=\"#dnr7\">[7]<\/a> <em>G\u00dcRB\u00dcZ, a.g.e., s. 777.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn8\"><a href=\"#dnr8\">[8]<\/a> <em>SEZER, a.g.e., s. 138.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn9\"><a href=\"#dnr9\">[9]<\/a> <em>ER\u0130\u015e, a.g.e., s. 692.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn10\"><a href=\"#dnr10\">[10]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 155.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn11\"><a href=\"#dnr11\">[11]<\/a> <em>CO\u015eKUN, a.g.e., s. 1000.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn12\"><a href=\"#dnr12\">[12]<\/a> <em>PULA\u015eLI, a.g.e., s. 107.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn13\"><a href=\"#dnr13\">[13]<\/a> <em>CO\u015eKUN, a.g.e., s. 1001.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn14\"><a href=\"#dnr14\">[14]<\/a> <em>PULA\u015eLI, Hasan: K\u0131ymetli Evrak Hukukunun Esaslar\u0131, B. 4, Ankara, 2015, s. 106. KEND\u0130GELEN, Abuzer; \u00dcLGEN, H\u00fcseyin; HELVACI, Mehmet; KAYA, Arslan: K\u0131ymetli Evrak Hukuku, B. 7, \u0130stanbul,2013, s. 74.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn15\"><a href=\"#dnr15\">[15]<\/a> <em>YAMAN, Adnan: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Z\u0131ya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 2004, s. 75<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn16\"><a href=\"#dnr16\">[16]<\/a> <em>POROY, a.g.e., s. 105.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn17\"><a href=\"#dnr17\">[17]<\/a> <em>KEND\u0130GELEN, a.g.e., s. 53.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn18\"><a href=\"#dnr18\">[18]<\/a> <em>CO\u015eKUN, a.g.e., s. 1007.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn19\"><a href=\"#dnr19\">[19]<\/a> <em>Kambiyo senetleri iptal edildi\u011fi takdirde, yeni bir senet tanzim edilip edilemeyece\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Kan\u0131mca yeni bir senedin d\u00fczenlenmesi istenemez. Ancak tek bor\u00e7lusu olan ve kanunen emre yaz\u0131l\u0131 senetlerden say\u0131lan pay senetlerinin iptalinde yeni bir pay senedinin tanzimi gerekmektedir.( PULA\u015eLI, Hasan: K\u0131ymetli Evrak Hukukunun Esaslar\u0131, B. 4, Ankara, 2015, s. 106)<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn20\"><a href=\"#dnr20\">[20]<\/a> <em>KARAYAL\u00c7IN, Ya\u015far: Ticaret Hukuku Ticari Senetler Kambiyo Senetler, B. 4, Ankara,1990, s. 373;\u00d6ZT\u00dcRK, Hanife: K\u0131ymetli Evrak\u0131n Z\u0131ya\u0131 ve \u0130ptali, Ankara, 1990, s. 88.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn21\"><a href=\"#dnr21\">[21]<\/a> <em>CEBEC\u0130, a.g.e., s. 109.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn22\"><a href=\"#dnr22\">[22]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 178.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn23\"><a href=\"#dnr23\">[23]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 192.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn24\"><a href=\"#dnr24\">[24]<\/a> <em>Kazanc\u0131 \u0130\u00e7tihat Bankas\u0131<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn25\"><a href=\"#dnr25\">[25]<\/a> <em>KARAKAYA, a.g.e., s. 83.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn26\"><a href=\"#dnr26\">[26]<\/a> <em>CEBEC\u0130, a.g.e., s. 116.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn27\"><a href=\"#dnr27\">[27]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 192.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn28\"><a href=\"#dnr28\">[28]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 197.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn29\"><a href=\"#dnr29\">[29]<\/a> <em>CO\u015eKUN, a.g.e., s. 1013.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn30\"><a href=\"#dnr30\">[30]<\/a> <em>SEZER, a.g.e., s. 152.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn31\"><a href=\"#dnr31\">[31]<\/a> <em>KEND\u0130GELEN, a.g.e., s. 53.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn32\"><a href=\"#dnr32\">[32]<\/a> <em>CEBEC\u0130, a.g.e., s. 119.<\/em><\/p>\n<p class=\"pm-dipnot\" id=\"dn33\"><a href=\"#dnr33\">[33]<\/a> <em>G\u00dcLTEK\u0130N, a.g.e., s. 198.<\/em><\/p>\n<\/section>\n<p class=\"pm-dipnot\">\u0130lgili mevzuat: <a href=\"https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/mevzuat?MevzuatNo=6102&amp;MevzuatTur=1&amp;MevzuatTertip=5\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu<\/a> (mevzuat.gov.tr)<\/p>\n<section id=\"sss\" class=\"pm-sss\">\n<h2>\u00c7ekin \u0130ptali Davas\u0131: S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n<details open>\n<summary>\u00c7ekin iptali davas\u0131 hangi durumlarda a\u00e7\u0131l\u0131r?<\/summary>\n<div>\n<p>\u00c7ekin \u00e7al\u0131nmas\u0131, kaybolmas\u0131, yanmas\u0131 veya okunamayacak derecede y\u0131pranmas\u0131 gibi h\u00e2llerde, \u00e7ek hak sahibinin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda ve s\u00fcrekli olarak elden \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa a\u00e7\u0131l\u0131r. \u00c7ek yanl\u0131\u015fl\u0131kla ba\u015fkas\u0131na verilmi\u015fse veya kimde oldu\u011fu biliniyorsa iptal de\u011fil istirdat davas\u0131 yoluna gidilmelidir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00c7ekin iptali davas\u0131n\u0131 kim a\u00e7abilir?<\/summary>\n<div>\n<p>TTK m. 651\/2&#8217;ye g\u00f6re z\u0131ya an\u0131nda senet \u00fczerinde hak sahibi olan me\u015fru ve ger\u00e7ek hamil a\u00e7abilir. Makaleye g\u00f6re bu kavrama malik yan\u0131nda rehin alan hamil, intifa hakk\u0131 sahibi gibi s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak sahipleri de girer; elbirli\u011fi ve payl\u0131 m\u00fclkiyette t\u00fcm hak sahipleri birlikte hareket etmelidir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00c7ek iptali davas\u0131 neden has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131l\u0131r?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re HMK m. 382&#8217;de \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131 i\u015fi olarak d\u00fczenlendi\u011finden dava has\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131l\u0131r. Has\u0131ml\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, sonradan me\u015fru hamil ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bor\u00e7lunun iki kez \u00f6deme yapmak zorunda kalmas\u0131 gibi sak\u0131ncalar do\u011fabilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u00c7ekin iptali davas\u0131nda g\u00f6revli ve yetkili mahkeme hangisidir?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re g\u00f6revli mahkeme asliye ticaret mahkemesi, bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesidir. Yetki konusunda a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcm yoktur; makalede \u00f6deme yasa\u011f\u0131 i\u00e7in yetkili olan \u00f6deme yeri veya hamilin yerle\u015fim yeri mahkemesinin iptal davas\u0131 i\u00e7in de yetkili olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunulmaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Davac\u0131 neyi ispatlamal\u0131d\u0131r?<\/summary>\n<div>\n<p>Davac\u0131, senedin zilyedi oldu\u011funu ve senedi zayi etti\u011fini ispatlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Makaleye g\u00f6re bunlar fiili durum oldu\u011fundan tan\u0131kla ispat m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u0130lan s\u00fcresinde \u00e7ek mahkemeye getirilirse ne olur?<\/summary>\n<div>\n<p>\u00c7ek s\u00fcre i\u00e7inde ibraz edilirse iptal isteyen tarafa istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir. Bu s\u00fcrede dava a\u00e7\u0131lmaz veya dava reddedilirse senet ibraz edene geri verilir ve \u00f6deme yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>\u0130ptal karar\u0131ndan sonra \u00e7eki elinde bulunduran ki\u015finin durumu nedir?<\/summary>\n<div>\n<p>Makaleye g\u00f6re iptal karar\u0131 maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131ndan, senedi elinde bulunduran ki\u015fi duruma g\u00f6re karar hamiline kar\u015f\u0131 sebepsiz zenginle\u015fme, muarazan\u0131n men&#8217;i veya istirdat davas\u0131 a\u00e7abilir. \u00d6\u011fretide iptalden \u00f6nce iyiniyetle iktisap edenin korunmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<\/section>\n<section id=\"iletisim\" class=\"pm-form-kap\">\n<div class=\"pm-form-sol\">\n<p class=\"pm-etiket\">G\u00f6r\u00fc\u015fme talebi<\/p>\n<h2>Kaybolan ya da \u00e7al\u0131nan bir \u00e7ekle ilgili sorunuz mu var?<\/h2>\n<p>UTU Hukuk Dan\u0131\u015fmanl\u0131k olarak ticaret hukuku alan\u0131nda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermekteyiz.<\/p>\n<p>Formu doldurun, sizi arayal\u0131m. Dilerseniz do\u011frudan da ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n<ul class=\"pm-kanal\">\n<li><a href=\"tel:+905365931600\">+90 536 593 16 00<\/a><\/li>\n<li><a href=\"mailto:bilgi@utuhukuk.com\">bilgi@utuhukuk.com<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<form class=\"pm-form\" data-alan=\"Ticaret Hukuku\" novalidate>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-ad\">Ad soyad *<\/label><input id=\"pm-ad\" name=\"ad\" type=\"text\" autocomplete=\"name\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-tel\">Telefon *<\/label><input id=\"pm-tel\" name=\"tel\" type=\"tel\" autocomplete=\"tel\" inputmode=\"tel\" required><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-mail\">E-posta<\/label><input id=\"pm-mail\" name=\"mail\" type=\"email\" autocomplete=\"email\"><\/div>\n<div class=\"pm-alan\"><label for=\"pm-konu\">K\u0131saca durumunuz<\/label><textarea id=\"pm-konu\" name=\"konu\" rows=\"4\" placeholder=\"\u00d6rne\u011fin: Elimdeki \u00e7ek kayboldu, \u00f6deme yasa\u011f\u0131 ve iptal davas\u0131 i\u00e7in nas\u0131l bir yol izlenece\u011fini \u00f6\u011frenmek istiyorum.\"><\/textarea><\/div>\n<div class=\"pm-bal\" aria-hidden=\"true\"><label for=\"pm-web\">Web sitesi<\/label><input id=\"pm-web\" name=\"website\" type=\"text\" tabindex=\"-1\" autocomplete=\"off\"><\/div>\n<p><label class=\"pm-onay\"><input name=\"kvkk\" type=\"checkbox\" required> <span>Ki\u015fisel verilerimin bu talep kapsam\u0131nda i\u015flenmesine ve benimle ileti\u015fime ge\u00e7ilmesine onay veriyorum.<\/span><\/label><br \/>\n<button type=\"submit\">Talep g\u00f6nder<\/button><\/p>\n<p class=\"pm-durum\" role=\"status\" aria-live=\"polite\">\n<\/form>\n<\/section>\n<footer class=\"pm-imza\">\n<div class=\"pm-imza-logo\" aria-hidden=\"true\">UTU<\/div>\n<div>\n<p class=\"pm-imza-ad\">UTU Hukuk ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/p>\n<p>2016&#8217;dan bu yana Ankara&#8217;da i\u015f hukuku ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda avukatl\u0131k ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti vermektedir. <a href=\"https:\/\/utuhukuk.com\/ticaret-hukuku\/\">Ticaret hukuku \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z \u2192<\/a><\/p>\n<p class=\"pm-uyari\">Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131r, hukuki tavsiye niteli\u011finde de\u011fildir. Somut durumunuz i\u00e7in bir avukata dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/footer>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I. \u00c7EK\u0130N \u0130PTAL\u0130 DAVASI A. \u0130ptal Davas\u0131n\u0131n \u00d6nemi (\u0130ptal Davas\u0131 ve Niteli\u011fi) Senedin \u00e7al\u0131nmas\u0131, okunmaz \u015fekilde y\u0131pranmas\u0131, kayb\u0131, yanmas\u0131 gibi durumlarda\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":427,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_canvas","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ticaret-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=146"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":688,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146\/revisions\/688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utuhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}